Greek University Reform Forum

Συνέδριο ΠΟΣΔΕΠ: πες μου τι ψηφίζεις να σου πω ποιός είσαι Monday,

Mar 5 2007

Γενικά Θεμης Λαζαριδης 5:46 pm

Το περασμένο Σαββατοκύριακο έλαβε χώρα το συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ στο οποίο εξελέγη η νέα 33μελής διοικούσα επιτροπή. Τα αποτελέσματα έχουν ως εξής:
Συσπείρωση («σκληρή» πτέρυγα ΣΥΝ) 13 έδρες (από 11)
ΔΗΠΑΚ (ΚΚΕ) 7 έδρες (από 6)
Συνεργασία για την Αναβάθμιση των Πανεπιστημίων (ΠΑΣΟΚ και Αριστερά γενικότερα) 5 έδρες
Αριστερή Μεταρρύθμιση (ΑΡ.ΣΗ., δηλαδή «μαλακή» πτέρυγα ΣΥΝ) 4 έδρες
Ανεξάρτητη Κίνηση Πανεπιστημιακών (ΝΔ) 3 έδρες
Κίνηση μελών ΔΕΠ (ΝΔ) 1 έδρα

Στις προσυνεδριακές διαδικασίες συμμετείχαν 3000 άτομα, δηλαδή γύρω στο 30% του συνόλου των πανεπιστημιακών. Πώς πρέπει να ερμηνεύσουμε την αποχή; Η εκδοχή ότι πολλοί απείχαν επειδή δεν υπήρχε εναλλακτική λύση δεν ευσταθεί: υπάρχει η «κίνηση για αναβάθμιση» του πολύ λογικού κ. Σταυρακάκη και άλλες ομάδες που υποστηρίχθηκαν από την πρωτοβουλία των «1000». Η δική μου ερμηνεία είναι ότι πολλοί από αυτούς που απείχαν είναι σιωπηρά ευχαριστημένοι από την συνδικαλιστική τους ηγεσία. Γιατί να μην είναι άλλωστε; Άσχημα είναι να κάνεις πληρωμένες διακοπές; Μιά πανεπιστημιακή κοινότητα που επανεκλέγει ή αφήνει να επανεκλέγεται στην ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ η παράταξη που ηγούνται οι Απέκης και Μαΐστρος τη στιγμή που υπάρχουν πολύ καλύτεροι υποψήφιοι, για μένα είναι χρεοκοπημένη. Είναι ανήμπορη να αυτοβελτιωθεί και δεν πρόκειται ποτέ να συναινέσει σε οποιαδήποτε αναβάθμιση των πανεπιστημίων που θα περιέκοπτε τα προνόμιά της. Αξιολόγηση, κοινωνικός έλεγχος, λογοδοσία, με συναίνεση της πανεπιστημιακής κοινότητας είναι όνειρα θερινής νυκτός. Αυτό που λέγεται ότι δήθεν η ΠΟΣΔΕΠ είναι μειοψηφία και ότι η πλειοψηφία είναι αλλιώς, είναι παραμύθια. Κακά τα ψέμματα, αν η πλειοψηφία ήταν σωστή, τα πανεπιστήμια δεν θα είχαν το σημερινό τους χάλι. Δυστυχώς, το αληθινό πρόσωπο της ελληνικής πανεπιστημιακής κοινότητας είναι οι κκ. Απέκης και Μαΐστρος.
Τα αποτελέσματα αυτά εξηγούν πλήρως τη στάση των κομμάτων της αριστεράς στα πανεπιστημιακά θέματα. Ο Συνασπισμός, ένα κόμμα που μετά βίας μπαίνει στη Βουλή, ελέγχει συνολικά το 51% των εδρών. Το ΚΚΕ έρχεται δεύτερο με 21%. Είναι μετά να απορεί κανείς γιατί τα κόμματα αυτά πρωτοστατούν στην υπεράσπιση των συμφερόντων των πανεπιστημιακών; Εδώ έχουμε μιά κλασική περίπτωση κομμάτων που έχουν πλήρως αποξενωθεί από τον αρχικό τους σκοπό, την υπηρεσία του λαού, και εξυπηρετούν τον εαυτό τους. Ασκούν καιροσκοπική και ιδιοτελή πολιτική, που δεν έχει καμιά σχέση με ιδεολογία ή πολιτικές αρχές. Η ιδεολογία χρησιμοποιείται ως προπέτασμα καπνού για να καλύψει συντεχνιακά και κομματικά συμφέροντα. Γιατί καμιά ιδεολογία, αριστερή ή δεξιά, δεν δικαιώνει π.χ. το αίτημα μιάς συντεχνίας να μην αξιολογείται. Δεν είναι τυχαίο που οι ψηφοφόροι των κομμάτων αυτών στις δημοσκοπήσεις διαφοροποιούνται δραματικά στα θέματα παιδείας από τις ηγεσίες τους. Για το ρόλο των κομμάτων της αριστεράς παραπέμπω στις αναλύσεις του ΟΑΚΚΕ και της ΚΠΑΔ.
Έχει γραφτεί ότι «ένα 10% των μελών ΔΕΠ λειτουργεί με βάση την ακαδημαϊκή δεοντολογία μέσα στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο» (Λ. Βλάχος). Υποθέτω ότι αυτό σημαίνει ότι ένα 10% υποστηρίζουν την αξιοκρατία, δεν συναλλάσσονται, δεν κάνουν χάρες σε πολιτικούς κτλ. Άλλες προσωπικές μαρτυρίες που μου έχουν μεταφερθεί συμφωνούν με αυτήν την εκτίμηση. Μέσα στο υπόλοιπο 90% σίγουρα υπάρχουν και άτομα που θα ήθελαν να φέρονται δεοντολογικά αλλά πηγαίνουν με το ρεύμα. Το ποσοστό αυτών είναι άγνωστο. Έχει διατυπωθεί η άποψη ότι σιγά-σιγά τα πράγματα θα αλλάξουν γιατί μπαίνει νέο αίμα στα πανεπιστήμια και οι πρώην βοηθοί-επιμελητές σε λίγο θα συνταξιοδοτηθούν. Εγώ αμφιβάλλω, διότι το «σύστημα» αναπαράγει τον εαυτό του. Σε κάθε άξιο νέο επιστήμονα που προσλαμβάνεται αντιστοιχούν 4 ανάξιοι (το ποσοστό των αξιοκρατικών εκλογών δεν ξεπερνάει το 20%, Βήμα). Έτσι η πλειοψηφία της φαυλότητας και της μετριότητας αυτοσυντηρείται.
Ο άλλος άμεσα εμπλεκόμενος φορέας είναι οι φοιτητές. Αλλά ούτε και αυτοί δείχνουν να νοιάζονται πραγματικά για την αναβάθμιση των πανεπιστημίων. Οι φοιτητικές παρατάξεις σκέφτονται φυσικά με κομματικές σκοπιμότητες και άλλες ιδιοτέλειες. Οι ανένταχτοι φοιτητές αριστερών πεποιθήσεων είναι εντελώς αποπροσανατολισμένοι. Μεγάλη μερίδα φοιτητών υποκύπτουν σε λογικές ήσσονος προσπάθειας και βολέματος. Έτσι οι φοιτητές, ενώ θα έπρεπε θεωρητικά να ήταν πρωτεργάτες στη μάχη για την αναβάθμιση της παιδείας, αποτελούν τον πιό δυναμικό αντιδραστικό παράγοντα. Όσον αφορά το πολιτικό σύστημα τα πράγματα είναι ασαφή. Μιά μερίδα πολιτικών μπορεί να βολεύεται από την τωρινή κατάσταση και να μην θέλει να την αλλάξει (εξάλλου υπάρχει μεγάλη διαπλοκή μεταξύ πολιτικών και πανεπιστημιακών). Ακόμα κι αυτοί που πραγματικά πονάνε για τον τόπο δυσκολεύονται να αντιδράσουν. Και ως γνωστόν, πρωταρχική προτεραιότητα των πολιτικών είναι η αποφυγή αναταράξεων και η επανεκλογή τους.
Μα τελικά, αν η μεταρρύθμιση είναι ανεπιθύμητη από τους πανεπιστημιακούς, ανεπιθύμητη από τους φοιτητές, ανεπιθύμητη από τους πολιτικούς, έχει καμιά ελπίδα να γίνει πραγματικότητα; Ποιοί τέλος πάντων ωφελούνται από τη μεταρρύθμιση και γιατί δεν ενεργοποιούνται; Εδώ μπαίνει μιά αφηρημένη έννοια: το ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ. Αυτός που θα ωφεληθεί είναι γενικά ο λαός: τα παιδιά που είναι τώρα στο δημοτικό, τα άξια παιδιά που κάνουν διδακτορικό και θα μπορέσουν να βρουν τη δουλειά που τους αξίζει, οι εργαζόμενοι που θα βρουν δουλειά σε μιά επιχείρηση που θα προκύψει από αξιοποίηση της πανεπιστημιακής έρευνας, κτλ. Το όφελος διαχέεται τόσο πολύ που γίνεται ανεπαίσθητο και είναι τόσο δυνητικό που αδυνατεί να ενεργοποιήσει. Αλλά στο σύνολό του είναι τεράστιο. Το ίδιο διαχέεται και το κόστος από την καταστροφή της δημόσιας περιουσίας. Αυτό που αναλογεί στο κάθε άτομο είναι πολύ λίγο για να τον ενεργοποιήσει να αντιδράσει, αλλά στο σύνολό του είναι μεγάλο.
Ο Dawkins στο βιβλίο του “The selfish gene” αναλύει τη βιολογική βάση του ατομισμού και του αλτρουϊσμού. Δίνει ένα παράδειγμα (”dove conspiracy”) όπου ενώ η συννενόηση και η συντονισμένη δράση θα απέφερε όφελος σε όλους, τα άτομα επιμένουν στην τυφλή ιδιοτέλεια με αποτέλεσμα όλοι να ζημιώνουν. Αυτό μου θυμίζει σήμερα η Ελλάδα. Μιά χώρα της τυφλής, βλακώδους ιδιοτέλειας. Μια χώρα που δεν μπορεί να σκεφτεί με όρους δημοσίου, συλλογικού συμφέροντος και βαδίζει προς την αυτοκαταστροφή.
Κι όμως η μεταρρύθμιση είναι δυνατή γιατί ο λαός την θέλει. Και θα την ήθελε ακόμα περισσότερο αν είχε καλύτερη εικόνα της πραγματικότητας στα ΑΕΙ. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να εργάζεται για το δημόσιο συμφέρον. Δεν χρειάζεται συμμάχους στην πανεπιστημιακή κοινότητα, ο καλύτερος σύμμαχος είναι ο λαός, ο οποίος μπορεί να μην κατεβαίνει στους δρόμους, αλλά καταλαβαίνει και θα υποστήριζε τις μεταρρυθμίσεις εκεί που μετράει: στην κάλπη. Η μόνη πλειοψηφία που μετράει δεν είναι ούτε η πλειοψηφία στην ΠΟΣΔΕΠ ούτε στις γενικές συνελεύσεις των φοιτητών αλλά η πλειοψηφία στο ΛΑΟ. Τα πανεπιστήμια ανήκουν στο ΛΑΟ. Οι καθηγητές είναι ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ του λαού και οι φοιτητές ΚΑΛΕΣΜΕΝΟΙ του. Το χρέος όλων μας που επιθυμούμε την αναβάθμιση των πανεπιστημίων είναι να απευθυνθούμε στο λαό με οποιονδήποτε τρόπο βρούμε διαθέσιμο και να τον ενημερώσουμε για το τι συμβαίνει στα πανεπιστήμια. Και αυτοί που θα μας κατηγορήσουν ότι «δυσφημίζουμε» το ελληνικό πανεπιστήμιο να πάνε να κοιταχτούνε στον καθρέφτη.
«Και τότε λέγονται έθνη, όταν είναι στολισμένα με πατριωτικά αιστήματα• το αναντίον λέγονται παλιόψαθες των εθνών και βάρος της γης» Στρατηγός Μακρυγιάννης