Από Π.Ν. Παρασκευόπουλο
Καθηγητή ΕΜΠ
Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών
και Μηχανικών Υπολογιστών
Τομέας Σημάτων, Ελέγχου και
Ρομποτικής
Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου


Προς την Υπουργό Παιδείας κυρία Μαριέττα Γιαννάκου.
Κοινοποίηση:
Πρόεδρο της Δημοκρατίας κύριο Κάρολο Παπούλια
Πρωθυπουργό της Ελλάδος κύριο Κωνσταντίνο Καραμανλή
Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλο
Πρόεδρο Βουλής των Ελλήνων κυρία Μπενάκη
Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ κύριο Γεώργιο Παπανδρέου
Γενικό Γραμματέα του ΚΚΕ κυρία Αλέκα Παπαρήγα
Πρόεδρο του Συνασπισμού κύριο Αλέκο Αλαβάνο
Υφυπουργό Παιδείας κ. Σπυρίδωνα Ταλιαδούρο
Υφυπουργό Παιδείας κ. Γεώργιο Καλό
Βουλευτές όλων των κομμάτων
Γενικό Γραμματέα Υπουργείου Παιδείας, καθ. κ. Ανδρέα Καραμάνο
Καθηγητές και φοιτητές ΑΕΙ και ΑΤΕΙ
Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης
Κάθε ενδιαφερόμενο

Αριθμ. Πρωτ. Γραφείου
Υπουργού Παιδείας
117/8-1-2006

8 Ιανουαρίου 2007

ΘΕΜΑ:

ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Πίνακας Περιεχομένων

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 5

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ 7

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΤΙΣ ΠΤΑΙΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ
ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΑΣ;
11

Α.1 Η γενική κατάσταση στη χώρα μας ως αποτέλεσμα πιστοποίησης:
Είμαστε πρώτοι στη διαπλοκή και στη διαφθορά στην Ε.Ε. 11
Α.2 Οι διδάσκοντες στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ 13
Α.2.1 Kαθηγητές πρότυπα προς αποφυγήν 13
Α.2.2 Καθηγητές πρότυπα προς μίμηση 15
Α.3 Οι ευθύνες της Πολιτείας 16
Α.3.1 Η υποχρηματοδότηση από την Πολιτεία 17
Α.3.2 Ένας σύγχρονος Νόμος Πλαίσιο 17
Α.3.3 Η κομματικοποίηση στα Πανεπιστήμια 18
Α.4 Οι φοιτητές 18
Α.5 Το τρίγωνο της ευθύνης 19
Α.6 Η Αξιολόγηση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ από επιτροπές της Ε.Ε. 22

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΟΤΙ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΤΕΙ
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΙΝΑΙ, ΚΑΤΑ ΚΥΡΙΟ ΛΟΓΟ, ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ
24

Β.1 Αποδείξεις με γενικές παρατηρήσεις 24
Β.2 Αποδείξεις με μία συγκεκριμένη αλλά πολύ χαρακτηριστική
περίπτωση οικογενειοκρατίας 25
Β.2.1 Γενικά και απρόσωπα εισαγωγικά σχόλια 25
Β.2.2 Η συγκεκριμένη περίπτωση οικογενειοκρατίας και το
μαρτύριο ενός καθηγητή που την μάχεται 26
Β.2.3 Έχουν δολοφονηθεί τα συστήματα αξιών και οι νόμοι
ηθικής τάξεως μέσα στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ 31
Β.3 Αποδείξεις από την αξιολόγηση των ΑΕΙ στην Ευρώπη και στον
Πλανήτη 34
Β.3.1. Κριτήρια αξιολόγησης των ΑΕΙ 34
Β.3.2. Η κατάταξη των Ελληνικών Πανεπιστημίων στην Ευρώπη
και στον Πλανήτη 37
Β.3.3. Σύγκριση μεταξύ καθηγητών και Τμημάτων ως προς το
ερευνητικό τους έργο 39
(α) Αξιολόγηση των καθηγητών ως προς το ερευνητικό τους έργο 39
(β) Σύγκριση μεταξύ τριών ίδιων Τμημάτων ΗΜΜΥ τριών
διαφορετικών Πολυτεχνείων, του ΜΙΤ, του GIT και του ΕΜΠ 40
(γ) Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της σύγκρισης 41
(δ) Πως ερμηνεύεται η κατανομή της βαθμολογίας των
καθηγητών στο ΜΙΤ, στο GIT και στο ΕΜΠ 50
(ε) Μερικά χρήσιμα σχόλια 51
Β.3.4 Σύγκριση μεταξύ καθηγητών ως προς το εκπαιδευτικό τους έργο:
Τα προπτυχιακά συγγράμματα 54

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΟΥΝ
ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΣ ΓΙΑ
ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΑΣ
57

Γ.1 Η προσφορά των Καθηγητών 58
Γ.1.1 Οι καθηγητές να γίνουν μονίμως και αποκλειστικά
μαχόμενοι για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας 58
Γ.1.2 Προληπτικά μέτρα 59
Γ.1.3 Διάλογος – κατανόηση – πειθώ 60
Γ.1.4 Κατασταλτικά μέτρα 60
Γ.1.5 Οι Πρυτάνεις, οι Κοσμήτορες και οι Πρόεδροι της
αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας 62
Γ.2 Η προσφορά της Πολιτείας 62
Γ.2.1 Αύξηση της χρηματοδότησης από την Πολιτεία 62
Γ.2.2 Νέος Νόμος Πλαίσιο 63
Γ.2.3 Διακομματική προσέγγιση στα θέματα της Παιδείας 65
Γ.2.4 Δημοψήφισμα για την Ανώτατη Παιδεία 66
Γ.2.5 Μία σύντομη αναφορά στο Άρθρο 16 του Συντάγματος 66
Γ.3 Η προσφορά των Φοιτητών 68
Γ.4 «ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΓΩΝΑ» για την αναβάθμιση της Πατρίδας μας και
της Ανώτατης Παιδείας μας 68

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ: Ο ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 71

ΕΠΙΛΟΓΟΣ 73

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 75-175

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Τα θέματα της Ανώτατης Παιδείας στη χώρα μας με προβλημάτισαν από την πρώτη ημέρα που ανέλαβα καθηγητής, πριν περίπου τριάντα χρόνια, και δεν σταμάτησαν να με προβληματίζουν από τότε μέχρι σήμερα.

Εν όψει των επικείμενων αλλαγών στην Ανώτατη Παιδεία μας, θεώρησα υποχρέωσή μου να πω και εγώ τη γνώμη μου για το πως πρέπει να προχωρήσουμε έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε το στόχο μας, που είναι η αναβάθμιση του Ελληνικού Πανεπιστημίου. Για το σκοπό αυτό, άρχισα από πέρσι το καλοκαίρι, να μελετάω συστηματικά το θέμα, προκειμένου να διαμορφώσω, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, τις απόψεις και τις θέσεις μου. Προϊόν αυτής της πολύμηνης προσπάθειας είναι το παρόν έγγραφό μου, περίληψη του οποίου παραθέτω αμέσως πιο κάτω.

Η ευθύνη για τη ραγδαία υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας οφείλεται και στους τρεις βασικούς εμπλεκόμενους φορείς, δηλ. την Πολιτεία, τους Καθηγητές και τους Φοιτητές. Όμως, τα ποσοστά της ευθύνης δεν κατανέμονται εξίσου μεταξύ των τριών φορέων, αλλά κατανέμονται ως εξής: Καθηγητές 60%, Πολιτεία 30% και Φοιτητές 10%.

Η πιο πάνω κατανομή ευθύνης για την υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας δείχνει καθαρά και το δρόμο για την αναβάθμισή της, που είναι προφανώς ο εξής: Για να ελπίζουμε στα σοβαρά ότι θα επιτύχει η εθνική μας προσπάθεια για μία καλύτερη Ανώτατη Παιδεία, ιδιαίτερα στο σύντομο χρονικό διάστημα που επιθυμούμε, πρέπει ανάλογα να κινητοποιηθούν και να αναλάβουν τις ευθύνες τους και τα τρία βασικά εμπλεκόμενα μέρη, όπου το ποσοστό της προσπάθειας κατανέμεται, όπως δείξαμε πιο πάνω, ότι δηλ. το μεγαλύτερο ποσοστό της αναβάθμισης πρέπει να το καλύψουν οι καθηγητές (60%), ένα πολύ μεγάλο μέρος η Πολιτεία (30%) και ένα μικρό μέρος οι φοιτητές (10%).

Επομένως, η αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας μπορεί να γίνει, κατά κύριο λόγο, από τους καθηγητές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι καθηγητές, πρέπει, εδώ και τώρα και για πάντα, να ξεκόψουν από τις παλιές κακές τους συνήθειες που έβλαψαν πάρα πολύ το Πανεπιστήμιο, ιδιαίτερα τα τελευταία είκοσι χρόνια, και να αφοσιωθούν ολοκληρωτικά στο καθήκον τους. Δηλαδή, να εργασθούν με συνέπεια, αφοσίωση, αυταπάρνηση και αγάπη αποκλειστικά και μόνο για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας και αν χρειαστεί (και είναι βέβαιο ότι θα χρειαστεί) να υπερβούν τους εαυτούς των. Άλλος δρόμος, για να βελτιωθεί η κατάσταση στην Ανώτατη Παιδεία μας, δεν υπάρχει.

Όμως, αν εμείς οι καθηγητές δεν κάνουμε την αυτονόητη υποχρέωσή μας πράξη, τότε, είναι περισσότερο από βέβαιο ότι η Ανώτατη Παιδεία μας δεν πρόκειται ποτέ να «σηκώσει κεφάλι». Μάλιστα δε, με την επικείμενη Δαμόκλειο σπάθη της καθιέρωσης της αξιολόγησης των Πανεπιστημίων των χωρών μελών της Ε.Ε. που θα αρχίσει να πραγματοποιείται από το 2010 από επιτροπές της Ε.Ε., τα πτυχία πολλών Τμημάτων Ελληνικών ΑΕΙ και ΑΤΕΙ θα παύσουν να αναγνωρίζονται, με αποτέλεσμα η χώρα μας να καταρρακωθεί.

Κοντολογίς: Ακόμα και αν ο νέος Νόμος Πλαίσιο ψηφισθεί από την Βουλή όπως ακριβώς μας κοινοποιήθηκε στις 1-8-2006, ακόμα και αν αυξηθεί ικανοποιητικά η χρηματοδότηση των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, όλα αυτά, προφανώς, θα βοηθήσουν σημαντικά τους καθηγητές στο έργο τους, αλλά από μόνα τους, είναι βέβαιον ότι δεν πρόκειται να φέρουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μακάρι να έφερναν. Όμως, δυστυχώς, δεν πρόκειται να φέρουν το πολυπόθητο αποτέλεσμα της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας, γιατί αυτό το αποτέλεσμα μπορούν να το φέρουν, ουσιαστικά, μόνο οι καθηγητές.

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Όπως είναι γνωστό, όταν κάποιος νιώθει άρρωστος, πάει στο γιατρό. Ο γιατρός, αφού κάνει τις απαιτούμενες εξετάσεις, ενημερώνει τον ασθενή και τους οικείους του για τη διάγνωσή του. Προφανώς, αν διαπιστώσει ότι ο ασθενής πάσχει από κάποια σοβαρή ασθένεια, δεν έχει το δικαίωμα (και γι’ αυτό δεν συμβαίνει ποτέ), προκειμένου να μην γίνει δυσάρεστος προς τον ασθενή και τους οικείους του, να μην τους αποκαλύψει την ασθένεια και να μην τους προτείνει την, κατά τη γνώμη του, ενδεδειγμένη θεραπεία.

Τηρουμένων των αναλογιών, έτσι πρέπει να δράσουμε και στην υπόθεση της Ανώτατης Παιδείας. Που σημαίνει ότι, όποιος Έλληνας πολίτης έχει διαπιστώσει μία «ασθένεια» στην Ανώτατη Παιδεία μας, πρέπει να την κοινοποιήσει αρμοδίως. Διαφορετικά, αν σιωπήσει, τότε προφανώς θα διαπράξει ένα ΤΕΡΑΣΤΙΟ έγκλημα κατά της Ανώτατης Παιδείας μας και της Κοινωνίας μας, γενικότερα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η δική μου προσπάθεια, που απορρέει από αυτό το χρέος. Γι’ αυτό, επιθυμώ, από το ξεκίνημα να δηλώσω τα εξής:

Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι σε μερικούς, ίσως και σε πολλούς, κάποιες από τις απόψεις μου θα προκαλέσουν δυσαρέσκεια και δυσφορία, γεγονός που κάνει το έργο μου άχαρο, δύσκολο και ψυχοφθόρο. Όλα όσα γράφω, τα γράφω γιατί νιώθω ότι έτσι εκπληρώνω το ΚΑΘΗΚΟΝ μου απέναντι στους φοιτητές μου, στην Παιδεία και γενικότερα στην κοινωνία μας ολόκληρη. Όλα όσα γράφω, τα γράφω γιατί θέλω να είμαι συνεπής προς τον όρκο που έχω δώσει, διότι η σιωπή αντιστρατεύεται τον όρκο και καθιστά, όποιον την επιλέγει, επίορκο και μάλιστα ενσυνειδητο. Ό,τι γράφω, δεν έχει, ούτε κατά κεραίαν, πρόθεση να ωφελήσει κάποιους, ή να ζημιώσει κάποιους άλλους. Τα γράφω, διότι εδώ που έχουν φθάσει τα πράγματα με την Ανώτατη Παιδεία μας, πρέπει να αναζητήσουμε όλη την αλήθεια, να την εντοπίσουμε, να την κοιτάξουμε κατάματα και να την ομολογήσουμε. Τα γράφω, διότι, εδώ που έφθασαν τα πράγματα με την Ανώτατη Παιδεία μας, έχει ιδιαίτερη σημασία να ειπωθεί όλη η αλήθεια. Τα γράφω, διότι οι πανανθρώπινες αξίες, όπως είναι η Παιδεία, είναι πάνω από συγγένειες, φιλίες, συντεχνίες και κάθε είδους συμφέροντα. Τα γράφω, διότι δεν θέλω με τη σιωπή μου να θυσιάσω την Ανώτατη Παιδεία μας για ιδιοτελείς σκοπούς, ή να αποφύγω τυχόν δυσμένεια της συμπολίτευσης ή της αντιπολίτευσης ή να αποφύγω τυχόν πτώση της δημοτικότητάς μου μεταξύ ορισμένων συναδέλφων μου ή ορισμένων φοιτητών μου. Τα γράφω, όχι για να κατηγορήσω ορισμένα άτομα, αλλά για να στηλιτεύσω αυτό που εκπροσωπούν, και συγκεκριμένα τον ανοίκειο και επιζήμιο τρόπο που ενεργούν εις βάρος της Ανώτατης Παιδείας μας. Τα γράφω, γιατί θέλω να είμαι ωφέλιμος και όχι ευχάριστος. Τα γράφω ασκώντας το αυτονόητο και αναφαίρετο δικαίωμά μου, αλλά και υποχρέωσή μου, στην κριτική και τον έλεγχο του Δημόσιου Πανεπιστημίου. Τα γράφω γιατί θεωρώ ότι είναι ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ για την πορεία της Ανώτατης Παιδείας στη χώρα μας, που κατά κοινή παραδοχή πάσχει, παρασύροντας στο κενό κάθε πνευματική εξέλιξη.

Και αυτά που γράφω, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η κατάθεση της ταπεινής μου άποψης, που ευφορείται από την ελπίδα ότι θα βοηθήσει, έστω και ελάχιστα, στην προσπάθεια για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο. Προφανώς, κανένας μας δεν διεκδικεί το αλάθητο, αλλά καθένας μας διεκδικεί το δικαίωμα να πει τη γνώμη του, ακόμα και αν θεωρηθεί ασήμαντη ή λανθασμένη από μερικούς, ή από πολλούς, ή ακόμα και από όλους.

Αν όμως, παρ’ ελπίδα, κάποια από αυτά που γράφω, θεωρήσουν κάποιοι ότι τους προσβάλλουν, εκ προοιμίου ζητώ ειλικρινά συγνώμη. Και το κάνω αυτό, διότι το παρόν έγγραφό μου, δεν θέλω, ούτε κατά κεραίαν, να εκληφθεί ως προκλητικό, ή προσβλητικό, ή υβριστικό, ή ότι έχει στόχο να μειώσει ή να συκοφαντήσει οποιονδήποτε αρμόδιο ή μη, ή να απαξιώσει το έργο των Ελληνικών Πανεπιστημίων, κ.λ.π., αλλά θέλω να εκληφθεί ως αυτό που πραγματικά είναι. Και αυτό που πραγματικά είναι, δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία ειλικρινής προσπάθεια ενός Έλληνα πολίτη, που έχει τιμηθεί με την άσκηση του λειτουργήματος του Δασκάλου, να πει τη γνώμη του, χωρίς να στρουθοκαμηλίζει, χωρίς να κρύψει τα σκουπίδια κάτω από το χαλί και προπαντός, χωρίς να χαϊδέψει αυτιά ΚΑΝΕΝΟΣ, για κάτι που θεωρεί και είναι, εξαιρετικά σπουδαίο, και με πρόθεση μοναδική να βοηθήσει, έστω και λίγο, τους νέους μας και τον τόπο μας, γενικότερα.

Κυρία Υπουργέ

Είναι κοινή διαπίστωση ότι η Ανώτατη Παιδεία μας είναι ένας μεγάλος ασθενής και είναι επιθυμία όλων μας (που πηγάζει συν τοις άλλοις και από υποχρέωση) να την θεραπεύσουμε. Για τον σκοπό αυτό, όπως για κάθε ασθενή, έτσι και για την Ανώτατη Παιδεία μας, θα πρέπει πρώτα να κάνουμε μία πολύ προσεκτική εξέταση του ασθενούς, με στόχο την εξασφάλισή της, κατά το δυνατόν, πιο επιτυχούς διάγνωσης. Έχοντας εξασφαλίσει τη σωστή διάγνωση, το επόμενο βήμα είναι η εφαρμογή της ενδεικνυόμενης θεραπείας. Αν, ο μη γένοιτο, δεν ήμαστε τόσο προσεκτικοί όσο πρέπει κατά το στάδιο της διάγνωσης του ασθενούς, οπότε θα έχουμε καταλήξει σε λάθος διάγνωση, τότε κατά συνέπεια και η θεραπεία που θα εφαρμόσουμε στον ασθενή θα είναι και αυτή λάθος, με αποτέλεσμα η υγεία του ασθενούς, όχι μόνο να μην καλυτερεύσει, αλλά αντίθετα να χειροτερέψει.

Το σκεπτικό αυτό το εφαρμόσαμε στη βαρειά πάσχουσα Ανώτατη Παιδεία μας στην παρούσα μελέτη που παρουσιάζουμε συνοπτικά στο παρόν έγγραφό μας. Τα αποτελέσματα της μελέτης μας τα διαχωρίσαμε σε τέσσερα κεφάλαια ως εξής: Το πρώτο κεφάλαιο αφορά τη διάγνωση των προβλημάτων των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ. Το δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζει μερικά στοιχεία – αποδείξεις, τα οποία καταδεικνύουν το αληθές της διάγνωσης που προέκυψε κατά το πρώτο κεφάλαιο. Το τρίτο κεφάλαιο, κάνει συγκεκριμένες προτάσεις με βάση τα αποτελέσματα των δύο πρώτων κεφαλαίων, για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας. Τέλος, το τέταρτο κεφάλαιο δίνει τον συνολικό στόχο της Ανώτατης Παιδείας μας.

Τα συνοπτικά αποτελέσματα της μελέτης μας καλύπτουν, περίπου, το πρώτο ήμισυ του εγγράφου και συνθέτουν το «κυρίως έγγραφο». Όμως, προκειμένου να διευρύνουμε και να εμπλουτίσουμε τα εν λόγω αποτελέσματα, προσθέσαμε ένα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, με στόχο να δώσουμε στον ενδιαφερόμενο αναγνώστη, εφ’ όσον το επιθυμεί, την ευκαιρία να ενημερωθεί με περισσότερες λεπτομέρειες και σε μεγαλύτερο βάθος και πλάτος στα θέματα που ήδη καλύψαμε στο κυρίως έγγραφο. Το εν λόγω ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ καλύπτει το δεύτερο ήμισυ του εγγράφου,

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ


ΤΙΣ ΠΤΑΙΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΑΣ;


Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στο βασικό ερώτημα: Τίς πταίει για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας; Αφιερώνεται στον εντοπισμό των βασικών «ασθενειών» της Ανώτατης Παιδείας μας. Όμως, πριν παρουσιάσουμε τα συμπεράσματά μας, είναι σωστό και δίκαιο, να αναφερθούμε πρώτα απ’ όλα στη γενική κατάσταση που επικρατεί στη χώρα μας.

Α.1 Η ΓΕΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΩΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ: «ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΣΤΗ ΔΙΑΠΛΟΚΗ ΚΑΙ ΣΤΗ ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΣΤΗΝ Ε.Ε.»

Όπως είναι γνωστό, η Διεθνής Επιτροπή Διαφάνειας, κάθε χρόνο δημοσιοποιεί μία Έκθεση στην οποία αναφέρεται ο «βαθμός» της διαφάνειας και της εντιμότητας σε κάθε χώρα του πλανήτη μας, σε κλίμακα από 0 έως 10. Κάθε χώρα βαθμολογείται με κριτήριο τη διαφάνεια και την εντιμότητά της. Δηλαδή, όποια χώρα έχει «βαθμό» κοντά στο 0, αυτό σημαίνει ότι έχει υψηλό δείκτη διαπλοκής και διαφθοράς, ενώ αντίθετα, όποια χώρα έχει βαθμό κοντά στο 10, αυτό σημαίνει ότι ο δείκτης διαφάνειας και εντιμότητας είναι πολύ μεγάλος.

Η πιο πρόσφατη αξιολόγηση έχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία. Αναφέρουμε μόνο τα εξής: Τους πιο μεγάλους βαθμούς (ο μεγαλύτερος είναι 9.7) τους κατέχουν χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπως η Φιλανδία, η Δανία και η Ισλανδία. Η Ελλάδα έχει τον βαθμό 4.3. Ο βαθμός αυτός την κατατάσσει στην προτελευταία θέση (τελευταία είναι η Πολωνία) ανάμεσα στις είκοσι πέντε χώρες της Ε.Ε. Μάλιστα δε, ο βαθμός 4.3 της Ελλάδος είναι στάσιμος από το 2002. Σημειώστε ότι η Μποτσουάνα (χώρα της Νότιας Αφρικής) έχει βαθμό 5.

Άρα, στα θέματα διαπλοκής και διαφθοράς, στους μεν 25 της Ε.Ε. είμαστε, μαζί με την Πολωνία, οι «χειρότεροι», στο δε διεθνές σκηνικό είμαστε χειρότεροι, ακόμα και από τις θεωρούμενες ιδιαίτερα διεφθαρμένες αφρικανικές χώρες. Αν είναι δυνατόν, η χώρα μας που πρώτη γέννησε και δίδαξε αξίες σε όλο τον κόσμο, να είναι σήμερα σε αυτά τα χάλια. Και εμείς οι νεοέλληνες, αντί να ντραπούμε και να κάνουμε μία προσπάθεια να καλυτερέψουμε τα πράγματα, συνεχίζουμε να ντροπιάζουμε τους προγόνους μας και τους εαυτούς μας, ποδοπατώντας αξίες και αρχές, σε τέτοιο βαθμό, που έχουμε καταντήσει να είμαστε το πιστοποιημένο κατακάθι της Ε.Ε.

Και για αυτή την κατάντια μας, ποιος φταίει; Φταίνε πολλά. Φταίνε πάρα πολλά. Ενδεικτικά αναφέρουμε ως έναν από τους λόγους των αποτυχιών των κάθε είδους ελεγκτικών μηχανισμών. Ούτε τα πειθαρχικά των δημοσίων υπαλλήλων, ούτε τα δικαστήρια κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Τα πειθαρχικά βρίσκονται στο έλεος των συνδικαλιστών. Τα δικαστήρια είναι ανοιχτά στην αθέμιτη επιρροή των πολιτικών, της οικονομικής εξουσίας και της εκκλησίας. Τα οργανωμένα πολιτικά, οικονομικά και εκκλησιαστικά συμφέροντα επηρεάζουν, καθοριστικά τους βασικούς μηχανισμούς ελέγχου και τους καθιστούν εξαρτημένους και ανενεργούς και επομένως ανήμπορους να αναχαιτίσουν τη διαπλοκή και τη διαφθορά.

Για όλη αυτή την εξαιρετικά δυσάρεστη και άκρως επιζήμια κατάσταση για τη χώρα μας, κάποιοι είναι οι ένοχοι, κάποιοι οι ηθικοί αυτουργοί, πολλοί οι συνένοχοι (συμπεριλαμβανομένων και αυτών που έχουν επιλέξει τη σιωπή), αλλά όλοι μας είμαστε υπεύθυνοι.

Θέλω να σας δηλώσω ότι, ως Έλληνας, αν χρειαστεί για τη χώρα μου, δέχομαι να είμαι ο πιο φτωχός της Ευρώπης. Δέχομαι ακόμα να είμαι ο πιο ρακένδυτος της Ευρώπης. Όμως, δεν δέχομαι με τίποτα να είμαι ο ανήθικος, ο διεφθαρμένος και το κατακάθι της Ευρώπης. Και αυτό που νιώθω, είμαι βέβαιος ότι το νιώθει κάθε πραγματικός Έλληνας. Γι’ αυτό, καθένας μας χωριστά, αλλά και όλοι μαζί, πρέπει να εργαστούμε σκληρά και όσο χρειάζεται, προκειμένου να ανακτήσουμε τη χαμένη μας υπερηφάνεια και αξιοπρέπεια.

Ένας φοιτητής μου, περιγράφει την πιο πάνω κατάσταση στη χώρα μας με βάση την πασίγνωστη εξίσωση του Αϊνστάιν E=mc2, ως εξής: Το Ε σημαίνει Ελλάδα, το m σημαίνει μίζα ή μέσον και το c σημαίνει κομπίνα. Επομένως, αν θέλεις να περιγράψεις τη χώρα μας με έναν πολύ συνοπτικό μαθηματικό τρόπο, η πιο κάτω εξίσωση τα λέει όλα:

Είναι όντως γεγονός ότι η χώρα μας διέρχεται μία περίοδο γενικευμένης παρακμής και σήψης. Ότι στη χώρα μας έχουν δολοφονηθεί οι πανανθρώπινες αξίες και τα συστήματα αξιών τα τελευταία είκοσι χρόνια και ιδιαίτερα τα τελευταία δέκα χρόνια. Ότι στη χώρα μας, η διαπλοκή και η διαφθορά έχει γίνει καθεστώς. Ότι στη χώρα μας, έχουμε Διαφθορο-κρατία και όχι Δημο-κρατία.

Αυτή η φοβερή ασθένεια της διαπλοκής και διαφθοράς έχει εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα και έχει κυριεύσει κάθε χώρο δουλειάς. Ο Έλληνας, ταπεινώνεται και εξευτελίζεται, εν μέσω Δημοκρατίας, εξαιτίας αυτού του φοβερού γενικευμένου καρκίνου που λέγεται διαπλοκή και διαφθορά. Και το χειρότερο είναι ότι η διαπλοκή και η διαφθορά είναι αρρώστιες που δεν εκφυλίζονται με το χρόνο, αλλά αντίθετα επεκτείνονται και δυναμώνουν. Μία «γεύση» αυτής της θλιβερής διαπίστωσης πήραμε όλοι μας τα δύο τελευταία χρόνια, από αυτά που είδαν το φως της δημοσιότητας στους χώρους της Εκκλησίας και της Δικαιοσύνης, αλλά και πρόσφατα με τα σκάνδαλα της Επιτροπής Ανταγωνισμού, τα ένσημα στο ΙΚΑ, τους «στημένους» διαγωνισμούς στα Νοσοκομεία, αλλά ακόμα και πιο πρόσφατα με τη διαπλοκή, τη διαφθορά και το «μαύρο» χρήμα μεταξύ των ισχυρών του χρήματος, των ΜΜΕ και των πολιτικών, την προ ημερών αποκάλυψη του μεγάλου σκανδάλου στο στρατό, όπου χιλιάδες νέοι απαλλάσσονταν παράνομα από την υποχρέωσή τους να υπηρετήσουν την Πατρίδα, και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Δυστυχώς, τα Πανεπιστήμιά μας, δεν αποτελούν εξαίρεση στον πιο πάνω κανόνα, με αποτέλεσμα η Ανώτατη Παιδείας μας να νοσεί βαρέως. Πιο συγκεκριμένα, τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ υποφέρουν από πολλές «ασθένειες», με φθίνουσα σειρά σημασίας, όπως τις παρουσιάζουμε στη συνέχεια.

Α.2 ΟΙ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΑΕΙ ΚΑΙ ΑΤΕΙ

Α.2.1 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΡΟΣ ΑΠΟΦΥΓΗΝ

Είναι, δυστυχώς, αλήθεια ότι, εκτός από μία σημαντική κατηγορία καθηγητών που είναι άριστοι στη δουλειά τους, η πλειοψηφία των διδασκόντων στα Πανεπιστήμια (ΑΕΙ και ΑΤΕΙ), και κυρίως οι καθηγητές της πρώτης βαθμίδας, συχνά παραμελούμε τα καθήκοντά μας (διδακτικά και ερευνητικά). Δεν είμαστε αποκλειστικά και ολοκληρωτικά αφοσιωμένοι στις υποχρεώσεις μας, δείχνοντας μία πολύ κακή συμπεριφορά που διακρίνεται σε πολλά επίπεδα, όπως:

Πολλοί από εμάς τους καθηγητές, δείχνουμε αδιαφορία για την πορεία της εκπαίδευσης στο Τμήμα μας. Το ενδιαφέρον μας είναι στραμμένο σε εξω-Πανεπιστημιακές δραστηριότητες, για προσωπικά οφέλη και για προβολή, με αποτέλεσμα να θεωρούμε την δουλειά μας στο Πανεπιστήμιο ως πάρεργο και να την κάνουμε σαν αγγαρεία.

Μερικοί από εμάς είμαστε θιασώτες του βολέματος, του ωχαδελφισμού, της ιδιοτέλειας, της ανεπάρκειας, της μετριότητας, της συντεχνίας(!), της αδιαφάνειας, του ατομισμού, της οικογενειοκρατίας, της αναξιοκρατίας και της καθηγητικής αυθαιρεσίας.

Κάποιοι ολίγοι από εμάς, οι λεγόμενοι «αρχηγίσκοι», είμαστε οι κυρίως υπεύθυνοι του κακού μέσα στα Πανεπιστήμια. Οι «αρχηγίσκοι», αξιοποιώντας τις διασυνδέσεις τους με την εκάστοτε κυβέρνηση, τα κόμματα, την εκκλησία, τις στοές – και ο κατάλογος δεν έχει τέλος – και έχοντας ως σύμμαχο τη σιωπή, την αδράνεια, το δισταγμό, ίσως και τη δειλία των έντιμων και ηθικών καθηγητών (που είναι και η πλειοψηφία των καθηγητών), έχουν μετατρέψει τα Πανεπιστήμια, σε μεγάλο βαθμό, σε «θερμοκήπια», όπου ανθούν η ατιμωρησία, η παρανομία, η κατάχρηση εξουσίας, οι κλίκες (ακόμα και μελών ΔΕΠ με τους φοιτητές), η διαπλοκή και η διαφθορά, και όλα αυτά για προσωπικά οφέλη των «αρχηγίσκων». Και αυτό επιτεύχθη διότι κάποιοι, κατάφεραν αλλά, κυρίως μπόρεσαν να απονευρώσουν και τελικά να δολοφονήσουν την αξιοκρατία, το ήθος και την εντιμότητα μέσα στα Πανεπιστήμια. Διότι μπόρεσαν να γκρεμίσουν κάθε σύστημα αξιών μέσα στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ της χώρας μας.

Η πιο πάνω στάση των καθηγητών κάνει τεράστιο κακό στο Πανεπιστήμιο. Ένα κακό που έχει πολλές πτυχές. Για να φανεί το όντως πολύ μεγάλο κακό, ας εξετάσουμε μία από αυτές τις πτυχές, και συγκεκριμένα την αναξιοκρατία, με κλασικό παράδειγμα την οικογενειοκρατία, όπου κάποιος εν ενεργεία καθηγητής ενός ΑΕΙ, προωθεί σε καθηγητική θέση το γιο του ή την κόρη του ή τον «κουμπάρο» του. Στην περίπτωση αυτή, αυτό που συμβαίνει είναι ότι, εμείς οι ίδιοι οι καθηγητές, ποδοπατούμε τη σημαντικότερη αξία μέσα στο Πανεπιστήμιο, που είναι η ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των φοιτητών μας, καταλύοντας συνταγματικές επιταγές και εξ αυτού ακυρώνοντας το ίδιο το πολίτευμα.

Κάνοντας αυτό, διδάσκουμε παράλληλα τους φοιτητές μας, με το παράδειγμά μας(!), την εγκαθίδρυση της αναξιοκρατίας, ως πρωταρχικής αξίας. Δηλαδή, τους διδάσκουμε ανηθικότητα και ανεντιμότητα. Κοντολογίς, τους διαφθείρουμε τα ήθη. Δηλαδή, εμείς οι ίδιοι οι καθηγητές, γινόμαστε οι διαφθορείς των ηθών των ίδιων των φοιτητών μας. Ειρήσθω εν παρόδω, μία τέτοια ανήθικη πράξη οι αρχαίοι μας πρόγονοι τη θεωρούσαν (όπως και είναι) εξόχως επιζήμια για τους νέους και την κοινωνία, γενικότερα, και γι’ αυτό ο διαφθορέας ετιμωρείτο με την ποινή του θανάτου (βλέπε περίπτωση Σωκράτη, που του απαγγέλθηκε τέτοια κατηγορία).


Αυτή η κακή στάση των καθηγητών που εκθέσαμε πιο πάνω συνθέτει μία από τις ασθένειες της Ανώτατης Παιδείας. Όμως, η εν λόγω ασθένεια, δεν είναι απλά μία από τις πολλές ασθένειες της Ανώτατης Παιδείας. Είναι η πιο βαρειά ασθένεια της Ανώτατης Παιδείας μας. Παρά ταύτα, κατά τις συζητήσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, φαίνεται να παρασιωπάται η ανάδειξη της βασικότερης αυτής αιτίας, που προκάλεσε και συνεχίζει να επιδεινώνει τη ραγδαία υποβάθμιση του Ελληνικού Πανεπιστημίου, ιδιαίτερα τα τελευταία είκοσι χρόνια.

Η πιο πάνω εικόνα, σε μεγάλο βαθμό, είναι καθεστώς στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας. Το γεγονός αυτό είναι το θανατηφόρο πλήγμα που δέχεται η Ανώτατη Παιδεία μας «κάτω από τη ζώνη», από τους ίδιους τους καθηγητές της, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο να πεθαίνει. Και αν δε πεθαίνει, σίγουρα δεν ονειρεύεται. Και ακόμα πιο σίγουρα, δεν πρόκειται ποτέ να αναβαθμιστεί.

Α.2.2 ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΠΡΟΤΥΠΑ ΠΡΟΣ ΜΙΜΗΣΗ

Κατά την ταπεινή μου άποψη, μία μεγάλη αλήθεια της ζωής, αν όχι η μεγαλύτερη, είναι η εξής: Το ότι γεννηθήκαμε άνθρωποι, δεν σημαίνει ότι αυτόματα είμαστε Άνθρωποι. Το να γίνουμε Άνθρωποι, παραμένει να κατακτηθεί! Και για να κατακτηθεί, χρειάζεται μία ολομέτωπη μάχη με το κακό και το ανήθικο, από τότε που γνωρίζουμε τον εαυτό μας, μέχρις ότου καταλήξουμε στον τάφο.

Τηρουμένων των αναλογιών, το ίδιο συμβαίνει και με όποιον παίρνει μια καθηγητική θέση σε ένα Πανεπιστήμιο. Το ότι δηλαδή εξελέγη κάποιος καθηγητής, δεν σημαίνει ότι έγινε και Καθηγητής, γιατί το να γίνει Καθηγητής είναι κάτι που παραμένει να κατακτηθεί! Και για να κατακτηθεί, χρειάζεται καθημερινή ολομέτωπη μάχη με τον κακό του εαυτό για να μπορεί να κρατά, σε υψηλό και σύμμετρο επίπεδο, τα τέσσερα βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον Καθηγητή, που είναι τα εξής:

Ο καλός καθηγητής είναι αυτός που είναι ταυτόχρονα καλός άνθρωπος, καλός δάσκαλος, καλός επιστήμονας και σπουδαίος μαχητής για μία καλύτερη Παιδεία και μία πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη Κοινωνία. Γι’ αυτό υποστηρίζω κατηγορηματικά την άποψη ότι, μόνο καθηγητές με σύμμετρη και υψηλή παρουσία του τετράπτυχου Άνθρωπος – Δάσκαλος – Επιστήμονας – Μαχητής (Α.Δ.Ε.Μ.), μπορούν να εγγυηθούν την εκπλήρωση της αποστολής ενός Πανεπιστημίου, που είναι η παραγωγή άριστων επιστημόνων με ολοκληρωμένες προσωπικότητες, ικανών να συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας πιο δίκαιης και πιο ανθρώπινης. Γι’ αυτό είμαι τόσο κατηγορηματικός όταν επιμένω ότι αυτό που κυρίως μετράει μέσα σ’ ένα Πανεπιστήμιο είναι ο καλός καθηγητής. Όλα τα υπόλοιπα είναι, ίσως, λεπτομέρειες.

Το τετράπτυχο Α.Δ.Ε.Μ. είναι η απαραίτητη πανοπλία κάθε Καθηγητή, όπου και οι τέσσερις πτυχές, θα λειτουργούν μαζί, έχοντας ως στρατηγικό στόχο τη διαμόρφωση ενός Πανεπιστημίου, που θα προσφέρει, στον ανθό της πατρίδας μας, που είναι οι νέοι μας, τα καλύτερα δυνατά εφόδια για μια ζωή πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη, τόσο για τους ίδιους, όσο και για ολόκληρη την κοινωνία μας.

Α.3 ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

Οι ευθύνες της Πολιτείας είναι τεράστιες και μπορούν, σε πολύ γενικές γραμμές, να χωριστούν σε επιμέρους ευθύνες, όπως πιο κάτω:
Α.3.1 Η ΥΠΟΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Η υποχρηματοδότηση είναι η δεύτερη κατά σειρά αρρώστια της Ανώτατης Παιδείας. Εδώ η ευθύνη βαρύνει εξ’ ολοκλήρου την Πολιτεία, που εξαιτίας της η Ελλάδα κατέχει την τελευταία θέση στη λίστα των χωρών της Ε.Ε. στα ποσοστά του ΑΕΠ που διαθέτει για την Παιδεία (3.5%) και την έρευνα (0.8%). Αυτός ο υποσιτισμός της Ανώτατης Παιδείας, έχει κάνει τα Πανεπιστήμια να φαίνονται σαν αδύναμα, σχεδόν σκελετωμένα άτομα, έτοιμα να σωριαστούν στο έδαφος από την πείνα.

Α.3.2 ΈΝΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ

Η έλλειψη ενός σύγχρονου Νόμου Πλαισίου, είναι η τρίτη κατά σειρά αρρώστια της Ανώτατης Παιδείας. Το Υπουργείο Παιδείας, τις τελευταίες δεκαετίες, αποκομμένο από τα πραγματικά προβλήματα των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, προβαίνει σε νομικές ρυθμίσεις βασιζόμενες σε απόψεις ολίγων «ημετέρων» καθηγητών. Η τακτική αυτή του Υπουργείου έχει ζημιώσει αφάνταστα τα Πανεπιστήμια, γεγονός που ερμηνεύει τον ξεσηκωμό από τον περασμένο Μάιο, καθηγητών και φοιτητών, αντιδρώντας σε ένα «νέο» Νόμο Πλαίσιο που, αν εφαρμοζόταν ως είχε αρχικά, θα ήταν ένα νέο πλήγμα για τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ. Επομένως, ο διάλογος μεταξύ Υπουργείου και ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, και όχι μόνο, είναι επιβεβλημένος για να προκύψει ένας σύγχρονος Νόμος Πλαίσιο που θα πάει τα Πανεπιστήμιά μας μπροστά.

Ειδικότερα, στη συνέχεια θα αναφερθώ δι’ ολίγων στα εξής τρία βασικά θέματα: Το άσυλο, την εκλογή Πρυτανικών αρχών και την Αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων.

(α) Το άσυλο

Η θέση μου για το άσυλο είναι πάγια και είναι ότι το άσυλο πρέπει να διατηρηθεί, γιατί πιστεύω ότι το Πανεπιστήμιο είναι συνώνυμο του ασύλου (όμως πάντα με την ορθή έννοια του όρου), διότι έτσι εξασφαλίζεται η ανάπτυξη της ελεύθερης σκέψης και η ελεύθερη διακίνησή της μέσα στα Πανεπιστήμια.

(β) Η εκλογή Πρυτανικών αρχών

Οι εκλογές Προέδρων, Κοσμητόρων και Πρυτάνεων πρέπει να είναι εκτός κομματικού ανταγωνισμού. Η συμμετοχή των φοιτητών είναι χρήσιμη, αλλά να γίνεται όπως στα Πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.

(γ) Αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων

Πρέπει να ενισχυθεί και να διευρυνθεί η αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων. Όμως, μέχρι σήμερα, τα περισσότερα ΑΕΙ δεν έχουν κάνει ούτε καν το πρώτο βήμα προς την αυτοτέλεια, που είναι η καθιέρωση Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας (ΕΚΛ). Μόνο περίπου τα μισά ΑΕΙ έχουν ΕΚΛ. Αλλά μερικά από εκείνα τα ΑΕΙ που έχουν ήδη ΕΚΛ, τον καταστρατηγούν(!) τόσο πολύ και τόσο συχνά, που η ιδέα του ΕΚΛ έχει ήδη πεθάνει, πριν καν μπορέσει να πάρει σάρκα και οστά. Αυτή η αδυναμία των ΑΕΙ να μην μπορούν να διαχειριστούν ένα τόσο σχετικά εύκολο, αλλά και πολύ βασικό θέμα, όπως είναι το θέμα της συγκρότησης και εφαρμογής του ΕΚΛ, δημιουργεί απορία αλλά και δικαιολογημένες επιφυλάξεις για το κατά πόσο το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι ώριμο και ικανό για μεγαλύτερα βήματα προς την Αυτοτέλειά του.

Α.3.3 Η ΚΟΜΜΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ

Η κομματικοποίηση είναι η τέταρτη κατά σειρά ασθένεια και έχει κάνει τεράστιο κακό στα Πανεπιστήμια, βυθίζοντας την ελεύθερη βούληση του ατόμου στην ανυπαρξία, με σκοπό την επικράτηση της «κονσερβαρισμένης» άποψης, ξένων προς το Πανεπιστήμιο συμφερόντων. Το θέμα αυτό βαρύνει βεβαίως και όλα τα κόμματα, η δε ευθύνη τους είναι τεράστια και καταλυτικής σημασίας στην υποβάθμιση, όχι μόνο των Πανεπιστημίων, αλλά της ίδιας της οντότητας του ατόμου.

Α.4 ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ

Υπάρχει και ευθύνη των φοιτητών για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας. Όμως, σε σύγκριση με τις ευθύνες των καθηγητών και της Πολιτείας, είναι πολύ μικρή.

Προκειμένου να διευκολύνουμε την εν λόγω σύγκριση, θα χρησιμοποιήσουμε ιατρικούς όρους ως εξής:

• Η ασθένεια των καθηγητών είναι η πιο βαρειά ασθένεια και την παρομοιάζουμε με τη σηψαιμία ή την γάγγραινα.
• Οι ασθένειες της Πολιτείας είναι μέτριες και είναι τρεις και τις παρομοιάζουμε ως εξής: Υποσιτισμός = υποχρηματοδότηση, έλλειψη σύγχρονου Νόμου Πλαισίου = προχωρημένη νεφρική ανεπάρκεια που απαιτεί αιμοκάθαρση και κομματικοποίηση = αλκοολισμός.
• Οι ασθένειες των φοιτητών είναι πολλές και μικρές και τις παρομοιάζουμε ως εξής: Οι αντιγραφές στις εξετάσεις = σκωλικοειδήτιδα, καταλήψεις Πανεπιστημιακών κτιρίων = πνευμονία, αιώνιοι φοιτητές = αμυγδαλίτιδα, ν+ν/2 = λαρυγγίτιδα, γραψίματα στους τοίχους = ωτίτιδα, κ.λ.π.

Ο λόγος που αξιολογώ τόσο χαμηλά τους φοιτητές είναι ο εξής: Τόσο η Πολιτεία, όσο και οι καθηγητές, είναι υπεύθυνοι για τη συγκρότηση ενός Πανεπιστημίου υψηλής στάθμης. Όταν ο φοιτητής μπαίνει σε ένα Πανεπιστήμιο όπου όλα, ή σχεδόν όλα, λειτουργούν σε επίπεδο κάτω του μετρίου, θα είναι νομίζω άδικο (αν όχι άνανδρο) να ρίχνουμε την ευθύνη στους φοιτητές. Μάλιστα δε, θα έλεγα ότι, όσο πιο πολλές ευθύνες ρίχνουμε στους φοιτητές, τόσο πιο πολύ φανερώνουμε εμείς οι υπόλοιποι (Πολιτεία, καθηγητές, κοινωνία και οικογένεια) ότι είμαστε αδύναμοι να φέρουμε εις πέρας τις ευθύνες μας απέναντί τους. Επιπλέον, πιστεύω ότι, αν η Πολιτεία και οι καθηγητές έκαναν σωστά τη δουλειά τους, τότε, πολλά από τα αρνητικά που χρεώνουμε σήμερα στους φοιτητές (και είναι όντως πολλά), θα εξέλιπαν, τουλάχιστον τα περισσότερα, για να μην πω σχεδόν όλα.

Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη μεγάλη αλήθεια που ισχύει για τους νέους μας. Οι νέοι της πατρίδας μας έχουν μεγάλη δυσπιστία προς τους καθηγητές, αλλά και προς τη γενιά των γονέων τους, γενικότερα, διότι θεωρούν ότι οι ίδιοι είναι το μεγαλύτερο θύμα της σημερινής πραγματικότητας. Αυτό αποδεικνύεται, αν μη τι άλλο, από τα μεγάλα ποσοστά ανεργίας και από την υποβαθμισμένη Παιδεία που τους προσφέρουμε, που το εισπράξαμε, ως κοινωνία, και από την εύγλωττη υποστήριξη των «τεράτων», στο διαγωνισμό της Eurovision.

Όμως, διευκρινίζω ότι πολλά από αυτά που καταλογίζονται εις βάρος των φοιτητών με βρίσκουν σύμφωνο, διότι ζημιώνουν αφάνταστα το επίπεδο σπουδών τους. Όπως για παράδειγμα, καταδικάζω απερίφραστα τις αντιγραφές στις εξετάσεις και τις ζημιές που γίνονται μέσα στα Πανεπιστήμια, όπως επίσης, καταδικάζω και το κλείσιμο των Πανεπιστημιακών κτιρίων κατά τις περιόδους των καταλήψεων, γεγονός που δεν επιτρέπει στους καθηγητές και τους εργαζόμενους να πάνε στα γραφεία τους.

Τέλος, θεωρώ ότι οι καταλήψεις, στην χρονική έκταση που γίνονται, υπονομεύουν τον σκοπό για τον οποίο γίνονται, δηλ. για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων, επιφέροντας ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα.

Α.5 ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

Την απάντηση στο ερώτημα: «Τίς πταίει για την υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας;», την παρουσιάζουμε παραστατικά στο Σχήμα 1. Συγκεκριμένα, στο Σχήμα 1 παρουσιάζουμε την Ανώτατη Παιδεία να στηρίζεται πάνω σε μία ισόπλευρη τριγωνική βάση, όπου τα τρία πόδια της βάσης, είναι: Η Πολιτεία (ή απλά το Υπουργείο Παιδείας της εκάστοτε Κυβέρνησης), οι καθηγητές και οι φοιτητές.

Είναι φανερό ότι για να μπορέσει να αναβαθμιστεί η Ανώτατη Παιδεία μας, δηλ. να ανεβάσει το επίπεδό της όσο γίνεται πιο ψηλά, θα πρέπει να «πατάει», δηλ. να στηρίζεται, σε πολύ στέρεη και πολύ ανθεκτική βάση, που σημαίνει ότι θα πρέπει και τα τρία πόδια της τριγωνικής βάσης να είναι πολύ ανθεκτικά, σταθερά και ομοιόμορφα. Αν έστω και ένα από τα τρία πόδια είναι λίγο πιο κοντό, λίγο πιο αδύναμο (ή ακόμα χειρότερα είναι ατροφικό), σε σύγκριση με τα άλλα δύο, τότε η τριγωνική βάση δεν θα αντέξει ένα τόσο μεγάλο βάρος που έχουμε τοποθετήσει επάνω της, δηλ. την Ανώτατη Παιδεία, και θα γείρει προς το αδύναμο πόδι, με αποτέλεσμα η Ανώτατη Παιδεία να σωριαστεί στο έδαφος.

Επομένως, αν θέλουμε να έχουμε μία Ανώτατη Παιδεία, που να μπορεί να στέκεται «στα πόδια της» και να μην γκρεμίζεται στο έδαφος, θα πρέπει να φροντίζουμε, έτσι ώστε, και τα τρία πόδια να έχουν στέρεο και καλό πέλμα και να είναι εξίσου δυνατά.

Για την ακρίβεια, ο τρόπος που υποβαθμίζεται (ή αναβαθμίζεται) ένα Πανεπιστήμιο, είναι ο εξής: Αν έστω και ένα από τα τρία πόδια δεν αντέξει και βουλιάξει μέσα στο έδαφος, τότε παρασύρει μαζί του, προς τα κάτω, και τα άλλα δύο πόδια. Και αντίθετα, όταν έστω και ένα από τα τρία πόδια σηκωθεί πιο ψηλά, τότε ανασύρει μαζί του, προς τα επάνω, και τα άλλα δύο πόδια. Κοντολογίς, το επίπεδο του Πανεπιστημίου, ανεβαίνει και κατεβαίνει εξαιτίας του ενός ή των δύο ή και των τριών ποδιών.

Το Ελληνικό Πανεπιστήμιο, όπως έχει σήμερα, παρουσιάζει την εξής εικόνα: Έχει βουλιάξει, έχει υποβαθμιστεί, και στην υποβάθμιση έχουν συνεισφέρει και τα τρία πόδια. Όμως, τα όσα παρουσιάσαμε μέχρι τώρα, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η ευθύνη που βαραίνει τα τρία μέρη δεν είναι η ίδια. Το αντίθετο μάλιστα. Αυτό που συμβαίνει, είναι ότι, σε πολύ γενικές γραμμές, τα ποσοστά της ευθύνης για την υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, κατανέμονται ως εξής (βλέπε Σχήμα 1):

Σχήμα 1. Οι τρεις βασικοί συντελεστές της Ανώτατης Παιδείας: Πολιτεία, Καθηγητές και Φοιτητές και το ποσοστό ευθύνης κάθε συντελεστή ως προς την υποβάθμιση (και ισοδύναμα, ως προς την αναβάθμιση) των Ελληνικών Πανεπιστημίων.


Η πιο πάνω κατανομή ευθύνης για την υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας δείχνει καθαρά και το δρόμο για την αναβάθμισή της, που είναι προφανώς ο εξής: Για να ελπίζουμε στα σοβαρά ότι θα επιτύχει η Εθνική μας προσπάθεια για μία καλύτερη Ανώτατη Παιδεία, ιδιαίτερα στο σύντομο χρονικό διάστημα που επιθυμούμε, πρέπει ανάλογα να κινητοποιηθούν και να αναλάβουν τις ευθύνες τους και τα τρία βασικά εμπλεκόμενα μέρη, κατά το ποσοστό ευθύνης που τους αναλογεί. Δηλαδή το μεγαλύτερο ποσοστό της αναβάθμισης πρέπει να το καλύψουν οι καθηγητές (60%), ένα πολύ μεγάλο μέρος η Πολιτεία (30%) και ένα μικρό μέρος οι φοιτητές (10%).

Ίσως υπάρξουν διαφορετικές απόψεις μεταξύ των συναδέλφων για την κατανομή των ποσοστών ευθύνης για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας. Στους συναδέλφους μου αυτούς, έχω να αντιτείνω ότι είναι μάταιο να προσπαθούμε να κρυβόμαστε «πίσω από το δάκτυλό μας». Και είναι μάταιο, διότι το Πανεπιστήμιο, από τη φύση του, είναι ουσιαστικά οι καθηγητές του. Επομένως, άσχετα ποιο είναι το ποσοστό ευθύνης που καθένας μας θεωρεί ότι αντιστοιχεί στους καθηγητές, θα πρέπει όλοι μας να συμφωνήσουμε ότι η ΑΝΑΓΚΑΙΑ συνθήκη για να γίνει η αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας πράξη, είναι, ότι εμείς οι καθηγητές, θα πρέπει, εδώ και τώρα και για πάντα, να ξεκόψουμε τελείως από τις γνωστές μας κακές συνήθειες, που τόσο πολύ έχουν ζημιώσει το Πανεπιστήμιο, και να αφιερωθούμε, αποκλειστικά και ολοκληρωτικά στις υποχρεώσεις και το καθήκον μας, που είναι η Ανώτατη Παιδεία.

Σχόλιο. Ανεξάρτητα από τα ποσοστά ευθύνης που θεωρεί καθένας μας ότι αναλογεί στους τρεις συντελεστές της Ανώτατης Παιδείας μας, τίθεται το εύλογο ερώτημα: Ο κάθε συντελεστής χωριστά, δηλ. οι Καθηγητές, η Πολιτεία και οι Φοιτητές, πόσο καλά κάνει το καθένα τη δουλειά του; Η δική μου απάντηση σε αυτό το σπουδαίο ερώτημα, σε πολύ γενικές γραμμές, είναι η εξής: Από όλα όσα ήδη ανέφερα, αλλά και από άλλα στοιχεία που θα αναφέρω στη συνέχεια του εγγράφου μου, προκύπτει ότι, αν ήταν να βαθμολογούσαμε τους τρεις παράγοντες, θα βάζαμε και στους τρεις τον ίδιο βαθμό και συγκεκριμένα τον βαθμό πέντε, με άριστα το δέκα. Αυτό σημαίνει ότι και οι τρεις παράγοντες ανταποκρίνονται στο έργο τους και τις υποχρεώσεις τους, πολύ μέτρια και ίσως και κάτω του μετρίου.

Α.6 Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΤΕΙ ΤΟ 2010 ΑΠΟ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Έχει ανακοινωθεί ότι, περί το 2010 θα αρχίσει η αξιολόγηση των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ των 25 κρατών μελών της Ε.Ε. Η αξιολόγηση αυτή θα έχει στόχο το διαχωρισμό των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ όλων των χωρών της Ε.Ε., σε αναγνωρισμένα και μη αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια. Η αξιολόγηση αυτή θα γίνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα (π.χ. κάθε τρία χρόνια), οπότε, υπάρχει η πιθανότητα, μερικά από τα αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια από την προηγούμενη αξιολόγηση να υποβαθμιστούν και να καταταγούν στα μη αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια και αντίστροφα.

Προφανώς, οι πτυχιούχοι των μη αναγνωρισμένων Πανεπιστημίων, δεν θα μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμά τους, όχι μόνο στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., αλλά ούτε και στη δική τους χώρα. Αυτό σημαίνει ότι, αν π.χ. ένας φοιτητής πάρει πτυχίο ιατρικής ή μηχανικού από ένα μη αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο, αυτό απλά σημαίνει ότι δεν θα μπορεί να ασκήσει το επάγγελμα του γιατρού ή του μηχανικού, ούτε καν στην ίδια του τη χώρα!

Τα πιο πάνω δείχνουν καθαρά ότι δεν μπορούμε άλλο να κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας, αλλά πρέπει να βγούμε και να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Διαφορετικά, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των Πανεπιστημίων μας, θα βρεθεί «εκτός του νυμφώνος» αναγνώρισης.

Μία τέτοια εξέλιξη για την Πατρίδα μας, θα έχει πάρα πολλές δυσμενείς επιπτώσεις: Αναφέρουμε μόνο τις πιο κάτω:

• Θα αυξηθεί ραγδαία το κύμα μετανάστευσης των νέων μας σε αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια του εξωτερικού.
• Θα αναδειχθούν τα αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια και θα φυτοζωούν τα μη αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια.
• Θα δημιουργηθούν πολλές αλυσιδωτές αντιδράσεις, τόσο σε ατομικό και οικογενειακό επίπεδο, όσο και στην κοινωνία, γενικότερα, με απρόβλεπτες επιζήμιες για τη χώρα μας συνέπειες.
• Το μέγεθος των επιζήμιων αυτών συνεπειών θα είναι ευθέως ανάλογο με το επίπεδο υποβάθμισης των Πανεπιστημίων μας. Δηλαδή, όσο πιο υποβαθμισμένα είναι τα Πανεπιστήμιά μας, τόσο και μεγαλύτερο θα είναι το κακό που θα πάθουμε. Προφανώς, για να περιορίσουμε το μέγεθος του κακού, που θα υποστούμε ως χώρα, θα πρέπει, από εδώ και εμπρός, και ιδιαίτερα την τετραετία που μας απομένει, μέχρι το 2010, να βάλουμε τα δυνατά μας, ξεκινώντας, εδώ και τώρα, χωρίς καμμία καθυστέρηση, διότι, κατά πως το λέει και ο λαός μας, «δεν έχουμε χρόνο να χάνουμε».


ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ


ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΟΤΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΤΕΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΙΝΑΙ,
ΚΑΤΑ ΚΥΡΙΟ ΛΟΓΟ, ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ


Το δεύτερο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο σε μία προσπάθεια να αποδείξουμε ότι αυτά που λέμε στο πρώτο στάδιο είναι όντως σωστά, ότι δηλ. οι κυρίως υπεύθυνοι για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, είναι οι καθηγητές τους. Προφανώς, το έργο της απόδειξης αυτής είναι πολύ δύσκολο. Προκειμένου να δώσουμε, όσο γίνεται περισσότερα πειστικά στοιχεία και επιχειρήματα, προσεγγίζουμε το θέμα από πολλές πλευρές. Ειδικότερα, για το σκοπό αυτό, παραθέτουμε στοιχεία και αποδείξεις, τις οποίες παρουσιάζουμε σε τρεις ενότητες, ως εξής.

Β.1 ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΜΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Παραθέτουμε το εξής βασικό επιχείρημα: Όταν ένας επαγγελματικός χώρος χαρακτηρίζεται «λειτούργημα», όπως π.χ. η Εκκλησία, η Δικαιοσύνη, ο Στρατός και η Παιδεία, τότε το επίπεδο του λειτουργήματος εξαρτάται, κατά κύριο λόγο (αν όχι αποκλειστικά), από τους λειτουργούς του. Για παράδειγμα, το επίπεδο της Δικαιοσύνης εξαρτάται από τους λειτουργούς της, δηλ. από τους δικαστές. Αν οι δικαστές δεν είναι έντιμοι και χρηματίζονται, τότε κάθε προσπάθεια βελτίωσης που θα επιχειρηθεί από «έξω», π.χ. με υψηλότερους μισθούς, με καλύτερα κτίρια, κ.λ.π., θα πέσει στο κενό, διότι δεν πρόκειται να ανεβάσει ιδιαίτερα το ήθος των ανήθικων δικαστών και κατ’ επέκταση ούτε και το επίπεδο της Δικαιοσύνης. Προφανώς, το ίδιο βασικό επιχείρημα ισχύει και για τους ιερείς, τους στρατιωτικούς και τους δασκάλους (για περισσότερα, βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, Ενότητα ΙΙ.1).

Έτσι, στην παρούσα ενότητα, καταλήγουμε στο εξής συμπέρασμα: Ιεροσύνη, με ιερείς που δεν την ακτινοβολούν, δεν γίνεται. Δικαιοσύνη, με δικαστές που δεν την ακτινοβολούν, δεν γίνεται. Στράτευμα, με αξιωματικούς που δεν ακτινοβολούν ανδρεία, δεν γίνεται. Παιδεία, με παιδαγωγούς που δεν ακτινοβολούν αγάπη και αφοσίωση στην Παιδεία, δεν γίνεται.
Β.2 ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΜΕ ΜΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ, ΑΛΛΑ ΠΟΛΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑΣ

Β.2.1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΡΟΣΩΠΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Κατά την τριακονταετή θητεία μου σε δύο ΑΕΙ της χώρας μας (από το 1977 έως το 1984 ήμουν καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης και από το 1985 μέχρι σήμερα στο ΕΜΠ), έχουν υποπέσει στην αντίληψή μου πάρα πολλά σκάνδαλα και έκτροπα, που συμβαίνουν μέσα στα Πανεπιστήμιά μας. Από όλα αυτά τα σκάνδαλα, διάλεξα να σας αναφέρω μόνο ένα, και συγκεκριμένα ένα σκάνδαλο οικογενειοκρατίας. Ο λόγος που διάλεξα να παρουσιάσω ως παράδειγμα ένα σκάνδαλο οικογενειοκρατίας, οφείλεται, αφενός μεν, διότι είναι ένα θέμα πρωτίστης σημασίας για την πανεπιστημιακή ζωή, αφετέρου δε, διότι είναι ένα θέμα που μπορεί να γίνει κατανοητό από το ευρύτερο κοινό, σε σύγκριση με πολλά άλλα θλιβερά γεγονότα που συμβαίνουν στην Ανώτατη Παιδεία μας, τα οποία είναι δύσκολο να κατανοηθούν από το ευρύτερο κοινό, εξαιτίας πολλών ιδιαιτεροτήτων που έχουν τα Πανεπιστήμια.

Αναφορικά με το θέμα της οικογενειοκρατίας, τονίζουμε εκ πεποιθήσεως, αλλά και εξ αποτελέσματος, ότι η οικογενειοκρατία, κάνει ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΚΑΚΟ στο Πανεπιστήμιο. Και κάνει τεράστιο κακό, διότι όταν οι καθηγητές υιοθετούν την οικογενειοκρατία, τότε με την πράξη τους αυτή, προφανώς, ακυρώνουν την ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ. Η ενέργειά τους αυτή και μόνο, τους απαξιώνει, και μαζί τους απαξιώνεται, εκ θεμελίων, και το Πανεπιστήμιο.

Αν τώρα θεωρείται ανήθικο και εξ’ αυτού ζημιογόνο, όταν ένας καθηγητής προωθεί τον γιο του ή την κόρη του σε μία διοικητική θέση μέσα στο Πανεπιστήμιο (π.χ. σε θέση γραμματέως), φαντάζεται κανείς το μέγεθος της αναισχυντίας και της ζημιάς, όταν προωθεί το γιο του ή την κόρη του σε θέση καθηγητή. Στη δεύτερη περίπτωση, η ζημιά που γίνεται μέσα, αλλά και έξω από το Πανεπιστήμιο, είναι απείρως μεγαλύτερη από την πρώτη περίπτωση. Η μεγάλη αυτή διαφορά οφείλεται στο γεγονός ότι, όταν οι φοιτητές μας διαπιστώνουν μία προκλητική περίπτωση οικογενειοκρατίας σε καθηγητική θέση, όπως είναι φυσικό, εκτός του ότι απογοητεύονται σφόδρα από το ήθος των καθηγητών τους, χάνουν και τη διάθεσή τους να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές, προκειμένου να επιδιώξουν να πάρουν και αυτοί, κάποτε, μία καθηγητική θέση, αφού, όπως λένε και οι ίδιοι οι φοιτητές: «Γιατί να ξοδευόμαστε, να ξοδεύουμε την περιουσία των γονιών μας, να χάνουμε τα νιάτα μας και τον καιρό μας, κάνοντας μεταπτυχιακές σπουδές, ιδιαίτερα στο εξωτερικό, αφού ξέρουμε ότι εμείς, όσο καλοί επιστήμονες και να γίνουμε, δεν πρόκειται ποτέ να πάρουμε καθηγητική θέση με το σπαθί μας, εφόσον τις θέσεις αυτές τις παίρνουν, από την πίσω πόρτα, τα παιδιά των καθηγητών, τα παιδιά των «κουμπάρων» και τα παιδιά των μεγάλων κοινωνικών, οικονομικών και πολιτικών παραγόντων».

Επομένως, η οικογενειοκρατία αποθαρρύνει τους φοιτητές μας, ακόμα και τους άριστους φοιτητές μας, δηλ. αποθαρρύνει ακόμα και το πιο σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας, να αφοσιωθεί στην επιστήμη, γεγονός που ζημιώνει αφάνταστα κάθε νέο μας χωριστά, αλλά και την κοινωνία, ως σύνολο.

Ως εκ περισσού σημειώνω ότι, όπως κάθε Έλληνας, έτσι και τα παιδιά των καθηγητών, έχουν το δικαίωμα να προσπαθούν να πάρουν μία καθηγητική θέση στο Πανεπιστήμιο. Όμως, αυτό που είναι απαράδεκτο και εξαιρετικά ανήθικο, τόσο για τον πατέρα-καθηγητή, όσο και για τον γιο ή κόρη του, είναι να τους παραχωρείται μία καθηγητική θέση αναξιοκρατικά, π.χ. με «φωτογραφικές» προκηρύξεις, και κατ’ αυτόν τον τρόπο, να καταλαμβάνουν την καθηγητική θέση, «με τη φωτογραφία τους», και όχι «με το σπαθί τους».

Β.2.2. Η ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΕΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΟΥ ΤΗΝ ΜΑΧΕΤΑΙ

(α) Η συγκεκριμένη περίπτωση οικογενειοκρατίας

Η περίπτωση οικογενειοκρατίας που θα παρουσιάσουμε, συμβαίνει τα τελευταία χρόνια σε συγκεκριμένο ΑΕΙ της χώρας μας. Πολύ συνοπτικά, το παράδειγμα αυτό αφορά έναν καθηγητή, ο οποίος, επί έξι χρόνια (2000-2006) και ενώ ήταν εν ενεργεία, προώθησε τα δύο του παιδιά, την κόρη του και τον γιο του, στις πιο κάτω θέσεις:

Η κόρη του, ως Ερευνήτρια στο Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο (ΕΠΙ) του Τμήματος. Συγκεκριμένα, η κόρη διορίστηκε στο ΕΠΙ τον Οκτώβριο του 1999, δηλ. λίγους μήνες αφού ανέλαβε Διευθυντής του ΕΠΙ ο πατέρας της. Ειδικότερα, διορίστηκε ως Ερευνήτρια βαθμίδας Γ, η οποία αντιστοιχεί στη βαθμίδα ΔΕΠ Επίκουρου Καθηγητή.

Ο γιος του, ως Λέκτορας στον Τομέα που υπηρετεί ο πατέρας του και του οποίου ήταν Διευθυντής. Η διαδικασία προκήρυξης και εκλογής του, άρχισε τον Νοέμβριο του 2000 και ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2002. Δηλαδή, όλα έγιναν, κατά το χρονικό διάστημα που ο πατέρας, παράλληλα με τη θέση του Διευθυντή του ΕΠΙ, ήταν και Διευθυντής του Τομέα. Η εκλογή του γιου έγινε ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΚΑ, γεγονός που αποδεικνύεται από μία σειρά από στοιχεία. Όμως, υπάρχει ένα στοιχείο που επιβαρύνει ιδιαίτερα την εν λόγω περίπτωση, στο βαθμό που μπορούμε να πούμε ότι, είναι μία από τις προκλητικότερες οικογενειοκρατίες στην ιστορία των ΑΕΙ στη χώρα μας, αν όχι η πλέον προκλητική. Το στοιχείο αυτό αφορά το αναλυτικό περιεχόμενο της θέσης, που αποφασίστηκε από τον Τομέα, τον Νοέμβριο του 2000.

Συγκεκριμένα, το γνωστικό αντικείμενο μιας θέσης ΔΕΠ είναι συνήθως μία ή δύο λέξεις, όπως π.χ. δερματολογία, παιδιατρική, κινητή τηλεφωνία, κ.λ.π. Επίσης, το γνωστικό αντικείμενο κάθε θέσης ΔΕΠ μπορεί να διαχωρισθεί σε πολλές επιμέρους «μικρές» επιστημονικές ενότητες. Ειδικά για την εν λόγω θέση ΔΕΠ, σύμφωνα με το πιο έγκριτο διεθνές επιστημονικό περιοδικό της ειδικότητας αυτής, το γνωστικό αντικείμενο χωρίζεται σε 52 επιμέρους «μικρές» επιστημονικές ενότητες.

Η προκήρυξη της θέσης έπρεπε να γίνει με μία ή δύο ή έστω τρεις λέξεις που θα περιέκλειε και τις 52 επιμέρους μικρές επιστημονικές ενότητες, δηλ. χωρίς να συνοδεύεται με κάποιο εξειδικευμένο στενό αναλυτικό περιεχόμενο. Όμως, ο πατέρας επέμενε η προκήρυξη να μην είναι απλώς μία ή δύο λέξεις, αλλά να συνοδεύεται και με αναλυτικό περιεχόμενο, όπου το συγκεκριμένο αναλυτικό περιεχόμενο θα ανέφερε μόνο τις 7 από τις 52 επιμέρους μικρές επιστημονικές ενότητες. Και για να είναι πέρα για πέρα σαφές το στενό αναλυτικό περιεχόμενο, το διατύπωσε με είκοσι λέξεις, γραμμένο σε τρεις ολόκληρες σειρές!

Μία τέτοια προκήρυξη είναι Ηλίου φαεινότερο ότι είναι «φωτογραφική». Και μάλιστα όχι «ασπρόμαυρη», αλλά «έγχρωμη», διότι φωτογραφίζει κάποιον υποψήφιο με πολύ μεγάλη ακρίβεια. Και όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, η έγχρωμη αυτή φωτογραφική προκήρυξη, φωτογράφιζε με πολύ μεγάλη ακρίβεια τον γιο του.

Από τους πέντε επιστήμονες που υπέβαλαν υποψηφιότητα για την κατάληψη της εν λόγω θέσης, το επιστημονικό έργο των τριών ευρέθη εξ ολοκλήρου ΕΚΤΟΣ... της φωτογραφίας (περιεχομένου της θέσης), του ενός ευρέθη, το μεγαλύτερο μέρος του έργου του να είναι ΕΚΤΟΣ, ενώ το επιστημονικό έργο του γιου ευρέθη, όπως ήταν αναμενόμενο, ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΕΝΤΟΣ του περιεχομένου της θέσης, αφού βεβαίως ήταν «κομμένο» και «ραμμένο» από τον ίδιο τον πατέρα στα «μέτρα» του γιού. Και έτσι, ο γιος πήρε τελικά τη θέση του Λέκτορα. Και προφανώς, δεν πήρε τη θέση με το «σπαθί» του, αλλά με την «φωτογραφία» του.

(β) Το κόστος που πληρώνει ένας καθηγητής που μάχεται την οικογενειοκρατία (ή κάθε άλλη εκτροπή) μέσα στο Πανεπιστήμιο

Την εν λόγω περίπτωση οικογενειοκρατίας, την μάχεται εξ αρχής ένας καθηγητής του ιδίου Τομέα (τον οποίο, για διευκόλυνση, θα τον ονομάζουμε κύριο DNA). Ο κ. DNA διαμαρτυρήθηκε έντονα για τη φωτογραφική διατύπωση της προκήρυξης που πρότεινε ο πατέρας τον Νοέμβριο του 2000, και παρακάλεσε επανειλημμένα την Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) του Τομέα, να μην προχωρήσει σε μία τέτοια προκήρυξη, αλλά σε μία προκήρυξη όπου δεν θα υπάρχει καθόλου αναλυτικό περιεχόμενο. Δήλωσε δε ότι, αν ο μη γένοιτο ο Τομέας προχωρήσει σε μία τέτοια φωτογραφική προκήρυξη, θα είναι μονίμως ενάντιος αυτής της απόφασης. Δυστυχώς, τίποτα από όλα αυτά δεν εισακούστηκαν από τον Τομέα του.

Επειδή η στάση του κ. DNA προφανώς ζημίωνε τα συμφέροντα της οικογενειοκρατίας, και κατ’ επέκταση της διαπλοκής και της διαφθοράς μέσα στον Τομέα και στο Τμήμα του, οι θιγόμενοι άρχισαν να τον «χτυπούν», με στόχο να τον αναγκάσουν να εγκαταλείψει τον αγώνα του. Διευκρινίζουμε ότι, η διαπλοκή και η διαφθορά του καθηγητικού κατεστημένου δεν περιορίζεται μόνο στο να διαφωνεί με τον αντίπαλο, αλλά του επιτίθεται και τον εκδικείται. Και όταν επιτίθεται και εκδικείται, δεν αστειεύεται! Χτυπά δυνατά και αλύπητα. Χτυπά εξοντωτικά, και μερικές φορές μέχρι θανάτου!

Πράγματι, προκειμένου να τρομοκρατήσουν τον κ. DNA για να σταματήσει να μάχεται κατά της συγκεκριμένης αυτής περίπτωσης οικογενειοκρατίας στο Τμήμα του, του έχουν κάνει τη ζωή του ένα πραγματικό μαρτύριο (η λέξη μαρτύριο δεν είναι υπερβολή). Ένα μαρτύριο ψυχολογικής βίας που κρατά έξι ολόκληρα χρόνια και ποιός ξέρει πότε θα τελειώσει, αν τελειώσει ποτέ. Ένα μαρτύριο με ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΟΣΤΟΣ για τον κ. DNA, αφού, σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό έχει επιτύχει να βλάψει πολύ σοβαρά την υγεία του, και παράλληλα έχει επιτύχει τον εξευτελισμό του και την εξόντωσή του, σε κάθε βασικό τομέα δραστηριότητάς του, όπως στον ηθικό, ψυχολογικό, επαγγελματικό, κοινωνικό, οικογενειακό, οικονομικό, κ.λ.π. Ένα μαρτύριο που έχει πολλές πτυχές. Για οικονομία χώρου, αναφέρουμε μόνο τις πιο κάτω (για λεπτομέρειες βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, Ενότητα ΙΙ.2.2):

• Τον αποκλεισμό του από την εργαστηριακή διδασκαλία, με αποτέλεσμα ένα υπερσύγχρονο προπτυχιακό εργαστήριο της ειδικότητάς του, που ο ίδιος ο κ. DNA συγκρότησε και που το κόστος του εξοπλισμού του ανέρχεται (με σημερινές τιμές) στο ποσό των τριών εκατομμυρίων ευρώ, να απαξιώνεται και να σαπίζει, με παράλληλο αποκλεισμό των φοιτητών από τη χρήση του και την πρακτική κατάρτιση που προσφέρει η χρήση του.
• Τον αποκλεισμό του από τη θεωρητική διδασκαλία μαθημάτων της ειδικότητάς του και κατά συνέπεια και τον αποκλεισμό της διανομής των συγγραμμάτων του στους φοιτητές του. Για παράδειγμα, κατά το ακαδ. έτος 2005-2006, στους προπτυχιακούς φοιτητές του Τμήματός του, του επέτρεψαν να διδάξει μόνο ένα εξαμηνιαίο κατ’ επιλογήν μάθημα με οκτώ(!) φοιτητές, αντί τουλάχιστον τριών μαθημάτων, με συνολικό αριθμό φοιτητών γύρω στους 600 (ο αριθμός των φοιτητών σε κάθε έτος είναι γύρω στους 450).
• Τον εξαναγκασμό του να διδάξει τους φοιτητές του, ΠΑΡΑ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ, όχι από τα δικά του συγγράμματα, που είναι μεταφρασμένα στα Αγγλικά και έχουν διεθνή κυκλοφορία και αναγνώριση, αλλά από ξένο σύγγραμμα, το οποίο μάλιστα, οι φοιτητές του το θεωρούν κατώτερο των συγγραμμάτων του κ. DNA.
• Την Πειθαρχική του δίωξη από τον Πρύτανη, γιατί ο κ. DNA αρνήθηκε να παρανομήσει!
• Τον διωγμό του με μήνυση από συνάδελφό του, ενεργό υποστηρικτή της οικογενειοκρατίας.
• Τις αρνητικές επιπτώσεις στον οικονομικό τομέα, όπου τα έξι αυτά χρόνια, εξαιτίας της υπόθεσης αυτής, έχει χάσει γύρω στα 150.000€ και η ζημία δεν έχει τέλος.
• Τις αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία του (από το 2000 μέχρι πρόσφατα έχει μπει τρεις φορές στο νοσοκομείο, τη μία με αναστροφή του Τ της καρδιάς και τις άλλες δύο για πολύ σοβαρές εγχειρήσεις, όπου κατά τη δεύτερη εγχείρηση παρ’ ολίγον να συμβεί και το μοιραίο).
• Η πρόσφατη σοβαρή καρδιακή προσβολή, που συνέβη το μεσημέρι της Παρασκευής, 15 Δεκεμβρίου 2006, όταν ο κ. DNA βρισκόταν στο γραφείο του στο Πανεπιστήμιο και εργαζόταν κάνοντας γραφική εργασία, όταν ξαφνικά άρχισε να νιώθει πόνους στο στήθος. Οι πόνοι ήταν έντονοι και διαρκείς. Ο κ. DNA πήγε αμέσως στο ιατρικό τμήμα του Πανεπιστημίου, όπου αποφασίστηκε να κληθεί ασθενοφόρο, το οποίο τον μετέφερε σε καρδιολογική κλινική όπου παρέμεινε για μία εβδομάδα. Εκεί του έγιναν οι απαραίτητες εξετάσεις, μεταξύ των οποίων και στεφανειογράφημα. Διαπιστώθηκε ότι υπέστη οξύ ισχαιμικό στεφανιαίο έμφραγμα. Οι γιατροί της καρδιολογικής κλινικής τον κατέταξαν στην κατηγορία του ασθενούς «υψηλού κινδύνου» και αποφασίστηκε να τεθεί υπό φαρμακευτική αγωγή, εφόρου ζωής [βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, Ενότητα ΙΙ.2.2, εδάφιο (ν)].

Το εν λόγω καρδιακό συμβάν, αποκάλυψε το μέγεθος του μεγάλου κακού που έχει γίνει εις βάρος της υγείας του κ. DNA από το μαρτύριο που περνάει στο χώρο της δουλειάς του, από το 2000 μέχρι σήμερα.

Αν είναι δυνατόν να συμβαίνουν αυτά τα πράγματα μέσα σε ένα ΑΕΙ, εν γνώσει όλων των μελών ΔΕΠ του Τμήματος, των φοιτητών του Τμήματος και των μελών της Συγκλήτου (αξίζει να διαβάσετε ολόκληρη την Ενότητα ΙΙ.2.2 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ, όπου παρουσιάζουμε όλες τις λεπτομέρειες για το εν λόγω θέμα).

(γ) Ένα θλιβερό πρόσφατο παράδειγμα εξόντωσης καθηγητή που πολέμησε την αναξιοκρατία και την αδιαφάνεια. Το παράδειγμα του αείμνηστου καθηγητή Στέλιου Αλεξανδρόπουλου

Και εν τούτοις συμβαίνουν πάμπολα τέτοια θλιβερά γεγονότα μέσα στα Πανεπιστήμια. Όμως, σπανίζουν οι καθηγητές, που, αφ’ ενός μεν θα δώσουν τη μάχη εναντίον κάθε εκτροπής μέσα στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, αφ’ ετέρου δε στη συνέχεια θα φροντίσουν να τα φέρουν στην επιφάνεια. Και σπανίζουν οι καθηγητές να δώσουν τη μάχη κατά της αναξιοκρατίας, της αδιαφάνειας, της διαπλοκής και της διαφθοράς, διότι το ΚΟΣΤΟΣ που θα υποστούν θα είναι ΤΕΡΑΣΤΙΟ. Θα είναι ΑΒΑΣΤΑΧΤΟ. Έτσι, κάτω από την ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ του αβάσταχτου κόστους, οι συνειδήσεις υποχωρούν, γεγονός που δίνει άπλετο χώρο στους επιτήδειους αρχηγίσκους να κακοποιούν και να λεηλατούν τα Πανεπιστήμιά μας.

Για των λόγων μου το αληθές, αρκεί να σας θυμίσω το πρόσφατο και πολύ λυπηρό παράδειγμα του αειμνήστου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης Στέλιου Αλεξανδρόπουλου. Ο Στέλιος Αλεξανδρόπουλος απεβίωσε, στις 3 Μαΐου 2006, στο Πανεπιστήμιο, μέσα στο γραφείο του, δύο περίπου ώρες μετά την αποχώρησή του από την Γενική Συνέλευση του Τμήματός του, όπου ήταν παρών όταν συζητήθηκε το θέμα της πειθαρχικής του δίωξης από τον Πρύτανη. Μία πειθαρχική δίωξη, που (όπως πληροφορηθήκαμε από τα ΜΜΕ) ήθελε να τρομοκρατήσει έναν μαχόμενο Πανεπιστημιακό Δάσκαλο, έτσι ώστε, να σταματήσει να ασκεί το δικαίωμά του, αλλά και την υποχρέωσή του απέναντι στην Ανώτατη Παιδεία, κάνοντας κριτική και έλεγχο στα τεκταινόμενα μέσα στο Τμήμα του. Μία πειθαρχική δίωξη, που ήθελε να τιμωρήσει έναν έντιμο και ευσυνείδητο καθηγητή, που έδινε τη μάχη υπέρ της αξιοκρατίας και της διαφάνειας στο Τμήμα του. Μία πειθαρχική δίωξη, που ίσως οδηγούσε στην απόλυση ενός Καθηγητή, που δεν έκανε τίποτα παραπάνω, από το καθήκον του απέναντι στους φοιτητές του, στο Πανεπιστήμιό του, στην Παιδεία και στην Κοινωνία μας, γενικότερα.

Μία σύγκριση των δύο περιπτώσεων, δηλ. του Στέλιου Αλεξανδρόπουλου και του κ. DNA, έχω την ταπεινή άποψη ότι οδηγεί στο θλιβερό συμπέρασμα ότι είναι πολύ πιθανό να συμβεί το ίδιο και στον κ. DNA και να τον βρούμε νεκρό στο γραφείο του. Και ενώ μία τέτοια εκδοχή είναι πολύ πιθανόν να βρίσκεται προ των πυλών, οι συνάδελφοι του κ. DNA, όχι μόνο συνεχίζουν να τον κακοποιούν, αλλά τα πρόσφατα βασανιστήρια είναι πολύ πιο σκληρά από τα παλιότερα [βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ.2.2, εδάφια (μ) και (ν)]. Όμως, αν συνεχιστεί αυτή η συμπεριφορά τους, μήπως θα έχει ως αποτέλεσμα, αν όχι απλά να ξαναμπεί για μία ακόμη φορά στο νοσοκομείο, από όπου ίσως μπορεί να ξαναβγεί ζωντανός, αλλά να πάει εκεί που θα είναι τελείως αδύνατον να επιστρέψει;

(δ) Είναι ΕΥΘΥΝΗ, πρωτίστως του Υπουργείου Παιδείας, αλλά και άλλων φορέων, όπως του Πρωθυπουργού, του Αρχιεπισκόπου, της Πρυτανείας, των ΜΜΕ, κ.λ.π. να κάνουν κάτι προκειμένου να αποφευχθεί το προ των πυλών μοιραίο για τον κ. DNA;

Κυρία Υπουργέ, δεν γνωρίζω αν με αυτά που θα σας πω, θα παραβιάσω κάποιους κανόνες δεοντολογίας. Αλλά η συγκεκριμένη περίπτωση έχει τέτοια στοιχεία, που νομίζω ότι αξίζει να παραβιάσω (αν παραβιάζω) το πρωτόκολλο και να σας πω τούτα τα πολύ σημαντικά λόγια:


Τώρα που ενημερωθήκατε για το μαρτύριο που περνά ο κ. DNA και για τον κίνδυνο να χάσει πολύ σύντομα τη ζωή του, θέλω να πιστεύω ότι, τόσο από ανθρωπιά, όσο και κυρίως από υποχρέωση, θα κάνετε αυτό που πρέπει ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ για να αποφευχθούν οι πολύ δυσάρεστες εξελίξεις που μόλις σας ανέφερα, που μαθηματικά οδηγούν σε ένα θάνατο.

Β.2.3. ΈΧΟΥΝ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΕΙ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΞΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΗΘΙΚΗΣ ΤΑΞΕΩΣ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΑΕΙ ΚΑΙ ΤΑ ΑΤΕΙ

Το συγκεκριμένο παράδειγμα οικογενειοκρατίας το παρουσιάζουμε διότι έχουμε τη γνώμη ότι λειτουργεί σαν μία «ακτινογραφία», που αποκαλύπτει, με σαφήνεια και πληρότητα, τη θλιβερή κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, εξαιτίας των ιδίων των καθηγητών τους και ιδιαίτερα εξαιτίας μερικών επιτήδειων «αρχηγίσκων». Κυρίως όμως, το παρουσιάζουμε με την ελπίδα ότι θα αξιοποιηθεί, τόσο για την καλύτερη κατανόηση των προβλημάτων των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, όσο και προπαντός, για την επίλυσή τους. Τονίζουμε εκ νέου ότι τέτοια και παρόμοια θλιβερά γεγονότα, συμβαίνουν σε όλα, ή σχεδόν σε όλα τα Πανεπιστήμια της χώρας, αλλά σπανίζουν οι καθηγητές, που με την επιμονή τους και την υπομονή τους, αλλά και με προσωπικές θυσίες, τα φέρνουν στην επιφάνεια.

Επίσης, το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει το εξαιρετικής σημασίας συγκριτικό στοιχείο μεταξύ των ΑΕΙ της χώρας μας και της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, που είναι τούτο: Στα ΑΕΙ της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, υπάρχουν αυστηρότατοι νόμοι ηθικής τάξεως. Υπάρχει αυστηρότατο σύστημα αξιών που τηρείται απαρέγκλιτα και με θρησκευτική ευλάβεια από τα μέλη της Πανεπιστημιακής κοινότητας, δηλ. από τους καθηγητές και από τους φοιτητές. Κατ’ ακολουθία, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στα ΑΕΙ της Δύσης, είναι τέτοια που δεν νοείται να τολμήσει καθηγητής να κάνει κακό στο Πανεπιστήμιό του διαπράττοντας αδικήματα ηθικής τάξεως, όπως αυτό της οικογενειοκρατίας. Και αν το κάνει, θα αποβληθεί αμέσως από το Ίδρυμα, από τους ίδιους τους συναδέλφους του.

Αντίθετα, στη χώρα μας, έχουν δολοφονηθεί οι νόμοι της ηθικής τάξεως και ως εκ τούτου, δεν υπάρχει σύστημα αξιών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, τη θέση των νόμων της ηθικής τάξεως να την έχουν πάρει οι νόμοι της ανήθικης τάξεως, με αποτέλεσμα η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στα ΑΕΙ της χώρας μας να είναι τέτοια, που να αποτελεί απαγορευτικό παράγοντα, να τολμήσει καθηγητής να εναντιωθεί σε αδικήματα ηθικής τάξεως, όπως αυτό της οικογενειοκρατίας, γιατί αν το κάνει, τότε θα τεθεί αμέσως υπό ηθική, ψυχολογική, επαγγελματική, κοινωνική και οικονομική εξόντωση από τους ίδιους τους συναδέλφους του.

Δηλαδή: Στη Δύση, όποιος καθηγητής τολμήσει, για ιδιοτελείς σκοπούς, να κάνει κακό στο Πανεπιστήμιο, εξοστρακίζεται. Αντίθετα, στην Ελλάδα, όποιος καθηγητής τολμήσει (με ανιδιοτέλεια), να πολεμήσει τους καθηγητές που κάνουν κακό στο Πανεπιστήμιο, με ιδιοτελείς σκοπούς, εξοντώνεται ανελέητα από τους ίδιους τους συναδέλφους του και δη, από τους ενεχόμενους στην ιδιοτέλεια «αρχηγίσκους».


Τέλος, το παράδειγμα αυτό διευκολύνει να γίνει περισσότερο κατανοητό το μεγάλο κακό που γίνεται μέσα στα Πανεπιστήμια από τους ίδιους τους καθηγητές, όταν καταπατούν θεσμούς και αξίες, όπως της ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑΣ. Ειδικά για την αξιοκρατία, τονίζουμε ότι για κάθε χώρο δουλειάς, αλλά ιδιαίτερα στα Πανεπιστήμια, η αξιοκρατία είναι η σπονδυλική στήλη και το πιο αποτελεσματικό ανάχωμα κατά της διαπλοκής και της διαφθοράς.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, αν θέλεις στα σοβαρά να αναχαιτίσεις τη διάδοση της διαφθοράς σε κάθε χώρο δουλειάς, αλλά και σε μία ολόκληρη κοινωνία, θωράκισε όσο πιο πολύ μπορείς την αξιοκρατία. Αντίθετα, αν θέλεις να έχεις γρήγορη διάδοση της διαφθοράς, φρόντισε να αποδυναμώσεις, να απονευρώσεις, να στραγγαλίσεις και αν είναι δυνατόν, να μηδενίσεις την αξιοκρατία.

Τα πιο πάνω δείχνουν καθαρά ότι, οι αναξιοκρατούντες είναι οι μεγάλοι διαφθορείς κάθε κοινωνίας. Ειδικά για τα Πανεπιστήμια, μπορούμε να πούμε ότι, όταν οι καθηγητές επιβάλλουν οιασδήποτε μορφής αναξιοκρατία, τότε οι ίδιοι οι καθηγητές γίνονται οι μεγάλοι διαφθορείς των νέων μας, που φοιτούν στα Πανεπιστήμια.

Στο σημείο αυτό θέλουμε να τονίσουμε στον υπερθετικό βαθμό ότι η πεμπτουσία της Παιδείας είναι η αγωγή ψυχής. Ο παιδαγωγός, για να προσφέρει στους νέους μας αγωγή ψυχής, πρέπει πρώτα να την έχει ο ίδιος. Δεν μπορείς να περιμένεις αγωγή ψυχής από κάποιον παιδαγωγό που είναι βουτηγμένος στην ιδιοτέλεια, στο νεποτισμό, στη συντεχνία και στη διαπλοκή. Αυτός θα «διδάξει» (έμμεσα ή άμεσα) αυτό που καλλιεργεί και βιώνει, δηλ. την ανεντιμότητα και τη διαφθορά. Δεν μπορείς να περιμένεις από κάποιον παιδαγωγό να αποτελεί για τους νέους παράδειγμα προς μίμηση για τ’ ανθρώπινα ιδανικά, για τις πανανθρώπινες αξίες, για έναν κόσμο πιο δίκαιο και πιο ανθρώπινο, όταν ο ίδιος ο παιδαγωγός καταστρατηγεί και ποδοπατεί ιδανικά και αξίες, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των ίδιων των φοιτητών του, το δε όραμά του για έναν καλύτερο κόσμο, έχει ορίζοντα την τσέπη του ή την κοινωνική του προβολή.

Με λίγα λόγια και σταράτα, λέμε ξεκάθαρα ότι, τέτοιοι δάσκαλοι, όπου υπάρχουν, διαφθείρουν τους νέους μας. Είναι οι μεγάλοι διαφθορείς των νέων μας και συνεπώς, της κοινωνίας ολόκληρης. Είναι οι πιο αισχροί υποκριτές, γιατί σκοτώνουν αυτό, για το οποίο «κόπτονται» ότι υπηρετούν: Το ανεκτίμητο αγαθό της Παιδείας. Γιατί σκοτώνουν κάθε όμορφο και ωραίο στους νέους μας. Γιατί παροπλίζουν το νου. Γιατί καλύπτουν τον Ήλιο της Αλήθειας και του Αγαθού. Γιατί σκοτώνουν την ίδια την ψυχή. Και αυτή η ταλαίπωρη ψυχή, αποκαμωμένη από τους ίδιους τούς δασκάλους της, γίνεται εύκολη βορά σε κάθε ανήθικο επιβολέα, με αποτέλεσμα να καταδικάζουν οι ίδιοι οι παιδαγωγοί την αυριανή κοινωνία σε μαρασμό, σε υποτέλεια και εξαθλίωση.

Εν κατακλείδι, μπορούμε να πούμε ότι, όπως είναι γνωστό, τόσο οι αναπτυγμένες χώρες, όπως οι Η.Π.Α., Ιαπωνία και Ευρώπη, όσο και οι αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα και οι Ινδίες, κάνουν ότι καλύτερο μπορούν προκειμένου να αναβαθμίσουν, όσο γίνεται περισσότερο, τα Πανεπιστήμιά τους. Αντίθετα, στη χώρα μας, αν και γνωρίζουμε ότι μεταξύ των ανεπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων χωρών, είμαστε στον πάτο στο χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης στον Πλανήτη ολόκληρο, συνεχίζουμε το θλιβερό και επιζήμιο κατήφορο της υποβάθμισης των Πανεπιστημίων μας. Και τον συνεχίζουμε, υιοθετώντας ακόμα και τους πλέον επαίσχυντους τρόπους υποβάθμισης και γελοιοποίησης των Πανεπιστημίων μας, όπως για παράδειγμα αυτόν της οικογενειοκρατίας.

Β.3 ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ

Β.3.1 ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΕΙ

Τρία είναι τα βασικά κριτήρια αξιολόγησης των ΑΕΙ (κατά αύξουσα σειρά σημασίας):

• Η χρηματοδότηση (και επομένως οι κτιριακές εγκαταστάσεις, τα εργαστήρια, οι μισθοί των καθηγητών, κ.λ.π.).
• Η ποιότητα των φοιτητών.
• Το επιστημονικό και εκπαιδευτικό επίπεδο των καθηγητών.

Το εύλογο ερώτημα που αμέσως τίθεται είναι το πώς «μετριέται», δηλ. πως καθορίζεται ο «βαθμός» που αξίζει να πάρει κάθε ΑΕΙ, στο καθένα από αυτά τα τρία κριτήρια. Η απάντηση στο ερώτημα αυτό δίδεται από Ειδικές Επιτροπές, Εθνικές, Ευρωπαϊκές και Διεθνείς, ανάλογα με την περίπτωση, χωρίς όμως, εξ’ όσων γνωρίζω, να υπάρχει ένας αυστηρά κοινά αποδεκτός «πλανητικός» τρόπος αξιολόγησης, από όλες τις Επιτροπές. Όμως, σε πολύ γενικές γραμμές, θα επιχειρήσουμε, αμέσως πιο κάτω, να δώσουμε μία αρκετά ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα αυτό, βασιζόμενοι στη γνώση που έχουμε, από τον τρόπο που λειτουργούν οι ειδικές αυτές Επιτροπές.

(α) Η χρηματοδότηση

Η χρηματοδότηση είναι ένα κριτήριο που, σύμφωνα με αξιολογήσεις Ευρωπαϊκών και Διεθνών Οργανισμών, μπορεί σχετικά εύκολα να απαντηθεί. Και η απάντηση είναι η γνωστή σε όλους μας: Η Ελλάδα κατέχει την τελευταία θέση ανάμεσα στους δεκαπέντε της Ε.Ε. στη λίστα για τα ποσοστά που διαθέτει η Πολιτεία στην Παιδεία (3,5%) και στην έρευνα (0,8%) του ΑΕΠ.

(β) Η ποιότητα των φοιτητών

Η ποιότητα των εισερχόμενων φοιτητών είναι ένα κριτήριο που είναι ακόμα πιο εύκολο να απαντηθεί. Και είναι πιο εύκολο να απαντηθεί διότι η εισαγωγή στα Τμήματα των ΑΕΙ της χώρας μας, γίνεται με βάση τις εισαγωγικές εξετάσεις, οι οποίες είναι το πλέον μαζικό αξιοκρατικό σύστημα (παρά τα κάποια μειονεκτήματά του), που θα μπορούσε να έχει οποιαδήποτε χώρα.

Ένα πολύ σημαντικό θέμα που τίθεται αναφορικά με τους φοιτητές, είναι η σύγκριση μεταξύ φοιτητών ιδίων Πανεπιστημιακών Τμημάτων (π.χ. Τμήματα Ιατρικής ή Νομικής ή Πολιτικών Μηχανικών) εντός και εκτός Ελλάδος, εστιάζοντας την προσοχή μας, όχι μόνο στην ποιότητα των εισερχόμενων φοιτητών, αλλά και στην ποιότητα των εξερχόμενων επιστημόνων, από ίδια Πανεπιστημιακά Τμήματα. Δηλαδή, κατά τη σύγκριση, να μην λάβουμε υπόψη μας μόνο την ποιότητα και το επίπεδο των εισερχόμενων φοιτητών (δηλ. το input), αλλά και την ποιότητα και το επίπεδο των εξερχόμενων φοιτητών-επιστημόνων (δηλ. το output).

Έχω τη γνώμη ότι αυτό το ερώτημα είναι πολύ δύσκολο να απαντηθεί, κυρίως διότι είναι δύσκολο να μετρηθούν οι επιδόσεις των εισερχόμενων και εξερχόμενων φοιτητών, με βάση κοινά αποδεκτά κριτήρια για όλα τα Πανεπιστήμια στην Ε.Ε. ή στον Δυτικό κόσμο ή στον Πλανήτη ολόκληρο. Όμως, σε πολύ γενικές γραμμές, μπορούμε να πούμε τούτο: Αν υποθέσουμε ότι σε πολλά ίδια Πανεπιστημιακά Τμήματα του Πλανήτη μας, οι εισερχόμενοι φοιτητές είναι του ίδιου επιπέδου και ποιότητας (δηλ. το input είναι το ίδιο), τότε είναι αυταπόδεικτο ότι οι εξερχόμενοι φοιτητές-επιστήμονες (δηλ. το output) από αυτά τα Πανεπιστημιακά Τμήματα, θα είναι καλύτεροι ή χειρότεροι ανάλογα με το πόσο καλά είναι οργανωμένες οι προπτυχιακές σπουδές, ανάλογα με το επιστημονικό επίπεδο των καθηγητών, ανάλογα με το πόσο αφοσιωμένοι είναι οι καθηγητές στο εκπαιδευτικό τους έργο, ανάλογα με το πόσο καλά είναι τα συγγράμματά τους, ανάλογα με το πόσο καλά είναι τα εκπαιδευτικά εργαστήρια, ανάλογα με το πόσο καλλιεργείται η πρωτοβουλία και η δημιουργική σκέψη του φοιτητή στη διαδικασία κατάκτησης της γνώσης, ανάλογα με την παρακολούθηση των παραδόσεων από τους φοιτητές, ανάλογα με τον αριθμό και την ποιότητα των μαθημάτων Ανθρωπιστικής Παιδείας, ανάλογα με το αν υπάρχουν καταλήψεις και χάνονται εβδομάδες μαθημάτων, ανάλογα με τις αντιγραφές που γίνονται στις εξετάσεις, ανάλογα με το επίπεδο της διαπλοκής και της διαφθοράς μέσα στο Πανεπιστήμιο, κ.λ.π., κ.λ.π.
Με βάση τα πιο πάνω, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε απάντηση στο εξής ερώτημα που τίθεται πολύ συχνά. Πώς συνέβη και ο τάδε μαθητής, που ήταν μέτριος στα μαθήματά του και που έδωσε εισαγωγικές εξετάσεις και δεν μπήκε στο Πανεπιστήμιο και γι’ αυτό πήγε στο εξωτερικό, π.χ. στην Αμερική να σπουδάσει, όπου εκεί, όχι μόνο κατάφερε να σπουδάσει, αλλά έκανε και μεταπτυχιακές σπουδές, πήρε διδακτορικό και τώρα είναι καθηγητής(!) σε Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό, σε πολύ γενικές γραμμές, είναι τούτο: Στα Ελληνικά Πανεπιστήμια μπαίνουν όντως οι άριστοι μαθητές, αλλά βγαίνουν μέτριοι επιστήμονες, ενώ στην Αμερική, ακόμα και οι μέτριοι μαθητές που μπαίνουν στο Πανεπιστήμιο, βγαίνουν άριστοι επιστήμονες. Και γιατί συμβαίνει αυτό το, εκ πρώτης όψεως, απίστευτο γεγονός; Διότι, το μεν Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο είναι άριστα οργανωμένο, ενώ το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι μέτρια οργανωμένο.

Με λίγα λόγια, άριστοι μαθητές που σπουδάζουν σε μέτρια Πανεπιστήμια, βγαίνουν μέτριοι επιστήμονες, ενώ μέτριοι μαθητές που σπουδάζουν σε άριστα Πανεπιστήμια, βγαίνουν άριστοι επιστήμονες.

Τα πιο πάνω αποκαλύπτουν ένα πολύ σημαντικό γεγονός, που είναι τούτο: Αν οι φοιτητές που σπουδάζουν σήμερα στα Ελληνικά Πανεπιστήμια, σπούδαζαν σε Πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής, τότε θα έβγαιναν κατά πολύ καλύτεροι επιστήμονες απ’ ότι βγαίνουν από τα δικά μας Πανεπιστήμια. Να το πούμε και αλλιώς, ότι το επιστημονικό επίπεδο των αποφοίτων των Ελληνικών Πανεπιστημίων, είναι πολύ πιο κάτω από τις ικανότητές τους. Κοντολογίς, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο καταδικάζει τον αυριανό επιστήμονα να είναι μέτριος και κάτω του μετρίου, κυρίως εξαιτίας της αδιαφορίας και της ανεπάρκειας των καθηγητών. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δείχνει το μεγάλο έγκλημα που διαπράττεται μέσα στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο, τόσο εις βάρος κάθε φοιτητή χωριστά, όσο και εις βάρος ολόκληρης της κοινωνίας μας, ως σύνολο.

(γ) Το επίπεδο των καθηγητών

Το επίπεδο των καθηγητών είναι το πιο δύσκολο κριτήριο αξιολόγησης, γιατί συμπεριλαμβάνει τις όντως πολλές πτυχές και δραστηριότητες που εμφανίζει το διδακτικό προσωπικό κάθε ΑΕΙ, αρχίζοντας με τα βραβεία Νόμπελ, ή άλλα βραβεία και διακρίσεις, που μπορεί να έχουν πάρει μερικοί καθηγητές, την έρευνα, τη διεθνή αναγνώριση, τα συγγράμματα, τις διδακτικές τους ικανότητες, την διδακτική και διοικητική τους ενασχόληση, την προσφορά τους έξω από το Πανεπιστήμιο (αυτό που λέμε ευρύτερη κοινωνική προσφορά) και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.
Προκειμένου να διευκολύνουμε το όντως πολύ δύσκολο θέμα της αξιολόγησης των καθηγητών, θα σταθούμε σε δύο στοιχεία, τα οποία είναι εξαιρετικής σημασίας για το επίπεδο ενός πανεπιστημιακού δασκάλου και τα οποία, καθορίζουν, σε πολύ μεγάλο βαθμό, το επίπεδό του. Τα δύο αυτά στοιχεία αφορούν το ερευνητικό και εκπαιδευτικό έργο και τα παρουσιάζουμε στις Ενότητες Β.3.3 και Β.3.4, αντίστοιχα, που ακολουθούν.

Το γεγονός ότι στην αξιολόγηση που ακολουθεί δεν συμπεριλαμβάνουμε στοιχεία όπως, βραβεία Νόμπελ ή άλλα βραβεία και διακρίσεις, εφευρέσεις, ευρεσιτεχνίες και άλλα παρόμοια, είναι, προφανώς προς όφελος των Ελληνικών ΑΕΙ, διότι τα ΑΕΙ της Δύσης έχουν πολύ υψηλότερους δείκτες στα θέματα αυτά από ότι έχουν τα Ελληνικά ΑΕΙ.

Σημειώνουμε ότι όταν κάνουμε συγκρίσεις μεταξύ καθηγητών, οι συγκρίσεις αυτές γίνονται περισσότερο αξιόπιστες, όσο πιο συναφείς είναι οι ειδικότητες των συγκεκριμένων καθηγητών. Αντίθετα, όσο απομακρυνόμαστε από τη συνάφεια της ειδικότητας των καθηγητών, τόσο και η αξιοπιστία μειώνεται. Προφανώς, το ίδιο ισχύει όταν συγκρίνουμε Τμήματα. Όσο πιο συναφή είναι τα Τμήματα, τόσο πιο αξιόπιστη είναι η σύγκριση. Κάνοντας πράξη τη σημασία της παρατήρησης αυτής, συγκρίνουμε Τμήματα μόνο όταν είναι ίδια, και συγκρίνουμε καθηγητές διαφόρων Τμημάτων ΑΕΙ, μόνο όταν τα Τμήματα στα οποία ανήκουν οι καθηγητές, είναι ίδια.

Τέλος, αναφέρουμε ότι όταν κάνουμε συγκρίσεις μεταξύ καθηγητών, οι συγκρίσεις αυτές γίνονται περισσότερο δίκαιες, όσο λιγότερο εξαρτάται η έρευνά τους από την οικονομική ευρωστία που έχει η χώρα τους. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν ειδικότητες, όπως είναι π.χ. η φιλοσοφία και τα μαθηματικά, που η έρευνά τους δεν απαιτεί εργαστήρια, ενώ αντίθετα υπάρχουν ειδικότητες, όπως είναι π.χ. η ιατρική και η φυσική, που η έρευνά τους απαιτεί εργαστήρια και σε πολλές περιπτώσεις, απαιτεί πανάκριβα εργαστήρια. Επομένως, η σύγκριση μεταξύ καθηγητών και Τμημάτων, θα είναι πιο δίκαιη, αν περιορίζεται σε ειδικότητες που δεν απαιτούν καθόλου εργαστήρια, ή που απαιτούν εργαστήρια, που ο εξοπλισμός τους δεν κοστίζει πολλά.

Β.3.2 Η ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ

(α) Στην Ευρώπη

Κατά την δεκαετία του 1960 και παλιότερα, λέγαμε ότι τρία είναι τα καλύτερα Πολυτεχνεία στην Ευρώπη: Το Imperial του Λονδίνου, το ΕΤΗ της Ζυρίχης και το ΕΜΠ της Αθήνας. Αργότερα, κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, λέγαμε ότι το ΕΜΠ είναι μέσα στα πρώτα δέκα ή έστω μέσα στα πρώτα είκοσι καλύτερα ΑΕΙ της Ευρώπης. Τα τελευταία τρία χρόνια, ήρθαν τα επίσημα κακά μαντάτα από Επιτροπές Αξιολόγησης σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου, τόσο το ΕΜΠ, όσο και οποιοδήποτε άλλο ΑΕΙ της χώρας μας, δεν βρίσκονται, ούτε καν μέσα στα πρώτα εκατό(!) ΑΕΙ της Ευρώπης. Συγκεκριμένα, η κατάταξη των τριών Πολυτεχνείων, που μόλις αναφέραμε, στα πρώτα εκατό (100) καλύτερα ΑΕΙ της Ευρώπης, έχει σήμερα ως εξής:

Imperial: 3η θέση.
ETH: 5η θέση.
ΕΜΠ: Βρίσκεται εκτός της λίστας των πρώτων καλύτερων ΑΕΙ της Ευρώπης.

Δηλαδή, με ... ποδοσφαιρικούς όρους, το ΕΜΠ, μέσα σε είκοσι χρόνια, από ομάδα πρώτης κατηγορίας, έφθασε να μην είναι ούτε καν ομάδα πέμπτης κατηγορίας.

(β) Στον Πλανήτη

Επιτροπές Αξιολόγησης σε πλανητικό επίπεδο της τελευταίας τριετίας, κατατάσσουν, κατά φθίνουσα σειρά, τα 500 καλύτερα ΑΕΙ του Πλανήτη. Μόνο δύο Ελληνικά ΑΕΙ βρίσκονται σε αυτή τη λίστα, στη θέση κάπου μεταξύ του 300 και του 400. Τα δύο αυτά ΑΕΙ είναι το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Το ΕΜΠ δεν εμφανίζεται ούτε καν στα πρώτα 500 καλύτερα ΑΕΙ του πλανήτη μας.

Τα πιο πάνω δείχνουν καθαρά πόσο χαμηλά βρίσκεται η χώρα μας στο χώρο της Ανώτατης Παιδείας. Για την ακρίβεια, τα πιο πάνω δείχνουν ότι το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι ανύπαρκτο(!) στην Ευρώπη και στον Πλανήτη ολόκληρο. Είναι θλιβερό για τον τόπο μας, όπου οι πρόγονοί μας, οι Αρχαίοι Έλληνες, ήσαν οι πρώτοι που έδωσαν τα φώτα της Παιδείας σε ολόκληρο τον κόσμο, να ντροπιαζόμαστε μπροστά σε ολόκληρη την ανθρωπότητα, ως ανήμποροι συνεχιστές του δρόμου που πρώτοι χάραξαν οι πρόγονοί μας. Είναι θλιβερό, εμείς οι απόγονοι του Σωκράτη, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, να έχουμε καταντήσει την Ανώτατη Παιδεία μας να μοιάζει, σαν ένα μήλο που είναι σάπιο από μέσα. Είναι μεγάλη και ασήκωτη η ντροπή, ειδικά για μας τους Πανεπιστημιακούς δασκάλους, για την κατάντια της Ανώτατης Παιδείας μας. Μια κατάντια, για την οποία, κατά κύριο λόγο, φέρουμε την ευθύνη εμείς οι ίδιοι οι Πανεπιστημιακοί δάσκαλοι.


Β.3.3 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΟ

(α) Αξιολόγηση των καθηγητών ως προς το ερευνητικό τους έργο

Όπως είναι γνωστό, στα ελληνικά Πανεπιστήμια, έχουμε τέσσερις βαθμίδες Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ), οι οποίες, πηγαίνοντας, από κάτω προς τα πάνω, είναι ως εξής: Λέκτορας, Επίκουρος Καθηγητής, Αναπληρωτής Καθηγητής και Καθηγητής πρώτης βαθμίδας ή απλώς Καθηγητής (είναι αυτό που λέγαμε παλιά «τακτικός» καθηγητής). Το βασικό κριτήριο για την εκλογή ή την εξέλιξη σε επόμενη βαθμίδα ΔΕΠ, είναι το ερευνητικό έργο των υποψηφίων. Όμως, ειδικά για τις δύο ανώτερες βαθμίδες, δηλ. τη βαθμίδα του Αναπληρωτή Καθηγητή και τη βαθμίδα του Καθηγητή, το κυρίαρχο κριτήριο είναι η διεθνής αναγνώριση του ερευνητικού έργου. Το σκεπτικό εδώ είναι το εξής: Για τις χαμηλότερες βαθμίδες ΔΕΠ (Λέκτορα και Επίκουρου Καθηγητή) μετράμε, τόσο την ποσότητα και την ποιότητα του δημοσιευμένου επιστημονικού έργου, όσο και τη διεθνή του αναγνώριση. Αλλά επειδή στις χαμηλότερες βαθμίδες τα μέλη ΔΕΠ είναι νεότεροι στην ηλικία, είναι φυσιολογικό το δημοσιευμένο επιστημονικό τους έργο να μην έχει «προφθάσει» να αναγνωρισθεί διεθνώς, και γι’ αυτό, κατά την αξιολόγηση περιοριζόμαστε κυρίως στην ποσότητα και την ποιότητα του ερευνητικού τους έργου. Όμως, στην περίπτωση της εκλογής ή εξέλιξης στις δύο ανώτερες βαθμίδες, και ιδιαίτερα στη βαθμίδα του καθηγητή, τα πράγματα αλλάζουν άρδην, διότι αυτό που μετράει πάνω από όλα είναι η διεθνής αναγνώριση του δημοσιευμένου ερευνητικού έργου του υποψηφίου.

Εν ολίγοις, σε οποιοδήποτε σοβαρό Πανεπιστήμιο της Ευρώπης και της Αμερικής, δεν νοείται κάποιος να φθάσει στην κορυφαία βαθμίδα της εκπαιδευτικής κλίμακας, που είναι η θέση του Καθηγητή, αν το δημοσιευμένο επιστημονικό του έργο δεν έχει μεγάλη διεθνή απήχηση.

Επομένως, το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι τούτο: Υπάρχει τρόπος να «μετρηθεί» η διεθνής αναγνώριση του δημοσιευμένου έργου ενός επιστήμονα, αν όχι με μεγάλη ακρίβεια, αλλά έστω με μία πολύ καλή προσέγγιση; Η απάντηση είναι, ναι, υπάρχουν, και μάλιστα υπάρχουν πολλοί τρόποι, γεγονός που μας επιτρέπει να συγκρίνουμε τους καθηγητές πρώτης βαθμίδας κάθε ίδιου Τμήματος σε κάθε ΑΕΙ της Ευρώπης και της Αμερικής, αλλά και του πλανήτη ολόκληρου.

Από τους πολλούς τρόπους που υπάρχουν για τη μέτρηση της διεθνούς αναγνώρισης ενός καθηγητή, θα επιλέξουμε τα εξής τρία κριτήρια: Το κριτήριο H-Factor, το μέσο όρο των αναφορών των πρώτων πενήντα δημοσιεύσεων που έχουν τις περισσότερες αναφορές και τον μέσο όρο των δύο προηγούμενων κριτηρίων [για λεπτομέρειες, βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, Ενότητα ΙΙ.3]. Και τα τρία κριτήρια θα τα εφαρμόσουμε σε ένα συγκεκριμένο Τμήμα, το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ). Τέτοια Τμήματα έχουμε πέντε στην Ελλάδα (ΕΜΠ, ΑΠΘ, Παν/μιο Πατρών, ΔΠΘ και Πολυτεχνείο Κρήτης). Η σύγκριση θα γίνει με όσο γίνεται περισσότερα ίδια Τμήματα της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.

Και για τα τρία κριτήρια, το βασικό μας δεδομένο είναι ο αριθμός των αναφορών (citations) σε κάθε δημοσίευση του καθηγητή. Την πληροφορία αυτή μπορούμε εύκολα να την εξασφαλίσουμε από το Web of Science του διαδικτύου. Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο αριθμός των αναφορών που δίνει το Web of Science για κάθε εργασία είναι μεικτή, δηλ. περιέχει, εκτός από τις αναφορές άλλων (ετεροαναφορές) και τις αναφορές του ιδίου του συγγραφέα στην εν λόγω δημοσίευσή του (αυτοαναφορές). Είναι φανερό ότι και τα τρία κριτήρια πρέπει να βασίζονται μόνο στις ετεροαναφορές. Όμως, ο διαχωρισμός των ετεροαναφορών από τις μεικτές αναφορές δεν γίνεται στο Web of Science και θα πρέπει να γίνει από εμάς. Αλλά αυτό το έργο είναι τεράστιο, όταν μάλιστα πρόκειται να γίνει για πενήντα δημοσιεύσεις κάθε επιστήμονα και ο αριθμός των επιστημόνων που θα μελετήσουμε θα είναι μερικές εκατοντάδες. Γι’ αυτό, στη μελέτη μας που ακολουθεί, χρησιμοποιούμε τις μεικτές αναφορές και όχι τις ετεροαναφορές, με το σκεπτικό ότι οι μεικτές αναφορές αδικούν ή ευνοούν κατά τον ίδιο τρόπο όλους τους συγκρινόμενους επιστήμονες και επομένως, η μέθοδός μας δεν «μεροληπτεί» υπέρ ή κατά κανενός.

(β) Σύγκριση μεταξύ τριών ίδιων Τμημάτων ΗΜΜΥ τριών διαφορετικών Πολυτεχνείων, του ΜΙΤ, του GIT και του ΕΜΠ

Η κατάταξη των ΑΕΙ στην Ευρώπη και στον Πλανήτη που παρουσιάσαμε στην Ενότητα Β.3.2, θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως μία «μακροσκοπική» σύγκριση μεταξύ ΑΕΙ, διότι η σύγκριση γίνεται με βάση το σύνολο των Τμημάτων και των Σχολών κάθε ΑΕΙ. Στο παρόν εδάφιο θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μία «μικροσκοπική» σύγκριση, όπου θα συγκρίνουμε ίδια Τμήματα μεταξύ διαφορετικών ΑΕΙ. Μια τέτοια σύγκριση θα μας δώσει την ευκαιρία, σε αντίθεση με τις πιο πάνω συγκρίσεις, να μπούμε βαθειά στα «έγκατα» κάθε ΑΕΙ και να κάνουμε σύγκριση μεταξύ των βασικών Πανεπιστημιακών εκπαιδευτικών κυττάρων που δίνουν πτυχία, που είναι τα Πανεπιστημιακά Τμήματα.

Ειδικότερα, στην παρούσα ενότητα, παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μας να κάνουμε σύγκριση μεταξύ καθηγητών πρώτης βαθμίδας και Τμημάτων ΑΕΙ της χώρας μας, με τους αντίστοιχους καθηγητές πρώτης βαθμίδας και τα αντίστοιχα Τμήματα ΑΕΙ άλλων χωρών, σε ό,τι αφορά το επιστημονικό τους επίπεδο. Πιο συγκεκριμένα, ξεκινήσαμε να συγκρίνουμε ένα Ελληνικό Τμήμα, το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) του ΕΜΠ (στο οποίο και υπηρετώ), με άλλα ίδια Τμήματα σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής και κυρίως με τις Η.Π.Α. και την Αγγλία, γιατί τα Πανεπιστήμιά τους είναι πιο γνωστά στο ευρύ ελληνικό κοινό. Από την έρευνά μας προέκυψε ότι στην Αγγλία δεν υπάρχουν ίδια Τμήματα, δηλ. Τμήματα με την ίδια ονομασία «Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών», ενώ στις Η.Π.Α. υπάρχουν.

Μπροστά σε αυτή τη διαπίστωση και προκειμένου τα συμπεράσματά μας να είναι όσο γίνεται πιο αξιόπιστα, προτιμήσαμε να επιμείνουμε στη σύγκριση ίδιων (και όχι παρόμοιων ή γενικά συναφών) Τμημάτων, γεγονός που μας περιόρισε μόνο στις Η.Π.Α., από όπου επιλέξαμε δύο Τμήματα ΗΜΜΥ, των εξής ΑΕΙ: Του Massachusetts Institute of Technology (ΜΙΤ) και του Georgia Institute of Technology (GIT). Σημειώστε ότι και τα τρία συγκρινόμενα ΑΕΙ, δηλ. το ΜΙΤ, το GIT και το ΕΜΠ, έχουν το εξής κοινό χαρακτηριστικό: Είναι και τα τρία Πολυτεχνεία (στα αγγλικά, Ινστιτούτα Τεχνολογίας). Το κοινό αυτό στοιχείο, ενισχύει ακόμα περισσότερο την αξιοπιστία της έρευνάς μας, διότι συγκρίνουμε ίδια Τμήματα, που και τα τρία ανήκουν σε Πολυτεχνεία και όχι σε Πανεπιστημιακές Πολυτεχνικές Σχολές.

Στο σημείο αυτό, κάνουμε μία σύντομη παρένθεση για να αναφέρουμε ότι οι εργαστηριακές απαιτήσεις για την εκτέλεση έρευνας από καθηγητές που υπηρετούν σε Τμήματα ΗΜΜΥ, εντός και εκτός Ελλάδος, έχει ως εξής: Για τα περισσότερα γνωστικά αντικείμενα ενός Τμήματος ΗΜΜΥ, οι απαιτήσεις σε εργαστηριακό εξοπλισμό για έρευνα, είναι σχετικά χαμηλές. Όμως, υπάρχει και ένα μικρό ποσοστό γνωστικών αντικειμένων, που οι απαιτήσεις σε εργαστηριακό εξοπλισμό για έρευνα, είναι σχετικά πιο μεγάλες. Για τη χώρα μας, το Τμήμα ΗΜΜΥ του ΕΜΠ, έχει όλη την απαιτούμενη εργαστηριακή υποστήριξη για έρευνα, εκτός, ίσως, ελαχίστων περιπτώσεων. Επομένως, συνολικά, θα λέγαμε ότι, όταν συγκρίνουμε τα εν λόγω τρία Τμήματα ΗΜΜΥ, η σύγκριση είναι δίκαιη για τη συντριπτική πλειοψηφία των καθηγητών, παρά του ότι οι Η.Π.Α. και η χώρα μας, διαφέρουν σημαντικά στον οικονομικό τομέα.

(γ) Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της σύγκρισης

Θα ξεκινήσουμε την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνάς μας, παρουσιάζοντας πρώτα την κατάταξη, σε παγκόσμια κλίμακα, των τριών συγκρινόμενων Πολυτεχνείων, δηλ. του ΜΙΤ, του GIT και ΕΜΠ, που έχει ως εξής (στην πιο κάτω κατάταξη συμπεριλαμβάνουμε, για λόγους ενημέρωσης, τόσο το Imperial College, όσο και το ΕΤΗ):

ΜΙΤ: 2η θέση (σε κάποια άλλη αξιολόγηση είναι στην 5η θέση).
Imperial: 23η θέση.
ETH: 27η θέση.
GIT: 147η θέση.
ΕΜΠ: Βρίσκεται εκτός της λίστας των πρώτων καλύτερων 500 ΑΕΙ του πλανήτη.

Σε ότι αφορά τη σύγκριση των Τμημάτων ΗΜΜΥ των υπό μελέτη τριών Πολυτεχνείων ΜΙΤ, GIT, ΕΜΠ, τα αποτελέσματα της έρευνάς μας, τα παρουσιάζουμε στα έξι Σχήματα 2, 3, 4, 5, 6 και 7 [για λεπτομέρειες αναφορικά με τον τρόπο σύγκρισης, βλέπε ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, Ενότητα ΙΙ.3). Προκειμένου να διευκολύνουμε την παρουσίαση, χωρίσαμε τον οριζόντιο άξονα των Σχημάτων, που αναφέρεται στη βαθμολογία των καθηγητών, σε τέσσερα διαστήματα, όπου το κάθε διάστημα, το χαρακτηρίζουμε ως ένα ξεχωριστό επιστημονικό επίπεδο, στο οποίο δώσαμε και έναν συγκεκριμένο χαρακτηρισμό, όπως μέτριο, καλό, πολύ καλό και άριστο. Τα τέσσερα αυτά διαστήματα είναι τα εξής:

• Διάστημα βαθμολογίας από 1 έως 10: Επίπεδο καθηγητών ΜΕΤΡΙΟ.
• Διάστημα βαθμολογίας από 11 έως 20: Επίπεδο καθηγητών ΚΑΛΟ.
• Διάστημα βαθμολογίας από 21 έως 30: Επίπεδο καθηγητών ΠΟΛΥ ΚΑΛΟ.
• Διάστημα βαθμολογίας από 31 έως 100: Επίπεδο καθηγητών ΑΡΙΣΤΟ.

Επιπλέον, και για μεγαλύτερη λεπτομερειακή παρουσίαση, κάθε ένα από τα τέσσερα επίπεδα καθηγητών, το χωρίζουμε στη μέση, όπου το χειρότερο ήμισυ το αποκαλούμε «χαμηλό», ενώ το καλύτερο ήμισυ το αποκαλούμε «υψηλό». Για παράδειγμα:

• Διάστημα βαθμολογίας από 1 έως 5: Επίπεδο καθηγητών ΧΑΜΗΛΟ ΜΕΤΡΙΟ.
• Διάστημα βαθμολογίας από 6 έως 10: Επίπεδο καθηγητών ΥΨΗΛΟ ΜΕΤΡΙΟ.

Όπως μπορείτε εύκολα να διαπιστώσετε από τα Σχήματα (τα Σχήματα «μιλάνε» από μόνα τους), το Τμήμα ΗΜΜΥ του ΕΜΠ, επιστημονικά, είναι πολύ πιο χαμηλά από τα δύο άλλα όμοια Τμήματα, με τα οποία γίνεται η σύγκριση. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις χαμηλές (διάστημα 1 έως 10) και ιδιαίτερα στις πολύ χαμηλές (διάστημα 1 έως 5) βαθμολογίες, όπου το ποσοστό των καθηγητών του Τμήματος του ΕΜΠ, είναι ανησυχητικά πολύ μεγάλο. Αυτό φαίνεται καθαρά στα Σχήματα 5 και 6, όπου παρατηρούμε ότι η βαθμολογία του 36/57?63% των καθηγητών του ΕΜΠ κυμαίνεται στο διάστημα από 1 έως 5, ενώ του 17/57?30% των καθηγητών κυμαίνεται στο διάστημα από 6 έως 10. Δηλαδή, το 53/57?93% των καθηγητών βρίσκεται στο διάστημα από 1 έως 10, και μόνο το 4/57=7% είναι πάνω από δέκα, γεγονός που κατατάσσει το ΕΜΠ πολύ χαμηλά. Όμως, εκείνο που συντελεί στην πολύ μεγάλη υποβάθμιση του ΕΜΠ, είναι το τεράστιο ποσοστό (63%) των καθηγητών που έχουν βαθμό από ένα έως πέντε (δηλ. οι δύο στους τρεις του συνόλου των καθηγητών της πρώτης βαθμίδας, βρίσκονται στο διάστημα από 1 έως 5).

Αριθμητικά, τα πιο πάνω έχουν ως εξής: Από τους 57 καθηγητές της πρώτης βαθμίδας του Τμήματος ΗΜΜΥ του ΕΜΠ, και πηγαίνοντας από το μεγαλύτερο προς το μικρότερο βαθμό, έχουμε: Ένας καθηγητής έχει βαθμό 22. Ο επόμενος έχει βαθμό 20. Δυο επόμενοι έχουν βαθμό 16. Ένας έχει βαθμό 10. Ένας άλλος έχει βαθμό 9. Οι υπόλοιποι 51 καθηγητές, έχουν βαθμό από 8 έως 1. Κοντολογίς, το 51/57?90% των καθηγητών, βρίσκονται στο διάστημα από το 1 έως το 8, ενώ μόλις το 6/57?10% βρίσκονται στο διάστημα από το 9 έως το 22 [σημειώνουμε ότι οι δυο καθηγητές με τους μεγαλύτερους βαθμούς (22 και 20) ήσαν επί πολλά χρόνια καθηγητές σε Πανεπιστήμια των Η.Π.Α. και ήλθαν στο ΕΜΠ, ο πρώτος πριν έξι χρόνια και ο δεύτερος πριν τρία χρόνια].

Είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε το εξής: Αν το εν λόγω Τμήμα του ΕΜΠ (και κάθε Τμήμα κάθε ΑΕΙ) ήταν περισσότερο αξιοκρατικό στις εξελίξεις ή εκλογές μελών ΔΕΠ στη βαθμίδα του καθηγητή, τότε η εικόνα του Τμήματος θα ήταν πολύ καλύτερη. Για παράδειγμα, αν από τους 57 καθηγητές πρώτης βαθμίδας στο ΕΜΠ, είχαν γίνει καθηγητές πρώτης βαθμίδας μόνο οι πρώτοι καλύτεροι τριάντα, τότε η εικόνα του ΕΜΠ θα ήταν πιο κοντά προς εκείνη του GΙT (για το ΜΙΤ δεν το συζητάω). Αν είχαν γίνει μόνο οι πρώτοι καλύτεροι είκοσι (και σταματώ εδώ), τότε η εικόνα του ΕΜΠ θα ήταν ακόμα πιο κοντά προς εκείνη του GΙT. Σημειώστε ότι δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος τα μέλη ΔΕΠ ενός Τμήματος να εξελίσσονται και να καταλαμβάνουν την κορυφαία βαθμίδα ΔΕΠ μέσα στο Πανεπιστήμιο, δηλ. τη θέση του καθηγητή πρώτης βαθμίδας, αν δεν έχουν όλα τα απαιτούμενα προσόντα.

Οι πιο πάνω διαπιστώσεις, προκαλούν το εξής εύλογο, αλλά πολύ σημαντικό ερώτημα:


Πως συμβαίνει στη χώρα μας, τόσα πολλά μέλη ΔΕΠ, να κατακτούν την κορυφαία βαθμίδα του καθηγητή, με τόσο ελάχιστα προσόντα; Τί είναι αυτό που ωθεί το εκάστοτε εκλεκτορικό σώμα των αρχαιότερων καθηγητών και βάζει τον πήχη της εξέλιξης των μελών ΔΕΠ στην ανώτατη βαθμίδα τόσο χαμηλά, ενώ γνωρίζουν ότι όταν το κάνουν αυτό, είναι μια μαχαιριά «κάτω από τη ζώνη», στο ίδιο το Πανεπιστήμιο; Μια μαχαιριά που συμβάλλει καταλυτικά στην υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας;

(δ) Πως ερμηνεύεται η κατανομή της βαθμολογίας των καθηγητών στο ΜΙΤ, στο GIT και στο ΕΜΠ

Μία προσεκτική εξέταση του Σχήματος 5, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ποσοστό της κατανομής των καθηγητών του ΜΙΤ στα τέσσερα διαστήματα (1 έως 10, 11 έως 20, 21 έως 30 και 31 έως 100), είναι περίπου το ίδιο, και συγκεκριμένα, είναι περίπου γύρω στο 25%. Η εικόνα αυτή δημιουργεί το εύλογο ερώτημα: Πώς συμβαίνει το καλύτερο Πολυτεχνείο του κόσμου, που είναι το ΜΙΤ, να παρουσιάζει αυτήν την εικόνα; Το αναμενόμενο θα ήταν ότι όλοι, ή σχεδόν όλοι οι καθηγητές του ΜΙΤ, να είναι άριστοι, δηλ. να ήταν στο διάστημα 31 έως 100, ή έστω στα διαστήματα 21 έως 30 και 31 έως 100. Πώς συμβαίνει και το 25% των καθηγητών να είναι καλοί, δηλ. να ανήκουν στο διάστημα 11 έως 20, και προπαντός, πώς συμβαίνει το 25% των καθηγητών να είναι μέτριοι, δηλ. να ανήκουν στο διάστημα 1 έως 10;

Η πιο πάνω εικόνα επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Κατά τη γνώμη μου, η επικρατέστερη ερμηνεία είναι η εξής: Το σύνολο των άριστων καθηγητών της ειδικότητας του ΗΜΜΥ σε όλο τον κόσμο (δηλ. εκείνων που είναι μεταξύ του 31 και 100), εκτιμώ ότι θα είναι γύρω στους 100. Το σύνολο των καθηγητών στο Τμήμα ΗΜΜΥ του ΜΙΤ είναι 85. Επομένως, για να είναι όλοι οι καθηγητές του ΜΙΤ άριστοι, θα πρέπει το ΜΙΤ να συγκεντρώσει όλους, ή σχεδόν όλους τους άριστους καθηγητές από ολόκληρο τον πλανήτη, πράγμα αδύνατον. Είναι εξάλλου γνωστό, ότι πολλοί άριστοι καθηγητές υπηρετούν και στα υπόλοιπα μεγάλα Πολυτεχνεία του κόσμου, όπως είναι το Stanford (ΗΠΑ), το Imperial (Αγγλία), το ΕΤΗ (Ζυρίχη), κ.λ.π.

Για να γίνει αυτό ακόμα πιο κατανοητό, ας εξετάσουμε μία ανάλογη περίπτωση, όπως αυτή των νοσοκομείων. Όπως γνωρίζουμε όλοι μας, τα άριστα νοσοκομεία στον πλανήτη μας είναι εκείνα που, κατά κύριο λόγο, έχουν τους πλέον άριστους γιατρούς. Αλλά κανένα άριστο νοσοκομείο δεν έχει συγκεντρώσει όλους τους άριστους γιατρούς από ολόκληρο τον πλανήτη. Οι άριστοι γιατροί είναι «μοιρασμένοι» σε όλα τα άριστα νοσοκομεία. Όμως, ακόμα και τα πιο άριστα νοσοκομεία με τους πλέον άριστους γιατρούς, προκειμένου να καλύψουν όλες τις ανάγκες των ασθενών του νοσοκομείου, προσλαμβάνουν καλούς και μέτριους γιατρούς. Τηρουμένων των αναλογιών, το ίδιο συμβαίνει και με τα άριστα ΑΕΙ του πλανήτη μας.

Αυτό μας δείχνει ότι, ακόμα και το ΜΙΤ, είναι αναγκασμένο, για την κάλυψη των διδακτικών και ερευνητικών αναγκών του, να έχει καθηγητές και μέτριους, και καλούς, και πολύ καλούς, και άριστους. Και μεταξύ των άριστων, κάποιοι είναι και νομπελίστες.

Μετά από τα πιο πάνω, είναι αναμενόμενο να πούμε ότι ένα Πολυτεχνείο χαμηλότερου επιπέδου από το ΜΙΤ, όπως είναι π.χ. το GIT, θα έχει την κατανομή του Σχήματος 5. Δηλαδή, θα έχει ολίγους άριστους καθηγητές (3%), περισσότερους πολύ καλούς καθηγητές (12%), ακόμα περισσότερους καλούς καθηγητές (15%) και οι πιο πολλοί θα είναι μέτριοι καθηγητές (60%).

Όμως, το ΕΜΠ, παρουσιάζει μία πολύ φτωχή εικόνα, αφού έχει μόνο ολίγους καλούς καθηγητές (7%) και όλοι οι υπόλοιποι είναι μέτριοι καθηγητές (93%).

(ε) Μερικά χρήσιμα σχόλια και διευκρινήσεις

Κλείνουμε το θέμα της αξιολόγησης του επιστημονικού έργου, καθηγητών και Τμημάτων, παραθέτοντας τα πιο κάτω σχόλια και διευκρινήσεις:

1. Τα στοιχεία που αφορούν την κατάταξη των ΑΕΙ στη Ευρώπη και στον πλανήτη, τα έχουμε πάρει από το διαδίκτυο. Συγκεκριμένα, ακολουθούμε την εξής διαδικασία: Μπαίνουμε σε μία οποιαδήποτε μηχανή αναζήτησης του διαδικτύου (π.χ. www.google.com). Ψάχνουμε με KEYWORD “UNIVERSITY RANKINGS”. Θα προκύψουν αρκετά αποτελέσματα. Ενδεικτικά, εμείς επιλέξαμε τις εξής ιστοσελίδες:

• http://ed.sjtu.edu.cn/ranking.htm
• http://www.webomwtrics.info/

2. Τα στοιχεία που αφορούν τις δημοσιεύσεις των καθηγητών, τα έχουμε πάρει επίσης από το διαδίκτυο. Συγκεκριμένα, ακολουθούμε την εξής διαδικασία: Μπαίνουμε στην ιστοσελίδα του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου (www.ntua.gr) και επιλέγουμε «Κεντρική Βιβλιοθήκη». Στη σελίδα που εμφανίζεται, επιλέγουμε το «Web of Science”, και στην επόμενη σελίδα πάλι το “Web of Science”. Στις τρεις επιλογές που εμφανίζονται, επιλέγουμε το “Full Search”. Στη συνέχεια τσεκάρουμε το “Science Citation Index Expanded” και πατάμε το “Cited Ref Search”. Στη συνέχεια, πληκτρολογούμε το όνομα του καθηγητή που επιθυμούμε και πατάμε το “Search”. Αυτό θα μας δώσει τις εργασίες του, κατά έναν τυχαίο τρόπο. Την κατάταξη των εργασιών, κατά φθίνουσα σειρά αναφορών, την κάναμε εμείς.

3. Η παρούσα μελέτη έγινε και κοινοποιείται, διότι πιστεύω ότι τα αποτελέσματα που βγαίνουν από τη σύγκριση των τριών Τμημάτων του ΜΙΤ, του GIT και του ΕΜΠ, ΓΕΝΙΚΕΥΟΝΤΑΙ, σε πολύ μεγάλο βαθμό, για όλα, ή σχεδόν για όλα τα Τμήματα των ΑΕΙ της Επικράτειας. Δηλαδή, σε σύγκριση με άλλα ΑΕΙ του Πλανήτη, ό,τι συμβαίνει στο Τμήμα ΗΜΜΥ του ΕΜΠ, σε πολύ γενικές γραμμές, έχω τη γνώμη ότι συμβαίνει σε όλα τα Τμήματα της Ανώτατης Παιδείας στη χώρα μας. Αναμενόμενο είναι ότι μερικά Τμήματα της χώρας μας θα παρουσιάσουν καλύτερη εικόνα από εκείνη του ΕΜΠ, ενώ άλλα θα παρουσιάσουν χειρότερη εικόνα. Όμως, η συνολική εικόνα σύγκρισης μεταξύ Τμημάτων Ελληνικών Πανεπιστημίων και Τμημάτων Πανεπιστημίων της Δύσης δεν θα αλλάξει ιδιαίτερα.

4. Ως εκ περισσού, διευκρινίζω ότι η επιλογή του Τμήματός μου, ως «πειραματόζωου», δεν έγινε με κάποια σκοπιμότητα, π.χ. να προβάλω ή (ακόμα χειρότερα) να μειώσω το Τμήμα μου. Έγινε για το μόνο λόγο ότι, τα Τμήματα ΗΜΜΥ, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, είναι αυτά που γνωρίζω καλύτερα, γεγονός που εγγυάται, στο μέτρο του ανθρωπίνως δυνατού, πιο αξιόπιστα αποτελέσματα.

5. Τονίζουμε ότι μία ολοκληρωμένη σύγκριση μεταξύ καθηγητών ιδίων Τμημάτων σε διαφορετικά ΑΕΙ, εντός ή εκτός Ελλάδος, θα απαιτούσε οπωσδήποτε και τη συνεκτίμηση όλων των σχετικών δραστηριοτήτων, όπως είναι η ποσότητα και η ποιότητα του διδακτικού και συγγραφικού έργου, το διοικητικό έργο, κ.λ.π. Όμως, είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένο, ότι το βασικότερο κριτήριο για την εν λόγω σύγκριση, είναι το ερευνητικό έργο του καθηγητή, οι αναφορές που έχουν γίνει στο έργο του αυτό από τρίτους, οι διακρίσεις και τα βραβεία, όπως είναι π.χ. τα βραβεία Νόμπελ, κ.λ.π.

6. Σημειώνουμε ότι το κριτήριο αξιολόγησης που χρησιμοποιούμε, αν αδικεί, ή ευνοεί, αδικεί και ευνοεί κατά τον ίδιο τρόπο όλους τους συγκρινόμενους καθηγητές και όλα τα συγκρινόμενα Τμήματα. Επομένως, κανένας δεν μπορεί να παραπονεθεί ότι αδικείται περισσότερο ή λιγότερο έναντι του άλλου. Φυσικά, αν ληφθούν περισσότερα «λεπτομερειακά» στοιχεία υπόψη, η σύγκριση θα είναι πιο ακριβής. Αν κάποιος ή κάποιοι συνάδελφοι ή κάποια Τμήματα ή Σχολές ή ΑΕΙ ή το Υπουργείο Παιδείας ή κάποιος άλλος φορέας, θα ήθελε να κάνει μία πιο πλήρη και πιο ακριβή μελέτη του θέματος, π.χ. συγκρίνοντας όλα τα Τμήματα των ΑΕΙ της χώρας μας, με όλα τα αντίστοιχά τους σε όλα τα ΑΕΙ της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, ακόμα και άλλων χωρών στον πλανήτη, αυτό θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον και ευχόμαστε και ελπίζουμε, ότι κάποιος θα αναλάβει να το κάνει. Ίδωμεν.

7. Δική μας μελέτη έδειξε ότι, αν, πέραν του ερευνητικού έργου, ληφθούν υπόψη όλα τα επιπλέον στοιχεία, η διαφορά που θα προκύψει στην εικόνα της σύγκρισης μεταξύ ίδιων Τμημάτων, θα είναι περίπου αμελητέα. Και αν δεν είναι περίπου αμελητέα, τότε σχεδόν πάντα είναι υπέρ του καλύτερου Πανεπιστημίου, και στην περίπτωσή μας, υπέρ του ΜΙΤ και του GIT. Βέβαιον είναι ότι, θα υπάρξουν κάποιες μετατοπίσεις στους καθηγητές. Δηλαδή, άλλοι θα πάνε λίγο προς τα πάνω και άλλοι θα πάνε λίγο προς τα κάτω, αλλά αυτό δεν επηρεάζει ιδιαίτερα τα συγκριτικά αποτελέσματα μεταξύ ίδιων Τμημάτων.

8. Τα πρώτα αποτελέσματα άλλης δικής μας μελέτης, που συγκρίνει μέλη ΔΕΠ χαμηλότερων βαθμίδων, και ιδιαίτερα της βαθμίδας του Αναπληρωτή Καθηγητή, έδειξε ότι τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα για τη χώρα μας. Δηλαδή, δείχνει ότι και στις χαμηλότερες βαθμίδες υστερούμε, και μάλιστα κατά χειρότερο τρόπο από ότι στην υψηλότερη βαθμίδα, που είναι η βαθμίδα του Καθηγητή. Ο λόγος που δεν δημοσιεύουμε τα παρόντα αποτελέσματά μας, είναι διότι δεν έχουν ολοκληρωθεί και ως εκ τούτου διατηρούμε τις επιφυλάξεις μας για το τελικό συμπέρασμα που θα προκύψει, αν και φοβόμαστε ότι θα είναι, σε πολύ γενικές γραμμές, όπως το αναφέραμε πιο πάνω.

Αν οι πιο πάνω φόβοι μας επαληθευθούν, αυτό θα σημαίνει ότι η νεώτερη γενιά καθηγητών στα Ελληνικά Πανεπιστήμια, θα είναι χειρότερη από την παλαιότερη γενιά. Δηλαδή, όπως εύστοχα το λέει και ο λαός μας: «Πάμε από το κακό στο χειρότερο», ή αν προτιμάτε το άλλο που, ακόμα πιο εύστοχα λέει ο λαός μας «ζήτω που καήκαμε».

9. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, κάνουμε σαφές ότι η παρούσα μελέτη δεν έχει στόχο, ούτε κατά κεραίαν, να αξιολογήσει καθηγητές και Τμήματα, ούτε και να προτείνει έναν τρόπο αξιολόγησής τους. Αυτό που έκανε ο υπογράφων είναι να χρησιμοποιήσει, τον κατά τη γνώμη του επικρατέστερο «δείκτη», από αυτούς που χρησιμοποιούνται διεθνώς, αναφορικά με το δημοσιευμένο έργο κάθε επιστήμονα, προκειμένου να συγκρίνει καθηγητές και Τμήματα, και τίποτα παραπάνω.

10. Τέλος, έχω την αίσθηση ότι θα υπάρξουν μερικοί, ίσως και πολλοί, που θα θεωρήσουν ότι ο τρόπος που επέλεξα να συγκρίνω ίδια Πανεπιστημιακά Τμήματα, αδικεί τη χώρα μας. Εκ προοιμίου δέχομαι τις επιφυλάξεις και τις αντιρρήσεις τους, διότι είναι πολύ πιθανό να υπάρχει ένας πιο δίκαιος τρόπος σύγκρισης, από αυτόν που χρησιμοποίησα. Όμως, θα τους παρακαλούσα θερμά να μην μείνουν στις επιφυλάξεις τους και τις αντιρρήσεις τους, αλλά να προχωρήσουν σε μία ολοκληρωμένη μελέτη, που θα αποδείξει ότι, όντως η δική μου προσέγγιση αδικεί τη χώρα μας και ότι η δική τους μελέτη, που θα είναι περισσότερο δίκαιη από τη δική μου, θα δείξει την αλήθεια. Και ότι η αλήθεια θα είναι ότι το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι πιο ψηλά, ίσως πολύ πιο ψηλά από εκεί που το βάζει η δική μου μελέτη. Αν συμβεί αυτό, να είστε βέβαιοι, ότι αυτός που θα χαρεί περισσότερο από όλους τους Έλληνες, θα είμαι εγώ.

Β.3.4 ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΤΟΥΣ ΕΡΓΟ: ΤΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΑ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑΤΑ

Τα κριτήρια αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου ενός Πανεπιστημιακού δασκάλου είναι πολλά. Αναφέρουμε τα εξής:

• Η ποιότητα διδασκαλίας.
• Η συγκρότηση νέων σύγχρονων μαθημάτων.
• Η συγκρότηση προπτυχιακών εκπαιδευτικών εργαστηρίων.
• Η συγγραφή προπτυχιακών και μεταπτυχιακών συγγραμμάτων.
• Η καθοδήγηση διπλωματικών και διδακτορικών διατριβών.

Η αξιολόγηση, και στη συνέχεια η σύγκριση μεταξύ ιδίων Τμημάτων διαφορετικών ΑΕΙ στον εκπαιδευτικό τομέα, είναι εξαιρετικά δύσκολη. Αυτό οφείλεται στο ότι, ο προσδιορισμός αντικειμενικών κριτηρίων αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου ενός Πανεπιστημιακού δασκάλου είναι, από τη φύση του, πολυπαραγοντικός και ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά δύσκολο να μετρηθεί και να καταγραφεί το εκπαιδευτικό έργο ενός καθηγητή, όπως αντίθετα συμβαίνει με το ερευνητικό του έργο. Στην άποψη αυτή συνηγορεί το γεγονός ότι, εξ’ όσων γνωρίζω, δεν υπάρχουν στοιχεία στο διαδίκτυο που να προσφέρουν τέτοιες πληροφορίες.

Από τα κριτήρια αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου ενός Πανεπιστημιακού δασκάλου, υπάρχει ένα κριτήριο που μπορεί να αξιολογηθεί και να καταγραφεί. Μάλιστα δε το κριτήριο αυτό έχει ειδικό βάρος και σημασία για τα ελληνικά ΑΕΙ και ΑΤΕΙ. Το κριτήριο αυτό είναι τα προπτυχιακά συγγράμματα.

Είναι γνωστό ότι το επίπεδο των προπτυχιακών συγγραμμάτων στα Πανεπιστήμιά μας είναι πολύ χαμηλό. Μία απόδειξη γι’ αυτό είναι το γεγονός ότι, αν όντως υπήρχαν αξιόλογα συγγράμματα στα Πανεπιστήμιά μας, τότε το «φυσιολογικό» θα ήταν οι συγγραφείς των συγγραμμάτων αυτών, να τα έχουν μεταφράσει στα Αγγλικά ή σε άλλη γλώσσα, έτσι ώστε τα συγγράμματά τους να έχουν παγκόσμια κυκλοφορία. Προφανώς, η έκδοση ενός ελληνικού βιβλίου από ξένο εκδοτικό οίκο, θα ήταν μία σημαντική επιτυχία και προβολή για κάθε πανεπιστημιακό δάσκαλο, και κατ’ επέκταση για το Τμήμα του και για το Πανεπιστήμιό του.

Όμως, για να δεχθεί ένας ξένος εκδοτικός οίκος (και ιδιαίτερα οι πιο διάσημοι από αυτούς) να εκδώσει ένα προπτυχιακό σύγγραμμα (στα αγγλικά textbook), εξαιτίας, αν μη τι άλλο, του μεγάλου ανταγωνισμού που υπάρχει διεθνώς, το περνάει από χίλια «κόσκινα». Συγκεκριμένα, κάθε υποψήφιο βιβλίο, κρίνεται αυστηρά από ομάδα ειδικών καθηγητών διεθνούς κύρους, με βάση μία σειρά από κριτήρια. Αν το υποψήφιο σύγγραμμα πάρει το βαθμό άριστα σε κάθε κριτήριο, τότε και μόνο τότε, γίνεται δεκτό για έκδοση από τον εκδοτικό οίκο (γιατί, προφανώς, για να εκδώσει ένας ξένος εκδοτικός οίκος ένα οποιοδήποτε βιβλίο, θέλει να είναι βέβαιος ότι θα βγει κερδισμένος και επιπλέον δεν θα υποβιβάσει το επίπεδο των εκδόσεών του).

Ως εκ περισσού σημειώνω ότι, ένα πολύ καλό ελληνικό προπτυχιακό σύγγραμμα μεταφρασμένο στα Αγγλικά, που εκδίδεται από έναν διεθνή εκδοτικό οίκο, με πλανητικό κύρος, μπορεί δίκαια να χαρακτηρισθεί ως έργο ζωής του συγγραφέα.

Θεωρώ αυτονόητο ότι πολλά μέλη ΔΕΠ των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ της χώρας μας, που θεώρησαν ότι κάποιο ή κάποια από τα βιβλία τους είναι πολύ υψηλής στάθμης, θα δοκίμαζαν να τα εκδώσουν και εκτός Ελλάδος, με κάποιο ξένο εκδοτικό οίκο. Αλλά, μόνο ελάχιστα προπτυχιακά συγγράμματα, που διανέμονται δωρεάν στους φοιτητές μας, έχουν εκδοθεί και από ξένους εκδοτικούς οίκους (εξ όσων γνωρίζω, στο σύνολό τους για όλα τα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας, δεν πρέπει να ξεπερνούν τα δέκα έως είκοσι, αλλά εύχομαι να κάνω λάθος και να είναι πολύ περισσότερα). Ίσως πολλοί καθηγητές αποφεύγουν να μεταφράσουν και να εκδώσουν τα βιβλία τους με ξένο εκδοτικό οίκο, διότι θα «αποκαλυφθεί» από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, η αντιγραφή που έχουν κάνει από άλλα ξενόγλωσσα βιβλία (δηλ. θα φανεί ότι πολλές ενότητες του βιβλίου που μεταφράστηκε από τα ελληνικά στα αγγλικά, ήταν ήδη προ πολλού μεταφρασμένες από τα αγγλικά στα ελληνικά).

Συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε ότι η πραγματικότητα στη χώρα μας είναι ότι, οι καθηγητές εκδίδουν τα συγγράμματά τους χωρίς απολύτως κανέναν έλεγχο. Η μη ύπαρξη ελέγχου, ενθαρρύνει μεγάλο ποσοστό καθηγητών (ίσως να είναι η πλειοψηφία των καθηγητών), να αντιγράφει ασύστολα από ξένα συγγράμματα και να εμφανίζεται ο αντιγραφέας καθηγητής να καμαρώνει για το πολύ καλό προπτυχιακό του σύγγραμμα. Μάλιστα δε, να εισπράττει αμοιβές για τα συγγραφικά του δικαιώματα, που πολλές φορές οι αμοιβές αυτές είναι πολύ μεγάλα χρηματικά ποσά, ενώ τα συγγραφικά δικαιώματα ανήκουν στον ξένο ή στους ξένους συγγραφείς, από τους οποίους αντέγραψε ο Έλληνας καθηγητής. Όμως υπάρχει και το χειρότερο. Και το χειρότερο είναι ότι πολύ συχνά η αντιγραφή και η μετάφραση, γίνονται κυριολεκτικά «στο πόδι», με αποτέλεσμα οι κακομεταφραστές να εισπράττουν από το δημόσιο τα ίδια συγγραφικά δικαιώματα, τόσο με τους καλομεταφραστές, όσο και με εκείνους τους καθηγητές, που έχουν γράψει άριστα βιβλία, τόσο άριστα, που έχουν ήδη μεταφραστεί σε άλλες γλώσσες και έχουν διεθνή κυκλοφορία. Και οι κακές αυτές μεταφράσεις είναι τόσο δυσνόητες που, όπως λένε και οι ίδιοι οι φοιτητές, «δεν διαβάζονται ούτε με σφαίρες».

Σχόλιο. Είναι προφανές ότι, δυστυχώς, η Ανώτατη Παιδεία μας, εξαιτίας των καθηγητών της, βρίσκεται σε πολύ χαμηλό επίπεδο και για έναν ακόμα λόγο: Διότι τα προπτυχιακά συγγράμματα, στην πλειοψηφία τους, φαίνεται να είναι μέτρια και κάτω του μετρίου. Όμως, για την περίπτωση των συγγραμμάτων δεν χωράει καμμία απολύτως δικαιολογία εκ μέρους των καθηγητών. Αντίθετα, έχουν δίκαιο και συμφωνώ μαζί τους όταν λένε π.χ. ότι το επίπεδο σπουδών είναι χαμηλό, διότι δεν έχουμε επαρκή και σύγχρονα εκπαιδευτικά εργαστήρια, ότι οι αίθουσες και το διδακτικό προσωπικό δεν επαρκούν, κ.λ.π., κ.λ.π. Αλλά, αν έστω και ένας καθηγητής ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ σε ολόκληρη την επικράτεια έχει γράψει βιβλίο για τους φοιτητές του που δεν είναι πολύ καλό έως άριστο, αλλά είναι μέτριο ή κάτω του μετρίου, μάλιστα δε αντιγράφοντας από ξένα συγγράμματα, τότε ο καθηγητής αυτός δεν είναι άξιος της θέσης του.

Λυπάμαι πολύ που γίνομαι ο φορέας αυτών των δυσάρεστων αποκαλύψεων στους συναδέλφους μου. Εκείνο που με κάνει να πάρω αυτή την πρωτοβουλία, μεταξύ των άλλων, είναι ότι συμφωνώ απόλυτα με τη θέση του Ευριπίδη: «Να κάνουμε τους ανθρώπους να σκεφθούν και να υποχρεωθούν να αντικρύσουν τα προβλήματα, που η ουσία τους είναι πολλές φορές δυσάρεστη».

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ


ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΤΥΧΙΑ
ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΑΣ


Το τρίτο κεφάλαιο είναι, από τη φύση του, και το πιο δύσκολο. Γίνεται όμως στη χώρα μας, ακόμα πιο δύσκολο, διότι τα κόμματα εξουσίας, αντί να συνεργαστούν για μία καλύτερη Παιδεία στον τόπο μας, εναλλάσσονται στους ρόλους κατήγορου και κατηγορούμενου, καταγγέλλοντας όσα προηγουμένως υπερασπίζονταν. Γίνεται ακόμα πιο δύσκολο, διότι οι δύο βασικές «πλευρές» της Ανώτατης Παιδείας, που είναι, από τη μια μεριά η Πανεπιστημιακή Κοινότητα (καθηγητές και φοιτητές) και από την άλλη μεριά η Πολιτεία, προσπαθούν να ρίξουν η μία στην άλλη την ευθύνη για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας. Εξ’ άλλου, είμαστε όλοι μάρτυρες του γεγονότος αυτού, αφού κατά τις κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν τον Μάιο (αλλά και άλλες που έχουν γίνει στο παρελθόν), καμμία από τις δυο πλευρές δεν αναγνώρισε κάποια λάθη της, δηλώνοντας ότι στο μέλλον θα τα διορθώσει.

Όμως, υπάρχει και το χειρότερο. Και το χειρότερο είναι ότι κανένας από τους εμπλεκόμενους (Υπουργείο, καθηγητές και φοιτητές) δεν μας λέει τι μπορεί να προσφέρει, με τον ιδρώτα του και με θυσίες του, για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας (για το Υπουργείο, θυσία θα ήταν π.χ. να μην υπολογίσει το πολιτικό κόστος), αλλά περιορίζονται μόνο στο να μας λένε τι πρέπει να προσφέρουν οι άλλοι για να πάει μπροστά το Πανεπιστήμιο. Εκείνο, που κατά τη γνώμη μου, κάνει τη χειρότερη εντύπωση, είναι η στάση των διδασκόντων, οι οποίοι, εξ’ όσων γνωρίζω, μέχρι σήμερα δεν έχουν δηλώσει δημόσια, τι είναι αυτά που είναι πρόθυμοι να προσφέρουν στον μεγάλο εθνικό μας αγώνα, για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας. Διερωτώμαι: Υπάρχει έστω και ένας διδάσκων μέσα στα ΑΕΙ ή στα ΑΤΕΙ, που να πιστεύει στα σοβαρά ότι το Πανεπιστήμιο μπορεί να αναβαθμιστεί, χωρίς την ουσιαστική βοήθεια από τους ίδιους τους διδάσκοντες;

Η ερώτηση αυτή αναδεικνύει ένα σημαντικό στοιχείο για το Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Και το στοιχείο αυτό είναι ότι δυστυχώς επτωχεύσαμεν από σοβαρούς, ικανούς και αφοσιωμένους στο καθήκον τους Πανεπιστημιακούς δασκάλους, δηλ. από Πανεπιστημιακούς δασκάλους που να είναι πρόθυμοι, για προσφορά και θυσίες, για μία αξιοπρεπή Ανώτατη Παιδεία στη χώρα μας.

Η μελέτη μας μάς οδήγησε στο συμπέρασμα ότι, η πιο πάνω εικόνα είναι ολέθρια για την Ανώτατη Παιδεία μας. Και είναι ολέθρια, όχι μόνο διότι δεν θα λύσει τα προβλήματα, αλλά θα τα χειροτερέψει. Κατά τη γνώμη μας, ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης του προβλήματος, είναι ο εξής: Να προσδιορίσουμε τον τομέα ευθύνης και προσφοράς της Πολιτείας, των καθηγητών και των φοιτητών και με βάση αυτό, να στρωθούμε όλοι στη δουλειά και να δουλέψουμε σκληρά για να πετύχουμε το στόχο μας. Με γνώμονα αυτό το σκεπτικό παρουσιάζουμε, κατά φθίνουσα σειρά σημασίας, τις πιο κάτω προτάσεις μας για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας.

Γ.1 Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ

Γ.1.1. ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΜΟΝΙΜΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΜΑΧΟΜΕΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΜΑΣ

Με λίγα λόγια και σταράτα, η πρότασή μας είναι η εξής: Για να έχει επιτυχία η επιχειρούμενη αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, θα πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, η Πανεπιστημιακή Κοινότητα να συνειδητοποιήσει ότι είναι ο δικός της κακός εαυτός, που οδήγησε στην υποβάθμισή τους. Και είναι προφανές ότι ένας είναι ο δρόμος για την αναβάθμιση: Να αποδεχθεί η ίδια η Πανεπιστημιακή Κοινότητα, καθηγητές και φοιτητές μαζί, ότι μόνο αυτοί έχουν την δυνατότητα να αναβαθμίσουν την Ανώτατη Παιδεία. Να αποδεχθεί ότι η ανοχή της Πανεπιστημιακής Κοινότητας σε εκτροπές, όπως είναι η αδιαφάνεια, η συντεχνία, ο ωχαδελφισμός, η οικογενειοκρατία, η διαπλοκή και η διαφθορά, πρέπει να είναι ΜΗΔΕΝΙΚΗ, κόβοντας μια για πάντα τον ομφάλιο λώρο, που τους συνδέει με κάθε ενέργεια που υποβαθμίζει το Πανεπιστήμιο. Να γίνουν, καθηγητές και φοιτητές, μονίμως μαχόμενοι για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο. Άλλος δρόμος για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, από το να βελτιώσει το ίδιο το Πανεπιστήμιο τον κακό του εαυτό, δεν υπάρχει.

Εδώ τίθεται το εύλογο και πολύ σημαντικό ερώτημα: Και με ποιό τρόπο θα αποδεχθούν οι καθηγητές και οι φοιτητές τα λάθη τους και προπαντός, με ποιό τρόπο θα προθυμοποιηθούν να αλλάξουν στάση και να αφοσιωθούν στα καθήκοντά τους, συνδέοντας τον εαυτό τους με έναν νέο ομφάλιο λώρο: Τον ομφάλιο λώρο που κάθε ενέργεια του καθηγητή και του φοιτητή θα οδηγεί στην αναβάθμιση και ποτέ στην υποβάθμιση του Πανεπιστημίου; Αυτό το ερώτημα έχει απάντηση, αλλά η υλοποίησή της είναι πολύ δύσκολη. Και η απάντηση αυτή έχει πολλές πτυχές.

Κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να ληφθούν πολλά παράλληλα μέτρα, με τρεις βασικούς, κατά κύριο λόγο, άξονες, όπως τους παρουσιάζουμε πιο κάτω.

Γ.1.2. ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Τα προληπτικά μέτρα είναι ό,τι καλύτερο μπορούμε να κάνουμε για κάθε πρόβλημα, αν μη τι άλλο, διότι ισχύει το «κάλιο προλαμβάνειν, παρά θεραπεύειν».

Όμως, δυστυχώς, η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η χώρα μας, είναι ότι το «κακό» είναι διαδεδομένο σε κάθε χώρο δουλειάς, και κάθε μέρα που περνάει, εξαπλώνεται σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, ανενόχλητα, όπως ανενόχλητα εξαπλώνεται ο καρκίνος στο ανθρώπινο σώμα. Επίσης, δυστυχώς, το «καλό» στη χώρα μας, είναι περίπου ανύπαρκτο. Και όπου υπάρχει, είναι μικρό, αδύναμο και ανοργάνωτο. Και όπου υπάρχει, δεν προβάλλεται ως το καλό παράδειγμα. Και όπου υπάρχει, πολλές φορές λοιδωρείται και χλευάζεται.

Είναι προφανές ότι για να αναχαιτίσουμε το «κακό», θα πρέπει να αντιπαραθέσουμε ένα ισχυρό «καλό». Όμως το «καλό», για να μπορέσει να είναι ισχυρό και αποτελεσματικό, θα πρέπει να είναι, τουλάχιστον, εξίσου δυνατό όσο και το «κακό». Και για να το πετύχουμε αυτό, θα πρέπει να επιστρατεύσουμε κάθε πρόσφορο μέσο. Τέτοια μέσα υπάρχουν πολλά. Προτείνουμε την αξιοποίηση των πιο κάτω:

• Παιδεία. Η Παιδεία, και συγκεκριμένα η Ανθρωπιστική Παιδεία, είναι το πιο ενδεδειγμένο προληπτικό μέτρο, που λειτουργεί αποτελεσματικά ως ανάχωμα, για κάθε άτομο χωριστά, αλλά και για κοινωνίες ανθρώπων, για να μην εκτραπούν της αγαθής των πορείας. Ειδικά η κοινωνία ανθρώπων, που ονομάζουμε Πανεπιστήμιο, έχει ως βασική της αποστολή, να δώσει άφθονη Ανθρωπιστική Παιδεία στους φοιτητές της, προκειμένου να τους εξοπλίσει με μία ακατανίκητη πανοπλία πανανθρώπινων αξιών, έτσι ώστε, όταν οι φοιτητές, ως επιστήμονες πλέον, στελεχώσουν την κοινωνία μας, να μπορούν να λειτουργούν ως οι μπροστάρηδες ενάντια σε κάθε κοινωνική εκτροπή (για περισσότερα, βλέπε το ενδιαφέρον Εδάφιο ΙΙΙ.4 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ).
• «Προπαγάνδα» , με την καλή έννοια το όρου, υπέρ της αναβάθμισης της Παιδείας. Μία τέτοια προσπάθεια, μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, όπως είναι τα ΜΜΕ (τηλεόραση, εφημερίδες, περιοδικά, κ.λ.π.), με την αύξηση μαθημάτων Ανθρωπιστικής Παιδείας σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης και ιδιαίτερα στην Μέση και Ανώτατη βαθμίδα, σεμινάρια και ομιλίες από διακεκριμένους συνανθρώπους μας, κ.λ.π.

• Προσωπικότητες-Παραδείγματα. Συγκεκριμένα, προτείνουμε την ανάδειξη και προβολή του καλού παραδείγματος. Ειδικότερα, όταν υπάρχουν περιπτώσεις καθηγητών που μάχονται π.χ. την αναξιοκρατία, αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να τις προβάλουμε, προκειμένου να γίνουν παράδειγμα για μίμηση και από άλλους καθηγητές και προκειμένου να λειτουργήσουν ως ανάχωμα, κατά της λαίλαπας της αναξιοκρατίας των άλλων καθηγητών μέσα στα Πανεπιστήμια. Ως εκ περισσού τονίζουμε ότι, όπως εξάλλου μας διδάσκει η ιστορία μας, αλλά και η ιστορία κάθε λαού σε κάθε γωνιά της Γης, «το καλό παράδειγμα» έχει εξαιρετικά μεγάλες ευεργετικές επιπτώσεις σε όλους μας, και ιδιαίτερα στους νέους μας.

• Αριστεία στην έρευνα και στη διδασκαλία. Προτείνουμε την εδραίωση της αριστείας σε θέματα έρευνας και διδασκαλίας.

Γ.1.3. ΔΙΑΛΟΓΟΣ – ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ – ΠΕΙΘΩ

Ο καλύτερος τρόπος για να πετύχουμε το στόχο μας, είναι, προφανώς, ο διάλογος, η κατανόηση και η πειθώ. Η προσέγγιση αυτή είναι η μόνη ενδεδειγμένη και η μόνη αρμόζουσα για Πανεπιστημιακούς δασκάλους και φοιτητές. Είναι μία προσέγγιση, μονόδρομος, για κάθε Πανεπιστημιακή Κοινότητα. Και είναι μονόδρομος, γιατί η Πανεπιστημιακή ζωή, από τη φύση της, θα πρέπει να εδράζεται στη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και την Ελευθερία.

Ως εκ περισσού σημειώνουμε ότι ο δρόμος του διαλόγου, της κατανόησης και της πειθούς, είναι ο δρόμος που μπορεί να καθοριστεί, να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί, κατά κύριο λόγο, αν όχι εξ ολοκλήρου, από την ίδια την Πανεπιστημιακή Κοινότητα.

Γ.1.4. ΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

Τα κατασταλτικά μέτρα είναι ένα αναγκαίο κακό. Όμως, η επιβολή τους, που πρέπει να γίνεται με σύνεση και με μέτρο, είναι τελείως αναγκαία την περίοδο αυτή όπου τα Πανεπιστήμιά μας είναι υποβαθμισμένα, και η κατάστασή τους πηγαίνει, από το κακό στο χειρότερο. Όμως, δυστυχώς πρέπει να πούμε ότι, όταν τα πράγματα είναι σε τέτοια κακή κατάσταση, τότε, ένα κατασταλτικό μέτρο, για να «πιάσει τόπο», θα πρέπει να είναι πολύ αυστηρό.

Με βάση το πιο πάνω σκεπτικό και με βάση το τι γίνεται σε κάθε καλό Πανεπιστήμιο σε οποιαδήποτε χώρα του πλανήτη μας, κάνουμε τις πιο κάτω προτάσεις.

• ΤΟ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ για τα μέτρα ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ του κακού μέσα στα Πανεπιστήμια, πρέπει να είναι από ΑΥΣΤΗΡΟ μέχρι ΠΟΛΥ ΑΥΣΤΗΡΟ.
• Πρέπει να μεγιστοποιηθεί η διαφάνεια και η δημοσιότητα και προπαντός, η άσκηση ΑΥΣΤΗΡΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ, με την καλή έννοια των όρων, μαζί με πολύ αυστηρές κυρώσεις προς τους καθηγητές, από κάθε κατεύθυνση (πολιτεία, κοινωνία, φοιτητές, κ.λ.π.) έτσι ώστε, να υποχρεωθούν να κάνουν πράξη την ολοκληρωτική τους αφοσίωση στο Πανεπιστήμιο, στο βαθμό, που αν χρειαστεί (και είναι βέβαιον ότι θα χρειαστεί), να υπερβούν τον εαυτό τους, έτσι ώστε, εμείς οι καθηγητές, αλλά μαζί και οι φοιτητές, να κάνουμε πράξη εκείνο που είναι ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ μας και ΚΑΘΗΚΟΝ μας, δηλ. να κάνουμε το Ελληνικό Πανεπιστήμιο ισάξιο των καλύτερων της Ευρώπης και το καμάρι της χώρας μας, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα την πνευματική εξέλιξη της κοινωνίας.

Είναι γνωστή η παροιμία που λέει: «Ομελέτα χωρίς να σπάσουμε αυγά, δεν γίνεται». Παραφράζοντάς την, για να ταιριάζει στην περίπτωσή μας, θα λέγαμε ότι «αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας, χωρίς να ξεκόψουν οι καθηγητές και οι φοιτητές από τις κακές τους συνήθειες (συντεχνίες, ωχαδελφισμός, «αρχηγίσκοι», κ.λ.π.) και χωρίς να αφοσιωθούν ολοκληρωτικά, με αυταπάρνηση και αγάπη στο Πανεπιστήμιο, δεν γίνεται».

Σχόλιο. Όταν μία κοινωνία «πηγαίνει καλά», γιατί έχει προνοήσει και έχει εφαρμόσει αποδοτικά προληπτικά μέτρα (όπως π.χ. πλούσια ανθρωπιστική παιδεία), τότε, ίσως να μην χρειάζεται να είναι και πολύ αυστηρή στα κατασταλτικά της μέτρα. Επίσης, όταν μία κοινωνία «πηγαίνει καλά» γιατί έχει, πολύ σκληρά κατασταλτικά μέτρα (όπως π.χ. υπάρχει παραδειγματική τιμωρία διότι εφαρμόζονται αυστηρά οι νόμοι), ίσως να μην χρειάζεται να προσφέρει πολύ πλούσια ανθρωπιστική παιδεία. Όμως, όταν μία κοινωνία «πηγαίνει χάλια», όπως είναι και η δική μας, επειδή δεν έχει καθόλου ή σχεδόν καθόλου προληπτικά μέτρα και δεν έχει καθόλου, ή σχεδόν καθόλου κατασταλτικά μέτρα, τότε είναι Ηλίου φαεινότερο ότι, αν αυτή η κοινωνία που πηγαίνει τόσο χάλια δεν εφαρμόσει, εδώ και τώρα, ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ, πολύ πλούσια προληπτικά μέτρα και πολύ σκληρά κατασταλτικά μέτρα, δεν πρόκειται ποτέ να σηκώσει κεφάλι και να αναβαθμιστεί.

Γ.1.5 ΟΙ ΠΡΥΤΑΝΕΙΣ, ΟΙ ΚΟΣΜΗΤΟΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΕΔΡΟΙ ΤΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΜΑΣ

Μέχρι σήμερα, το σύνηθες ήταν ότι οι διοικούντες τα Πανεπιστήμια (Πρυτάνεις, Κοσμήτορες, Πρόεδροι, Συγκλητικοί, κ.λ.π.) να βλέπουν το ρόλο τους, κατά κύριο λόγο, ως διεκπεραιωτικό. Όμως, η εθνική μας προσπάθεια για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, βάζει ένα τέλος στο ρόλο αυτό και στη θέση του βάζει ένα νέο ρόλο για τους διοικούντες τα Πανεπιστήμιά μας. Ο νέος αυτός ρόλος είναι ο ρόλος του πνευματικού, ηθικού, εκπαιδευτικού και επιστημονικού ΗΓΕΤΗ, με εργατικότητα, σθένος και αποφασιστικότητα, έτοιμος να ηγηθεί της μάχης για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας. Που σημαίνει ότι οι διοικούντες τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ θα πρέπει, από εδώ και εμπρός, να είναι έτοιμοι να έλθουν σε ρήξη με όποιον ή όποιους ζημιώνουν το Πανεπιστήμιο. Που σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι έτοιμοι να δώσουν πολλά, ακόμα να τα δώσουν και όλα, για να ανανήψει το Ελληνικό Πανεπιστήμιο και να γίνει ένα από τα καλύτερα της Ευρώπης.

Μάλιστα δε θα πρότεινα, προκειμένου να τονίσουμε και να αναδείξουμε τα πιο πάνω, να ονομάσουμε τους διοικούντες την εποχή αυτή τα Πανεπιστήμια με τον χαρακτηριστικό τίτλο: Πρυτάνεις, Κοσμήτορες, Προέδρους, κ.λ.π. της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο γίνεται σαφές ότι, από εδώ και εμπρός και μέχρις ότου ολοκληρωθεί η πολυπόθητη αναβάθμιση, οι απαιτήσεις από τους διοικούντες ανεβαίνει κατακόρυφα σε όλους τους τομείς της Πανεπιστημιακής ζωής. Και επειδή το θέμα της αναβάθμισης είναι τεράστιας εθνικής σημασίας, θα έλεγα ότι όποιος ή όποιοι από τους διοικούντες νιώθουν ότι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ηγηθούν αυτόν τον όντως πολύ δύσκολο αγώνα της αναβάθμισης, τότε θα πρέπει να παραιτηθούν για να πάρουν τις θέσεις τους άλλοι που θέλουν και μπορούν να ηγηθούν αυτού του πανενθικού μας αγώνα για υψηλής στάθμης Ανώτατη Παιδεία στη χώρα μας.

Γ.2 Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

Γ.2.1. ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Για τις υποχρεώσεις της Πολιτείας προς την Ανώτατη Παιδεία, δεν θα πω πολλά, διότι είναι γνωστές σε όλους μας. Θέλω όμως να τονίσω ότι, στον μακρύ κατάλογο των αιτίων της υποβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας, εξέχουσα θέση κατέχει η αντιμετώπιση από την Πολιτεία. Είναι γνωστές οι μεγάλες αδυναμίες, τα λάθη και η υποκρισία των εκάστοτε υπευθύνων, αλλά και ο οικονομικός στραγγαλισμός της Παιδείας από την Πολιτεία. Και το χειρότερο, είναι ότι για πολλά σοβαρά θέματα της Παιδείας, οι εκάστοτε Υπουργοί, ενδιαφέρονται πρωτίστως για το πολιτικό κόστος και δευτερευόντως για την Παιδεία. Το γεγονός αυτό έχει αποσυντονίσει και υποβαθμίσει την Παιδεία ανεπανόρθωτα, για δεκαετίες ολόκληρες. Μη γελιόμαστε. Ποιοτική Παιδεία χωρίς τη σοβαρή και υπεύθυνη συνδρομή της Πολιτείας, ιδιαίτερα στο θέμα της οικονομικής υποστήριξης, δεν μπορεί να υπάρξει. Γι’ αυτό, προτείνουμε την άμεση και ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης της Ανώτατης Παιδείας.

Μία ουσιαστική οικονομική ενίσχυση των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, θα βοηθήσει σημαντικά να περιοριστούν τα γνωστά φαινόμενα που ζημιώνουν αφάνταστα την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης, όπως είναι π.χ. η έλλειψη υποδομών, τα απωθητικά και μη λειτουργικά κτίρια, οι ανεπαρκείς ή ανοργάνωτες βιβλιοθήκες, τα μεγάλα φοιτητικά ακροατήρια στα αμφιθέατρα, οι υπεράριθμοι φοιτητές, τα εκπαιδευτικά εργαστήρια, τα ερευνητικά εργαστήρια, κ.λ.π., κ.λ.π.

Όμως, πρέπει να τονίσουμε ότι τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, πρέπει να βελτιώσουν τους τρόπους με τους οποίους αξιοποιούν την χρηματοδότηση από την Πολιτεία, διότι συχνά συναντάμε κρούσματα κακοδιαχείρισης και σπατάλης μεγάλων χρηματικών ποσών από τις διοικήσεις των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ.

Γ.2.2. ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το Προσχέδιο του νέου Νόμου Πλαισίου, που είδε το φως της δημοσιότητας από την 1η Αυγούστου 2006, κατά την ταπεινή μου άποψη, πολλά άρθρα του είναι στη σωστή κατεύθυνση. Όμως, πιστεύω ακράδαντα, ότι ακόμα και αν ψηφιστεί από την Βουλή, όπως ΑΚΡΙΒΩΣ έχει, ακόμα και αν αυξηθεί ικανοποιητικά η χρηματοδότηση των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, ακόμα και αν οι φοιτητές αφοσιωθούν περισσότερο στα μαθήματά τους, όλα αυτά, προφανώς, θα βοηθήσουν σημαντικά τους καθηγητές στο έργο τους, αλλά από μόνα τους, είναι βέβαιον ότι δεν πρόκειται να φέρουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μακάρι να έφερναν. Όμως, δυστυχώς, δεν πρόκειται να φέρουν το πολυπόθητο αποτέλεσμα της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας, γιατί αυτό το αποτέλεσμα μπορούν να το φέρουν, ουσιαστικά, μόνο οι καθηγητές.

Ως εκ τούτου, πιστεύω ότι το θέμα της αναβάθμισης των Πανεπιστημίων μας, για να γίνει πράξη, χρειάζεται ένα σύγχρονο Νόμο Πλαίσιο, με επιπλέον διατάξεις για τα μέλη ΔΕΠ, πολύ αυστηρές, οι οποίες θα εξασφαλίζουν την θεραπεία των Πανεπιστήμιών μας, το συντομότερο δυνατόν, από την πιο σοβαρή ασθένεια (την οποία «χαρακτηρίσαμε» ως σηψαιμία ή γάγγραινα) που υποφέρουν εξαιτίας των καθηγητών. Για παράδειγμα, να γίνει αδιαπέραστη θωράκιση της ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑΣ, που είναι το θεμέλιο της Πανεπιστημιακής ζωής, αλλά που δυστυχώς έχει δολοφονηθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια.

Με λίγα λόγια, η γνώμη μου είναι ότι, οι διατάξεις του Προσχεδίου, σε ό,τι αφορά τα μέλη ΔΕΠ, είναι πολύ ισχνές και αδύναμες, για να φέρουν κάποιο αποτέλεσμα. Είναι σαν να επιχειρείς να κάνεις καλά έναν ασθενή που υποφέρει από σηψαιμία, δίνοντάς του ασπιρίνες, ενώ η ενδεδειγμένη θεραπεία είναι τα αντιβιοτικά και μάλιστα τα πολύ «δυνατά» αντιβιοτικά. Είναι σαν να επιχειρείς να σκοτώσεις ένα θηρίο με ένα όπλο που δεν έχει καν σφαίρες, ή έστω που έχει σκάγια που σκοτώνουν μόνο τσίχλες. Γι’ αυτό επιμένω ότι, αν στο νέο Νόμο Πλαίσιο δεν μπουν αυστηρότατες διατάξεις για τα μέλη ΔΕΠ, τότε ο νέος Νόμος Πλαίσιο, θα φέρει πολύ φτωχά αποτελέσματα, τα οποία, με τόνους υπερβολής, θα έλεγα ότι θα είναι, όπως το λέει και ο λαός μας, «μία τρύπα στο νερό» (και να με συγχωρείτε που το λέω έτσι άκομψα).

Αξίζει να τονίσουμε ότι στην Ελλάδα, όλοι οι καθηγητές της ίδιας βαθμίδας, παίρνουν τον ίδιο μισθό, που σημαίνει ότι αν ο Αϊνστάιν ήταν καθηγητής ΑΕΙ στη χώρα μας, θα έπαιρνε τον ίδιο μισθό με τον χειρότερο καθηγητή όλων των Τμημάτων όλων των ΑΕΙ της Επικράτειας. Το γεγονός αυτό, προφανώς συμβάλλει στη μείωση του ενδιαφέροντος του καθηγητή για περισσότερη προσφορά. Αντίθετα, ο μισθός των καθηγητών στις Η.Π.Α., αυξάνει με την εκπαιδευτική και ερευνητική προσφορά κάθε καθηγητή, με αποτέλεσμα, οι καλύτεροι καθηγητές να παίρνουν διπλάσιο, ακόμα και τριπλάσιο μισθό από τους χειρότερους καθηγητές της ίδιας βαθμίδας. Προτείνουμε, αυτός ο προφανέστατα αξιοκρατικός τρόπος αμοιβής των καθηγητών που εφαρμόζεται στις ΗΠΑ, να συμπεριληφθεί στο νέο Νόμο Πλαίσιο, γεγονός που θα βοηθήσει σημαντικά στη μεγαλύτερη αφοσίωση των καθηγητών στο καθήκον τους, οπότε, αυτό με τη σειρά του, θα βοηθήσει τα μέγιστα στην αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας.

Τέλος, σημειώνουμε ότι είναι επιβεβλημένο, τα Πανεπιστήμια να συμπεριλάβουν στα προπτυχιακά τους προγράμματα περισσότερα μαθήματα Ανθρωπιστικής Παιδείας, η οποία τείνει ουσιαστικά να εκλείψει και από τη Μέση και από την Ανώτερη Εκπαίδευση (βλέπε σχετικό έγγραφό μου προς το Υπουργείο Παιδείας στην Ενότητα ΙΙΙ.4 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ). Επίσης, τα Πανεπιστήμια πρέπει να «ανοίξουν» περισσότερο τις πόρτες τους προς την κοινωνία. Ένα τέτοιο παράδειγμα θα είναι η καθιέρωση του Πανεπιστημίου των Εφήβων [βλέπε σχετικό έγγραφό μου προς το Υπουργείο Παιδείας στην Ενότητα ΙΙΙ.5 του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ].

Γ.2.3. ΔΙΑΚΟΜΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Ο κ. Γρηγόριος Σκαλκέας, ομότιμος καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκός, έγραφε στο άρθρο του με τίτλο «Το πολιτικό κόστος φρενάρει τις αλλαγές» στο Βήμα της Κυριακής, της 10ης Σεπτεμβρίου 2006, τα εξής, σχετικά με τη διακομματική προσέγγιση του θέματος της Παιδείας, με τα οποία συμφωνώ απόλυτα:

«Στην εποχή της γνώσεως και της πληροφορίας επιδίωξη πρώτης προτεραιότητας για κάθε προηγούμενη Πολιτεία είναι η βελτίωση της εκπαιδεύσεως και η ανάπτυξη της έρευνας, των μέσων που οδηγούν στην πρόοδο και την ευημερία των Λαών. Στην επιδίωξη αυτή δυστυχώς η χώρα μας υστερεί. Επί δεκαετίες η έλλειψη διακομματικής συναινέσεως και τα κεκτημένα δικαιώματα την κρατούν αδρανή.

Κατά τον μισό περίπου αιώνα που υπηρέτησα την ανώτατη εκπαίδευση, πολλές αξιόλογες και πάντοτε καλοπροαίρετες προσπάθειες έγιναν από υπουργούς όλων των Κυβερνήσεων, οι οποίες βελτίωσαν την Παιδεία.

Η έλλειψη όμως διακομματικής συμφωνίας δεν αξιοποίησε αυτές τις προσπάθειες και δεν υπήρξε συνέχεια. Κάθε νέος υπουργός αγνοούσε συνήθως ή και απαξίωνε το έργο του προκατόχου του, έστω και αν ανήκαν στο ίδιο κόμμα. Έτσι η ανώτατη εκπαίδευση επί δεκαετίες κλυδωνίζεται από τον αναβρασμό των συνεχών μεταρρυθμίσεων.

Διερωτώμαι μήπως επέστη η στιγμή, κυβερνώντες και αντιπολιτευόμενοι να αγνοήσουν το «φόβητρο» του πολιτικού κόστους και να προσέλθουν σε εποικοδομητικό διάλογο με όλους τους φορείς για την επίλυση του μεγάλου κοινωνικού προβλήματος που απειλεί τη χώρα μας με υποβιβασμό και τη νεολαία μας με μαρασμό. Οι καιροί δεν επιτρέπουν αργοπορίες. Ως το 2010 όλα τα πανεπιστήμια της Ευρωπαϊκής Ενώσεως θα αξιολογηθούν και δεν θα αναγνωρίζεται ισοτιμία στα πτυχία εκείνων που θα κριθούν αρνητικά. Η σιωπηλή μεγάλη πλειονότητα του Λαού μας προβληματίζεται και ανησυχεί. Η στρατιά των ανέργων νέων επιστημόνων, που συνεχώς πληθύνεται, δημιουργεί δυσεπίλυτα κοινωνικά προβλήματα».

Γ.2.4. ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΠΑΙΔΕΙΑ

Τέλος, κάνουμε την εξής πρόταση: Για τα θέματα της Ανώτατης Παιδείας να αποφασίσει ο ελληνικός λαός με δημοψήφισμα. Την πρόταση αυτή την έχω ήδη κάνει προς το Υπουργείο Παιδείας από τον Ιούλιο του 2006 και συγκεκριμένα με το έγγραφό μου, Αριθμ. Πρωτ. Γραφ. Υπουργού Παιδείας 1266/14-7-2006.

Γ.2.5 ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΆΡΘΡΟ 16 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Όπως έχει ήδη γίνει φανερό, το σημερινό Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι χαμηλά, αν όχι πολύ χαμηλά. Για να αναβαθμιστεί, πρέπει να δεχθεί μεγάλη βοήθεια από τους καθηγητές του, από τους φοιτητές του και από την Πολιτεία. Ακόμα και αν η βοήθεια που θα προσφέρουν καθηγητές, φοιτητές και Πολιτεία θα είναι μεγάλη, δεν είναι καθόλου βέβαιον ότι θα φθάσει εκεί που το θέλουμε, δηλ. να είναι μέσα στα καλύτερα της Ευρώπης. Είναι πιθανόν να βελτιωθεί, αλλά η βελτίωση που θα προκύψει, δεν θα είναι ικανοποιητική.

Αν όμως κατά την πολύ δύσκολη και μακροχρόνια αυτή προσπάθεια του Ελληνικού Πανεπιστημίου να αναβαθμιστεί, επιτρέψουμε τη δημιουργία Ιδιωτικών Πανεπιστημίων, τότε θα είναι σαν να βάζουμε την ταφόπετρα πάνω στο Δημόσιο Πανεπιστήμιο.

Επομένως, για να μην απειληθεί με υποβιβασμό και μαρασμό, ίσως και με θάνατο το Δημόσιο Πανεπιστήμιο, θα πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να το αναβαθμίσουμε, τόσο ψηλά όσο και τα καλύτερα της Ευρώπης. Τότε, τυχόν κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, θα αποθαρρύνει αυτούς που θα ήθελαν να ιδρύσουν Ιδιωτικά Πανεπιστήμια, διότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο (εννοώ οικονομικά) το Ιδιωτικό Πανεπιστήμιο να φθάσει τόσο ψηλά, όσο και το Δημόσιο Πανεπιστήμιο για να το συναγωνιστεί και κατά συνέπεια, και να το απειλήσει.

Επιτρέψτε μου το πιο πάνω να το πω και αλλιώς. Σήμερα, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι σαν ένα μαραμένο, υποσιτιζόμενο, κατσιασμένο και καχεκτικό δέντρο. Αν δίπλα του φυτέψεις ένα νέο εύρωστο δέντρο, τότε το νέο δέντρο γρήγορα θα μεγαλώσει και θα θεριέψει, με αποτέλεσμα το διπλανό μαραμένο και μισοξεραμένο δέντρο να μαραθεί ακόμα περισσότερο και να ξεραθεί τελείως! Αντίθετα, θεωρείστε ότι το Ελληνικό Πανεπιστήμιο το αναβαθμίζουμε και το κάνουμε σαν ένα μεγάλο και εύρωστο δέντρο. Αν δίπλα του φυτέψεις ένα νέο εύρωστο δέντρο μικρού μεγέθους, τότε το νέο δέντρο δεν θα μπορεί να μεγαλώσει γιατί θα το επισκιάζει το μεγάλο δέντρο.

Ανεξάρτητα από όλα όσα ανέφερα πιο πάνω, οι θέσεις μου, ως θέσεις αρχών, για το Ελληνικό Πανεπιστήμιο, συνοψίζονται στα εξής: Στη μη κατάργηση του Άρθρου 16 του Συντάγματος, στην εξασφάλιση του δημοσίου χαρακτήρα του Πανεπιστημίου, στη γενναία αύξηση της χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων από την Πολιτεία, στη δωρεάν Ανώτατη Εκπαίδευση, στην πλήρη και αποκλειστική ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ αφοσίωση των καθηγητών στο καθήκον τους, και τέλος για τους φοιτητές να είναι πρώτοι στα γράμματα και πρώτοι στον αγώνα για μία καλύτερη Παιδεία και μία πιο δίκαιη και ανθρώπινη κοινωνία.

Ανέφερα τα πιο πάνω για να δείξω ότι, κατά τη γνώμη μου, σε αυτή τη φάση που βρίσκεται η Ανώτατη Παιδεία μας, είναι εγκληματικό για το Δημόσιο Πανεπιστήμιο να καταργηθεί το Άρθρο 16 του Συντάγματος. Διότι, όπως ήδη εξηγήσαμε, οι συνθήκες είναι τέτοιες, που αν επιτραπεί η ίδρυση Ιδιωτικών Πανεπιστημίων, τότε το ήδη ετοιμόρροπο Δημόσιο Πανεπιστήμιο, δεν θα μπορέσει να αντέξει και θα καταρρεύσει. Αυτό με τη σειρά του, θα έχει ως αποτέλεσμα η Ανώτατη Παιδεία να γίνει μία πολύ εύκολη λεία για το ιδιωτικό κεφάλαιο και η Παιδεία, από αξία, ένα προϊόν υποκείμενο σε κανόνες αγοράς.

Εκ πεποιθήσεως, υποστηρίζω ακράδαντα ότι το Άρθρο 16 του Συντάγματος δεν πρέπει να αλλάξει. Ως εκ τούτου, είμαι αντίθετος με κάθε συζήτηση για το θέμα αυτό. Αλλά, αν είναι κάποτε να συζητηθεί, θα πρέπει πρώτα και πάνω από όλα να έχει ικανοποιηθεί ο εξής απαράβατος όρος: Το Δημόσιο Πανεπιστήμιο να είναι μεταξύ των καλύτερων της Ευρώπης. Γι’ αυτό ανεπιφύλακτα προτείνω, την επ’ αόριστον αναβολή της συζήτησης του θέματος της κατάργησης του Άρθρου 16 του Συντάγματος.

Αν ο μη γένοιτο, προχωρήσουμε τώρα στην κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, τότε, εν γνώσει μας, δολοφονούμε το Δημόσιο Πανεπιστήμιο και ουσιαστικά σερβίρουμε, κυριολεκτικά στο πιάτο, την Ανώτατη Παιδεία μας στους οικονομικά ισχυρούς, στην πλουτοκρατία. Αυτό με τη σειρά του θα οδηγήσει σε μία νέα πολύ δυσάρεστη πραγματικότητα για τη χώρα μας, που θα είναι η εξής: Η Ανώτατη Παιδεία θα γίνει ακόμα πιο ταξική από ότι είναι σήμερα, και από κοινό αγαθό για όλους μας, θα γίνει αγαθό μόνο για τα παιδιά των πλουσίων.

Ένα γενικό συμπέρασμα που βγαίνει από αυτά που είπαμε μέχρις εδώ, είναι ότι, αν θέλουμε στα σοβαρά να αναβαθμίσουμε την Ανώτατη Παιδεία μας, με στόχο να μπορεί να επιβιώσει στον διεθνή ανταγωνισμό, θα πρέπει τα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ να μετατραπούν, από κέντρα μετριότητας (αν όχι κατωτερότητας) σε κέντρα ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ. Και για να επιτευχθεί αυτό, πρέπει να συστρατευθούν καθηγητές, φοιτητές και Πολιτεία, με πρωτοστάτες και κυρίως υπεύθυνους τους καθηγητές, και να στρωθούμε όλοι στη δουλειά, κάνοντας αυτά που κάνουν σε κάθε άλλο καλό Πανεπιστήμιο στον πλανήτη μας. Τελεία και παύλα.

Γ.3 Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Οι φοιτητές πρέπει να κάνουν την επανάστασή τους, με ουσία το σύνθημα «πρώτοι στα γράμματα και πρώτοι στον αγώνα για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας».

Οι φοιτητές, όπως εξάλλου και όλοι μας, πρέπει να έχουν ως γνώμονα το «αυτοκριτική και μετά κριτική». Και με βάση αυτόν το γνώμονα, να ριχτούν στον αγώνα, δίνοντας πρώτα αυτοί το παράδειγμα, ότι εννοούν αυτό που λένε, κάνοντας πράξη το «πρώτοι στα γράμματα». Έχοντας εξασφαλίσει το δρόμο προς το «πρώτοι στα γράμματα», παράλληλα να πιέσουν, με την καλή έννοια του όρου, τους μεν καθηγητές τους να κάνουν και αυτοί το ίδιο, δηλ. να γίνουν και αυτοί «πρώτοι στη διδασκαλία και στην έρευνα», τη δε Πολιτεία να γίνει και αυτή «πρώτη στην οικονομική υποστήριξη των Πανεπιστημίων και πρωτοπόρος σε ένα σύγχρονο Νόμο Πλαίσιο για την Ανώτατη Παιδεία μας».

Οι φοιτητές πρέπει να εξαλείψουν πολλά για τα οποία, ολάκερη η κοινωνία δυσανασχετεί μαζί τους. Ενδεικτικά αναφέρω τα πιο κάτω:

• Αντιγραφές στις εξετάσεις.
• Ανήθικες συνεργασίες και συναλλαγές με υποψήφιους Προέδρους, Κοσμήτορες και Πρυτάνεις.
• Κλείσιμο Πανεπιστημιακών κτιρίων κατά τη διάρκεια καταλήψεων.
• Ζημιές που γίνονται μέσα στα Πανεπιστήμια, κ.λ.π..

Γ.4 «ΚΑΛΕΣΜΑ ΑΓΩΝΑ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΜΑΣ

Το «Κάλεσμα Αγώνα» για την αναβάθμιση της Πατρίδας μας και της Ανώτατης Παιδείας μας, είναι το πιο κάτω:

Τα τελευταία χρόνια, γινόμαστε μάρτυρες αδιανόητων συμπεριφορών στη χώρα μας, που καταλύουν κάθε έννοια Δικαίου και αντιστρατεύονται το Δημοκρατικό μας πολίτευμα, ακυρώνοντας τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις Λαϊκές κατακτήσεις.
Η εικόνα που παρουσιάζει η Πατρίδα μας, να κατέχει σε διεθνές επίπεδο, από τις πρώτες θέσεις στη σήψη και την διαπλοκή, μας προσβάλλει ως άτομα, μας θίγει ως προσωπικότητες και αποτελεί αναγκαία για μας συνθήκη ανάληψης κοινωνικής δράσης και διεξαγωγής αγώνα διαρκείας, προς εξάλειψη και διάλυση του εξευτελιστικού αυτού φαινομένου.

Η απαράδεκτη ανθελληνική αυτή επίθεση από δίκτυα διαπλοκής και διαφθοράς, που έχουν κατακλύσει το δημόσιο βίο σε όλα τα επίπεδα και εμφανίζονται να δρουν ανεξέλεγκτα, με πλήρη ατιμωρησία, καταφερόμενα κατά των θεσμών, δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Για όλη αυτή την εξαιρετικά δυσάρεστη και άκρως επιζήμια κατάσταση για τη χώρα μας, μερικοί είναι οι ένοχοι, πολλοί είναι συνένοχοι, αλλά όλοι μας είμαστε υπεύθυνοι.

Η όποια παθητική στάση και η επιλογή της σιωπής έναντι των ενόχων και όσων τους καλύπτουν, αποτελεί απόδειξη συνενοχής, την οποία ως βαθειά φιλόκοσμοι άνθρωποι, ενσυνείδητα ελεύθεροι και προσκολλημένοι στο χρέος της επικράτησης των αξιών, δεν μπορούμε να αποδεχθούμε, πολύ δε περισσότερο να καλλιεργήσουμε ως συμπεριφορά ζωής, υποθηκεύοντας στην υποβάθμιση και την υποδούλωση το μέλλον των παιδιών μας και της χώρα μας.

Όταν «οι βάρβαροι περνούν» και μας ποδοπατούν χωρίς έλεος, δεν έχουμε άλλη επιλογή, παρά τον πεισμώδη αγώνα, την οργάνωση της αγρύπνιας των συνειδήσεων, την ανυποχώρητη σύγκρουση με το σαθρό, το βλαβερό και φαύλο, την πνευματική ρομφαία του Ήλιου, ενάντια στο σκοτάδι του αφανισμού.

Καλούμε κάθε συνάνθρωπό μας, να συστρατευτεί στον Αγώνα αυτό, για την αποτίναξη της ιδιότυπης υποβάθμισης που βιώνουμε, η οποία βυθίζει καθημερινά την πατρίδα μας και τους πολίτες της, στην απελπισία, την ανασφάλεια και την ντροπή.

Ειδικά για τα θέματα της Παιδείας, που είναι η ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας, καλούμε κάθε Έλληνα πολίτη, αλλά ιδιαίτερα τους διδάσκοντες και διδασκομένους, τους γονείς, την Πολιτεία και τα ΜΜΕ, να συνεργαστούμε, με αφοσίωση και αυταπάρνηση, για μία καλύτερη παιδεία, που όλοι την θέλουμε και την χρειαζόμαστε.

Σημείωση: Το πιο πάνω «κάλεσμα αγώνα», μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συλλογής υπογραφών, από κάθε Έλληνα πολίτη. Αν κάποιοι συμπολίτες μου συμφωνούν με την ιδέα αυτή, παρακαλώ πολύ να επικοινωνήσουν μαζί μου.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ


Ο ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ


Ο συνολικός στόχος της εθνικής μας προσπάθειας για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, πρέπει να έχει τους εξής άξονες:

Η Παιδεία μας πρέπει να αποτελεί την προμετωπίδα πολιτισμού και ανάπτυξης της χώρας μας, το κορυφαίο εφόδιο στήριξης του Ανθρώπου, που τον εντάσσει στην χορεία του πνεύματος και των αξιών, δημιουργώντας τον ενσυνείδητο Πολίτη τής προσφοράς και του κοινωνικού αγώνα. Γιατί η πρόοδος, η νοοτροπία και το μέλλον κάθε Πολιτείας, καθρεφτίζονται στην Παιδεία που λαμβάνουν οι Πολίτες της.

Ειδικά για την Ανώτατη Παιδεία, το ένα σκέλος της πρέπει να είναι η εκπαίδευση, σε συγκεκριμένα επιστημονικά και επαγγελματικά αντικείμενα. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να είναι λίαν υψηλής στάθμης, να καλλιεργεί την αυτενέργεια, την επινόηση, τη δημιουργικότητα και την καινοτομία και να οδηγεί σε πτυχία υψηλού κύρους και με παγκόσμια αναγνώριση. Το άλλο σκέλος της πρέπει να είναι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης, η καλλιέργεια της ψυχής και του πνεύματος, κυρίως μέσω μαθημάτων, αλλά και άλλων δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων ανθρωπιστικού χαρακτήρα, που ενισχύουν τις αντιστάσεις στη φθορά και τη διαφθορά, τονώνουν την κοινωνική συνοχή και διατηρούν ανοιχτούς τους ορίζοντες στην ουσιαστική πρόοδο και εξέλιξη, απορρυθμίζοντας και ακυρώνοντας ενέργειες και λογικές σήψης και παρακμής.

Τα πιο πάνω δύο σκέλη της Ανώτατης Παιδείας μας πρέπει να είναι σύμμετρα και εύρωστα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί για να μην παραμεληθεί το σκέλος της ανθρωπιστικής παιδείας εξαιτίας της άκρατης παραζάλης του ανταγωνισμού και του κέρδους που είναι τα κυρίαρχα στοιχεία του σκέλους της επιστημονικής και τεχνολογικής εκπαίδευσης. Διαφορετικά, θα έχουμε μία Ανώτατη Παιδεία που δεν θα καλλιεργεί ανθρώπους, αλλά θα κατασκευάζει χρήσιμες μηχανές. Βέβαια, η ανθρωπιστική παιδεία δεν αποφέρει χρήματα, αλλά καταφέρνει κάτι πολύ πιο σημαντικό και πιο πολύτιμο. Δημιουργεί έναν κόσμο μέσα στον οποίο αξίζει να ζούμε.

Παράλληλα, είναι επιτακτική ανάγκη να αποκατασταθεί η πραγματική δημοκρατική ζωή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Πρέπει ν’ αναπτυχθεί ο προοδευτικός λόγος. Πρέπει να επιβραβεύεται η διανοητική τόλμη και το όραμα, και ιδιαίτερα το όραμα για μία κοινωνία πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη για όλους μας. Πρέπει δάσκαλοι και φοιτητές να ανταποκριθούν στο ύψος της αποστολής τους και της ευθύνης τους και να ακτινοβολούν ήθος, εντιμότητα και ανθρωπιά. Πρέπει διδάσκοντες και διδασκόμενοι να κάνουν το χρέος τους. Να γίνουν άνθρωποι, όχι μόνο των λόγων, αλλά κυρίως των έργων. Αν χρειαστεί (και είναι βέβαιον ότι χρειάζεται), πρέπει να υπερβούν τον εαυτό τους, για να φτιάξουν όλοι μαζί ένα Πανεπιστήμιο, που θα αναδεικνύει ελεύθερους (και όχι αχυρένιους) ανθρώπους και που θα να είναι ισάξιο των καλύτερων Πανεπιστημίων στον κόσμο.

Τέλος, πρέπει να επανασυγκροτηθεί το σύστημα αξιών που έχει κακοποιηθεί και έχει ουσιαστικά δολοφονηθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο να παραπαίει και να πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο. Με σταθερό σημείο αναφοράς ένα σύστημα αξιών που θα βασίζεται στις πανανθρώπινες αξίες, είναι βέβαιον ότι θα ανοίξει, θα πλατύνει και θα στεριώσει το δρόμο που θα μας οδηγήσει στην αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας. Άλλος δρόμος για μία Ανώτατη Παιδεία με επίκεντρο τον άνθρωπο και ένα υψηλό επίπεδο σπουδών, χωρίς ένα σταθερό σύστημα αξιών, που θα λειτουργεί ως φάρος, που θα μας δείχνει το δρόμο της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας, δεν υπάρχει. Αν υπάρχει, πολύ θα ήθελα να τον μάθω.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Κυρία Υπουργέ

Η επιχειρούμενη εθνική μας προσπάθεια για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, κατά βάση, δεν μπορεί να γίνει, ούτε από «έξω», ούτε με το χρήμα. Μπορεί να γίνει, κυρίως από «μέσα», με την ακούραστη θέληση συλλογικής δράσης διδασκόντων και διδασκομένων. Μπορεί να γίνει, όταν και οι τρεις βασικοί συντελεστές, Πολιτεία, Καθηγητές και Φοιτητές, ανταποκριθούν στο «κάλεσμα αγώνα» για την εξασφάλιση της επιτυχίας της εθνικής μας προσπάθειας για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας. Άλλος δρόμος για μία ουσιαστική αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, δυστυχώς, δεν υπάρχει.

Είναι πολύ πιθανό ότι, τελικά, το μόνο που θα γίνει σε αυτή την ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ περίοδο για το καλό της Ανώτατης Παιδείας μας, είναι να ψηφιστεί το Προσχέδιο Νόμου, και αυτό «κουτσουρεμένο», η δε κυβέρνηση να θριαμβολογεί, ισχυριζόμενη ότι έβαλε, επιτέλους, το νερό στο αυλάκι για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας. Όμως, όπως ήδη σας ανέφερα και νομίζω ότι σας απέδειξα, αν η προσπάθειά μας για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, περιοριστεί μόνο σε αυτά που αναφέρονται στο Προσχέδιο Νόμου, τότε η αποτυχία της αναβάθμισης θα είναι περισσότερο από σίγουρη.

Σε κάθε περίπτωση θα με βρείτε εσείς, και κάθε παραλήπτης της παρούσης, πρόθυμο για κάθε συνεργασία για την επιτυχή ολοκλήρωση της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας.

Σημειώνω ότι το παρόν είναι διαθέσιμο σε ηλεκτρονική μορφή για κάθε ενδιαφερόμενο.


Με τιμή

Παρασκευάς Ν. Παρασκευόπουλος
Καθηγητής ΕΜΠ

Τηλ.: 210-7722501 (ΕΜΠ)
210-6525676 (οικία)
FAX: 210-7722502
e-mail: parask@softlab.ntua.gr

Π Α Ρ Α Ρ Τ Η Μ Α


ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Η ύλη του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ξεκινά με μία εισαγωγική Ενότητα, την οποία ονομάζουμε «ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ». Η εισαγωγική αυτή Ενότητα, καλύπτει μερικές προκαταρκτικές έννοιες πάνω στους ρόλους των Πανεπιστημίων, των καθηγητών, των φοιτητών και της Πολιτείας.

Το υπόλοιπο της ύλης του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ, είναι χωρισμένο σε τρία Μέρη, τα Μέρη Ι, ΙΙ και ΙΙΙ. Κάθε ένα από τα τρία αυτά Μέρη, αντιστοιχεί στα πρώτα τρία Κεφάλαια του κυρίως εγγράφου. Ως εκ τούτου, τα τρία Μέρη Ι, ΙΙ και ΙΙΙ έχουν ως εξής:

• Το Μέρος Ι, που αντιστοιχεί στο πρώτο κεφάλαιο του κυρίως εγγράφου, είναι αφιερωμένο στη διάγνωση των προβλημάτων της Ανώτατης Παιδείας, με στόχο τον προσδιορισμό της κύριας αιτίας, που είναι υπεύθυνη για την υποβάθμιση των ΑΕΙ.
• Το Μέρος ΙΙ, που αντιστοιχεί στο δεύτερο κεφάλαιο του κυρίως εγγράφου, δίνει αποδείξεις, οι οποίες επιβεβαιώνουν το αληθές της διάγνωσης που έγινε στο Μέρος Ι.
• Τέλος, το Μέρος ΙΙΙ, που αντιστοιχεί στο τρίτο κεφάλαιο του κυρίως εγγράφου, είναι αφιερωμένο στην πρότασή μας, για την αποτελεσματική αναβάθμιση των ΑΕΙ στη χώρα μας.


ΣΧΟΛΙΑ

Η ύλη του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ διευρύνει και συμπληρώνει τα θέματα που παρουσιάσαμε στο κυρίως έγγραφο.

Σε μερικά σημεία του ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ, γίνονται επικαλύψεις με μερικά μικρά χωρία της ύλης που ήδη παρουσιάσαμε στο κυρίως έγγραφο. Οι επικαλύψεις αυτές γίνονται σκόπιμα και έχουν στόχο, μεταξύ των άλλων, το κείμενο να έχει μία, όσο γίνεται καλύτερη ροή και συνοχή και επομένως, να γίνεται πιο εύκολα κατανοητό.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ


Πίνακας Περιεχομένων

Σελίδα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ 81

1. Οι θέσεις μου απέναντι στο Προσχέδιο Νόμου του Υπουργείου
Παιδείας, τις θέσεις της ΠΟΣΔΕΠ και τις κινητοποιήσεις των
φοιτητών 81
2. Ο ρόλος των Πανεπιστημίων 82
3. Ο ρόλος των καθηγητών Πανεπιστημίου 84
4. Ο ρόλος των φοιτητών 87
5. Ο ρόλος της Πολιτείας 89
6. Μία ενιαία και αδιαίρετη ενότητα: Τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, η
Πολιτεία και η Κοινωνία 91


ΜΕΡΟΣ Ι: Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ
ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 95

Ι.1. Εισαγωγικά 95
Ι.2. Το παράδειγμα του ΕΜΠ 95
Ι.3. Οι ασθένειες των Πανεπιστημίων 97
Ι.4. Ένα πολύ διαδεδομένο τέχνασμα που χρησιμοποιούν οι
«αρχηγίσκοι» αδιαφορώντας για το κακό που κάνουν στο
Πανεπιστήμιο 101
Ι.5. Υπάρχουν και εξαιρέσεις 104
Ι.6. Δύο λόγια για το θέμα της κατάργησης των εισαγωγικών εξετάσεων 105
Ι.7. Συμπεράσματα 106


ΜΕΡΟΣ ΙΙ: ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΟΤΙ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ ΦΤΑΙΝΕ, ΚΑΤΑ ΚΥΡΙΟ ΛΟΓΟ, ΟΙ
ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ 108

ΙΙ.1. Πρώτο επίπεδο: Αποδείξεις με γενικές παρατηρήσεις 108
(α) Εισαγωγικά 108
(β) Ένα παράδειγμα από τη Μέση Εκπαίδευση 110
(γ) Μερικές χρήσιμες παρομοιώσεις 111
(δ) Η αδράνεια της πλειοψηφίας των καθηγητών είναι η Αχίλλειος
πτέρνα της αναβάθμισης των Πανεπιστημίων μας 113
(ε) Δυστυχώς επτωχεύσαμεν 115
(στ) Η παντελής απουσία του ηγετικού ρόλου και διάθεση προσφοράς
από τους καθηγητές στην εθνική μας προσπάθεια να αναβαθμίσουμε
την Ανώτατη Παιδεία μας 116
(ζ) Ομελέτα, χωρίς να σπάσουν αυγά, δεν γίνεται 118
(η) Οι σχέσεις καθηγητών και φοιτητών 120

ΙΙ.2. Δεύτερο επίπεδο: Αποδείξεις με μία συγκεκριμένη
προκλητικότατη περίπτωση οικογενειοκρατίας 122
ΙΙ.2.1 Οικογενειοκρατία στα Πανεπιστήμια 122
(α) Εισαγωγικά 122
(β) Μία φανερή και προκλητικότατη περίπτωση
οικογενειοκρατίας στο Πανεπιστήμιο 123
ΙΙ.2.2 Το ΜΑΡΤΥΡΙΟ του καθηγητή DNA επειδή αντιστέκεται
στην οικογενειοκρατία 125
(α) Μερικά εισαγωγικά σχόλια για αυτά που ακολουθούν 125
(β) Στέρηση γραμματέως 127
(γ) Ομηρία αμοιβής για συγγράμματά του 128
(δ) Μήνυση από συνάδελφο 128
(ε) Άρνηση του Τομέα να μαγνητοφωνούνται οι Γενικές
Συνελεύσεις 129
(στ) Αποκλεισμός του από την εκπροσώπηση του Τομέα του
στο Τμήμα του από ιδρύσεως του Τομέα μέχρι σήμερα 130
(ζ) Αυθαίρετη κατάργηση μαθήματός του 131
(η) Αποκλεισμός του από την εξέταση μαθήματος της
ειδικότητάς του 132
(θ) Αποκλεισμός του από τη διδασκαλία θεωρητικού
μαθήματος της ειδικότητάς του 137
(ι) Αποκλεισμός του από τη διδασκαλία εργαστηριακών
μαθημάτων της ειδικότητάς του: Διασπάθιση δημοσίου
χρήματος της τάξεως των τριών εκατομμυρίων ευρώ 139
(κ) Πειθαρχική δίωξη από τον Πρύτανη 140
(λ) Νέος αποκλεισμός του από τη διδασκαλία μαθήματος της
ειδικότητάς του 141
(μ) Το αποκορύφωμα του διωγμού: Αποκλεισμός διανομής των
συγγραμμάτων του στους φοιτητές του δικού του φοιτητικού
κλιμακίου 142
(ν) Ο κ. DNA παθαίνει καρδιακή προσβολή 145

ΙΙ.2.3 Οικογενειοκρατίες συνέχεια 146
(α) Αίτηση του γιου για εξέλιξη στη βαθμίδα του Επίκουρου
Καθηγητή 146
(β) Δύο ιστορικές αποφάσεις της Συγκλήτου 147
(γ) Η τρίτη, κατά σειρά, πρόταση του Τομέα και του Τμήματος
για τη μορφή της προκήρυξης της θέσης στη βαθμίδα του
Επίκουρου Καθηγητή. 149
(δ) Προσφυγή στη δικαιοσύνη 150
(ε) Η ομοτιμοποίηση του πατέρα 150

ΙΙ.2.4 Γενικά συμπεράσματα 152
(α) Η οικογενειοκρατία αποτελεί ένα από τα καρκινώματα της
Πανεπιστημιακής Κοινότητας 152
(β) Τελικά σχόλια 154

ΙΙ.3. Τρίτο επίπεδο: Κριτήρια αξιολόγησης του δημοσιευμένου
ερευνητικού έργου των καθηγητών 156

ΙΙ.4. Είναι αυτά που εκθέτω αλήθειες ή ανυπόστατες υπερβολές; 158


ΜΕΡΟΣ IΙΙ: ΠΩΣ ΘΑ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΟΥΜΕ ΤΑ
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΜΑΣ 162
IΙΙ.1. Αναβάθμιση από «μέσα»: Η ευθύνη της Πανεπιστημιακής
Κοινότητας και προπαντός των καθηγητών 162
(α) Η βασική μας πρόταση 162
(β) Η υλοποίηση της πρότασής μας 164

IΙΙ.2. Αύξηση της χρηματοδότησης από την Πολιτεία 165
IΙΙ.3. Νέος Νόμος Πλαίσιο 165
IΙΙ.4 Αναβάθμιση της Ανθρωπιστικής Παιδείας 166
IΙΙ.5. Το Πανεπιστήμιο των Εφήβων 172


ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ


1. ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΜΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΤΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟΣΔΕΠ ΚΑΙ ΤΙΣ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ


Πολύ συνοπτικά, οι θέσεις μου, ως προς το προσχέδιο Νόμου του Υπουργείου Παιδείας (που μας κοινοποιήθηκε στις 30-8-2006), ως προς τις θέσεις της ΠΟΣΔΕΠ και ως προς τις κινητοποιήσεις των φοιτητών, είναι οι εξής:

(i) Στο προσχέδιο Νόμου του Υπουργείου Παιδείας, βλέπω πολλές θετικές διατάξεις. Για παράδειγμα, οι διατάξεις που προσπαθούν να περιορίσουν την αυθαιρεσία, τη συντεχνία και άλλα παρόμοια, στις εκλογές καθηγητών (όπου ο ένας στους τρεις εισηγητές να είναι από άλλο Πανεπιστήμιο και το 1/3 του εκλεκτορικού σώματος, επίσης, να είναι από άλλα Πανεπιστήμια), που ορίζουν να δημοσιεύονται τα πρακτικά και οι αποφάσεις των Γενικών Συνελεύσεων των διοικητικών οργάνων, να αξιολογούνται τα Πανεπιστήμια, κ.λ.π..

(ii) Συμφωνώ απόλυτα σχεδόν με όλες τις θέσεις της ΠΟΣΔΕΠ (τις ψήφισα επανειλημμένα στις Γενικές Συνελεύσεις των καθηγητών του ΕΜΠ), όπως π.χ. με την μη κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος, την εξασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του Πανεπιστήμιου, τη γενναία αύξηση της χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων από την Πολιτεία, τη δωρεάν Ανώτατη Εκπαίδευση, κ.λ.π.

(iii) Σε ό,τι αφορά τις κινητοποιήσεις των φοιτητών μας, αναφέρω τα εξής. Είναι καιρός να καταλάβουμε όλοι μας, ότι οι νέοι της χώρας μας, είναι οι πιο κακοποιημένοι άνθρωποι της κοινωνίας μας. Μεγαλώνουν με ένα τεράστιο άγχος, που τους δημιουργούμε εμείς οι μεγαλύτεροι και προπαντός, οι ίδιοι οι γονείς, για να μπουν, θέλουν δεν θέλουν, μπορούν δεν μπορούν, στο Πανεπιστήμιο. Μάλιστα δε, όταν βρίσκονται στο Λύκειο, οι μαθητές αυτοί εργάζονται πιο σκληρά από κάθε άλλον εργαζόμενο, αφού υποχρεώνονται να παρακολουθούν έξι ώρες το Λύκειο, να πηγαίνουν έξι ώρες στο φροντιστήριο και να διαβάζουν έξι ώρες στο σπίτι: Σύνολο, δεκαοκτώ ώρες την ημέρα! Έλεος! Τέτοια κακοποίηση εφήβων δεν γίνεται σε άλλη χώρα του πλανήτη.

Το χειρότερο είναι ότι εμείς οι μεγαλύτεροι, μεγαλώνουμε τα παιδιά μας χωρίς πρότυπα, χωρίς αξίες και χωρίς ιδανικά (ή μάλλον τα μεγαλώνουμε με σύγχυση ως προς τα πρότυπα, με αδιαφορία στις αναζητήσεις τους, με αποτέλεσμα να αναγνωρίζουν ως πρότυπα «τα τέρατα» που ψήφισαν στη Eurovision). Αυτό δημιουργεί ένα τεράστιο κενό μέσα στην ψυχή και στη συνείδηση των νέων μας και όταν μεγαλώσουν, όχι μόνο θα είναι ανασφαλείς ακόμα και πολύ κακοί ενήλικες, αλλά θα είναι εξ αυτού, όλη τους τη ζωή δυστυχισμένοι. Και θα είναι δυστυχισμένοι, διότι, όπως όλοι γνωρίζουμε, η ευτυχία έρχεται με την ανάπτυξη των θετικών συναισθημάτων (ευγένεια, καλοσύνη, συμπόνια, συμπαράσταση, αλληλεγγύη, άμιλλα, σεβασμός, εκτίμηση, αγάπη και ανθρωπιά) και όχι με τα αρνητικά συναισθήματα (επιθετικότητα, ζήλεια, υποκρισία, αδικία και εκμετάλλευση). Και όταν δεν υπάρχουν τα θετικά συναισθήματα, τότε μάταια προσπαθούμε να βρούμε λίγη ευτυχία με το χρήμα, με την προβολή, με τη δόξα, με το ποτό και με τα ναρκωτικά.

Όταν, μετά από τόση δοκιμασία, μπει τελικά ο νέος στο Πανεπιστήμιο, τότε τον περιμένει μία πολύ μεγάλη απογοήτευση, διότι βρίσκει το Πανεπιστήμιο πολύ πιο κάτω των προσδοκιών του. Αλλά και όταν τελειώσει το Πανεπιστήμιο, τότε τον περιμένει μία δεύτερη απογοήτευση, πολύ μεγαλύτερη από την πρώτη: Είναι τα μεγάλα ποσοστά ανεργίας στους νέους μας.

Γι’ αυτό με ευχαρίστηση στηρίζω τη μεγάλη προσπάθεια των φοιτητών μας, πάνω στα καίρια αυτά δύο σημεία, δηλ. της αναβάθμισης των Πανεπιστημίων μας και της καταπολέμησης της ανεργίας. Είναι υποχρέωση της δικής μας γενιάς, να λύσουμε αυτά τα δύο προβλήματα, εδώ και τώρα, χωρίς περιστροφές, χωρίς μισόλογα, χωρίς αναβολές, χωρίς υπεκφυγές, ούτε από τους καθηγητές, ούτε από την κυβέρνηση, ούτε από την αντιπολίτευση, ούτε από τους γονείς, αλλά ούτε από κανέναν άλλον Έλληνα.

2. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

Στο σημείο αυτό, θεωρώ πολύ χρήσιμο, να αναφερθώ, δι’ ολίγων, στο γενικότερο ρόλο των Πανεπιστημίων και τις επιπτώσεις τους στην κοινωνία μας.

Όπως ήδη αναφέραμε, η Παιδεία αποτελεί την προμετωπίδα πολιτισμού και ανάπτυξης κάθε χώρας, το κορυφαίο εφόδιο στήριξης του Ανθρώπου, που τον εντάσσει στην χορεία του πνεύματος και των αξιών, δημιουργώντας τον ενσυνείδητο Πολίτη τής προσφοράς και του κοινωνικού αγώνα. Η πρόοδος, η νοοτροπία και το μέλλον κάθε Πολιτείας, καθρεφτίζονται στην Παιδεία που λαμβάνουν οι Πολίτες της.

Ειδικά για την Ανώτατη Παιδεία, είναι προφανές ότι το ένα σκέλος της πρέπει να είναι η εκπαίδευση, σε συγκεκριμένα επιστημονικά και επαγγελματικά αντικείμενα. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να είναι λίαν υψηλής στάθμης και να οδηγεί σε πτυχία υψηλού κύρους και με παγκόσμια αναγνώριση και καταξίωση. Το άλλο σκέλος, πρέπει να είναι η καλλιέργεια της ψυχής και του πνεύματος, κυρίως μέσω μαθημάτων, αλλά και άλλων δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων ανθρωπιστικού χαρακτήρα, που ενισχύουν τις αντιστάσεις στη φθορά και τη διαφθορά, τονώνουν την κοινωνική συνοχή και διατηρούν ανοιχτούς τους ορίζοντες, στην ουσιαστική πρόοδο και εξέλιξη, απορρυθμίζοντας και ακυρώνοντας ενέργειες και λογικές σήψης και παρακμής.

Στην Ελλάδα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, θα περίμενε κανείς ότι η συνολική μας προσπάθεια στον τομέα της Ανώτατης Παιδείας, θα ήταν μοιρασμένη εξίσου, ή περίπου εξίσου και στα δύο σκέλη. Παρατηρείται δυστυχώς, εδώ και χρόνια, το φαινόμενο υπερκάλυψης της Παιδείας, με τον μανδύα της εκπαίδευσης, σε τέτοιο σημείο που έχει ως αποτέλεσμα, οι νέοι που φοιτούν στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας, στα Ιδρύματα δηλαδή που προετοιμάζουν τους νέους για να στελεχώσουν την Πολιτεία σε όλες της τις δραστηριότητες, να στερούνται των ωφελημάτων της ανθρωπιστικής παιδείας, η οποία μηδενικά σχεδόν, εμφανίζεται στα προγράμματα σπουδών τους (με εξαίρεση τις Φιλοσοφικές, Θεολογικές και άλλες παρόμοιες Σχολές).

Αν όμως τα Πανεπιστήμια, κατά την άσκηση του ρόλου τους, ενδιαφέρονται να προετοιμάσουν στελέχη μόνο με επιστημονική και τεχνολογική κατάρτιση, τότε στερούν την κοινωνία από την ελπίδα της προόδου, μια κοινωνία μάλιστα, που δεν φείδεται κόπων και εξόδων για να σπουδάσει τα παιδιά της, ευελπιστώντας σε ένα καλύτερο αύριο.

Είναι προφανές ότι μια Πολιτεία, που φροντίζει τα επιστημονικά της στελέχη να γνωρίζουν μόνο τριγωνομετρία, λογιστικά και ηλεκτρονικά, στερεί τους νέους της από την δυνατότητα κριτικής πρόσβασης και θήτευσης στην νοοτροπία του έντιμου, δίκαιου, δημοκρατικού και ανθρωπιστικού βίου. Χωρίς ανθρωπιστική παιδεία, αφήνει τον καθένα να βιώσει και ν’ αναδείξει μόνος του τις πανανθρώπινες αξίες, μέσα σ’ ένα κοινωνικό περιβάλλον, που ήδη είναι θερμοκήπιο διαπλοκής, διαφθοράς, καιροσκοπισμού και ατομικού συμφέροντος. Κάτω απ’ τις κοινωνικές αυτές συνθήκες ζωής, οι συνειδήσεις σαρώνονται, γιατί κανείς δεν φρόντισε να τις σταθεροποιήσει μέσω της Παιδείας.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η έλλειψη ανθρωπιστικής παιδείας στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, ίσως δίνει απάντηση στην έξαρση των φαινομένων διαπλοκής, διαφθοράς και σήψης, που παρατηρούνται στη χώρα μας και που διαπερνούν όλα τα κοινωνικά στρώματα και όλες τις ηλικίες, ακόμα και τις μικρές (π.χ. η έξαρση της παιδικής παραβατικότητας, ακόμη και εγκληματικότητας). Είναι, νομίζω, γεγονός ότι η Ελλάδα έχει γεμίσει από επιστήμονες, αλλά έχει ερημώσει από Ανθρώπους. Άλλωστε, πέραν κάθε αμφιβολίας, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες της σήψης και της επικράτησης του μετρίου και του σαθρού, ενώ η διανόηση δεν μπορεί να βλαστήσει, αποκλειόμενη παντελώς από το κοινωνικό γίγνεσθαι.

Κλείνοντας, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι το Πανεπιστήμιο είναι ο χώρος όπου η κοινωνία στοχάζεται τον εαυτό της. Αν δεν συμβαίνει αυτό μέσα σε ένα Πανεπιστήμιο, τότε πνευματικά βρίσκεται στο επίπεδο μιας μέσης νυχτερινής σχολής. Τότε, το Πανεπιστήμιο εκπέμπει S.O.S.

3. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Επειδή η απάντηση στο καίριο ερώτημα «τίς πταίει για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας και πώς θα τα αναβαθμίσουμε» εμπλέκει, κατά κύριο λόγο, τους καθηγητές των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, είναι προφανώς απαραίτητο, να κάνουμε μία σύντομη αναφορά στο ρόλο των καθηγητών Πανεπιστημίου.

Οι απαιτήσεις από τον καθηγητή Πανεπιστημίου κάθε βαθμίδας είναι μεγάλες, είναι τεράστιες. Κάθε καθηγητής πρέπει να ακτινοβολεί το τετράπτυχο Άνθρωπος, Δάσκαλος, Επιστήμονας και Μαχητής (Α.Δ.Ε.Μ.). Καθένα από τα τέσσερα αυτά χαρακτηριστικά, έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία και δυναμική και παίζει το δικό του ξεχωριστό ρόλο μέσα στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ.

Ο Άνθρωπος είναι το στοιχείο που εξασφαλίζει την αγωγή ψυχής στους φοιτητές μας. Επειδή η αγωγή ψυχής διδάσκεται μόνο με το παράδειγμα, είναι ως εκ τούτου αδύνατον για τον οιονδήποτε καθηγητή, να διδάξει ήθος, αξίες και ανθρωπιά, αν πρώτα δεν τα έχει ο ίδιος. Είναι ο αφοσιωμένος καθηγητής, με ζήλο, αγάπη και αυταπάρνηση για μια καλύτερη Παιδεία. Είναι ο διανοούμενος καθηγητής, που έχει ένα όραμα για έναν καλύτερο κόσμο και προσπαθεί να το κάνει πράξη, τόσο μέσα στο Πανεπιστήμιο, όσο και προπαντός μέσα στην Κοινωνία.

Ο Δάσκαλος είναι το στοιχείο που εξασφαλίζει την άριστη θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση στους φοιτητές. Εδώ χρειάζεται η έντονη δραστηριοποίηση και αποτελεσματικότητα κάθε καθηγητή στην καλή διδασκαλία στα αμφιθέατρα και στα εργαστήρια, στην συγγραφή σύγχρονων διδακτικών συγγραμμάτων υψηλής στάθμης, στη συγκρότηση σύγχρονων εκπαιδευτικών εργαστηρίων, στην καθοδήγηση διπλωματικών εργασιών και διδακτορικών διατριβών, κ.λ.π. Ο καλός δάσκαλος είναι αυτός που μεταδίδει στους φοιτητές του, όχι μόνο γνώσεις, αλλά και έρωτα για τη γνώση, έτσι ώστε οι σπουδές να γίνονται ενδιαφέρουσες και ευχάριστες.

Ο Επιστήμονας είναι το στοιχείο που εξασφαλίζει την βαθειά επιστημονική γνώση του αντικειμένου, που διδάσκει κάθε Πανεπιστημιακός δάσκαλος. Παράλληλα, είναι το στοιχείο που εξασφαλίζει τον δρόμο για την κατάκτηση της νέας γνώσης και την μεταλαμπάδευση αυτής της νέας γνώσης στους φοιτητές. Εδώ χρειάζεται αγάπη και αφοσίωση στην έρευνα και στις πρακτικές εφαρμογές της, επ’ ωφελεία των φοιτητών και του κοινωνικού συνόλου, γενικότερα.

Ο Μαχητής είναι το στοιχείο που εξασφαλίζει την αγαθή πορεία της λειτουργίας των Πανεπιστημίων, αλλά και της κοινωνίας, γενικότερα. Είναι προφανές ότι μπροστά στην καθημερινή πραγματικότητα, όπου κάποιοι επιτήδειοι καθηγητές, προσπαθούν να αξιοποιήσουν κάθε μικρή ή μεγάλη ευκαιρία που τους δίνεται, για να σηκώσουν κεφάλι και να υποβαθμίσουν το Πανεπιστήμιο, αρκεί αυτοί να αποκομίσουν προσωπικά οφέλη, ο μαχητής καθηγητής, πρέπει να αντισταθεί σε αυτό το κακό, με όλες του τις δυνάμεις. Οφείλει να είναι μονίμως μαχόμενος, προκειμένου τα Πανεπιστημιακά συλλογικά όργανα (ο Τομέας, το Τμήμα, η Σχολή και η Πρυτανεία), να λειτουργούν με νομιμότητα, με αρχές και αξίες και όχι προς όφελος π.χ. της συντεχνίας και της οικογενειοκρατίας. Είναι φανερό ότι εκείνοι οι καθηγητές που περιορίζονται μόνο στα τρία πρώτα στοιχεία, δηλ. στο να είναι καλοί άνθρωποι, καλοί δάσκαλοι και καλοί επιστήμονες, με τη στάση τους αυτή, ρίχνουν άφθονο νερό στο μύλο εκείνων των καθηγητών, που καραδοκούν για προσωπικά οφέλη, γεγονός που συντελεί αφάνταστα στην υποβάθμιση, αν όχι τη γελοιοποίηση του Πανεπιστημίου. Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι, η απραξία και η αδιαφορία των πολλών καθηγητών για την αγαθή πορεία της λειτουργίας των Πανεπιστημίων, είναι η μεγάλη αιτία του κατήφορου της Ανώτατης Παιδείας, γεγονός που συντελεί, στο να αποδυναμώνει, να αδυνατίζει και στο τέλος, να ακυρώνει τα τρία πρώτα στοιχεία του καλού καθηγητή, όσο καλά και αν είναι αυτά (διότι, εφόσον το Πανεπιστήμιό του υποβαθμίζεται, υποβαθμίζεται ουσιαστικά και ο καλός καθηγητής). Τέλος, ο μαχητής καθηγητής, δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο μέσα στα όρια του Πανεπιστημίου του, αλλά θα πρέπει να βγαίνει και έξω από αυτά, να βγαίνει στην κοινωνία, όπου και εκεί πρέπει να δίνει τις μάχες του για έναν πιο δίκαιο και πιο ανθρώπινο κόσμο. Στην περίπτωση που κάνει και αυτό, τότε δίκαια κατακτά και τον τίτλο του Διανοούμενου.

Ο καλός καθηγητής είναι αυτός που είναι ταυτόχρονα καλός άνθρωπος, καλός δάσκαλος, καλός επιστήμονας και σπουδαίος μαχητής, για μία καλύτερη Παιδεία και μία πιο δίκαιη και πιο ανθρώπινη Κοινωνία. Γι’ αυτό υποστηρίζω κατηγορηματικά την άποψη ότι, μόνο καθηγητές με σύμμετρη και υψηλή παρουσία του τετράπτυχου Άνθρωπος – Δάσκαλος – Επιστήμονας – Μαχητής, μπορούν να εγγυηθούν την εκπλήρωση της αποστολής ενός Πανεπιστημίου, που είναι η παραγωγή άριστων επιστημόνων με ολοκληρωμένες προσωπικότητες, ικανών να συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας κοινωνίας πιο δίκαιης και πιο ανθρώπινης.

Γι’ αυτό, είμαι τόσο κατηγορηματικός, όταν επιμένω ότι αυτό που κυρίως μετράει μέσα σ’ ένα Πανεπιστήμιο, είναι ο καλός καθηγητής. Γι’ αυτό είμαι τόσο κατηγορηματικός όταν επιμένω ότι το κλειδί για ένα επιτυχημένο Πανεπιστήμιο είναι ένα πρώτης τάξεως καθηγητικό προσωπικό.

Κατά τον Πλάτωνα, η Παιδεία είναι ο δεύτερος Ήλιος για τους ανθρώπους. Σε αυτό προσθέτουμε ότι η Παιδεία είναι η σπονδυλική στήλη της Κοινωνίας. Είναι ο αγαθός γίγαντας της ανθρωπότητας. Η Παιδεία κάνει τον άνθρωπο συνετό και αλληλέγγυο. Τον κάνει δίκαιο και ειρηνικό. Τον κάνει πολιτισμένο και ευτυχισμένο. Δίνει στη ζωή του νόημα και ουσία. Τον κάνει ΑΝΘΡΩΠΟ στην ουσία και όχι στη μορφή.

Τονίζουμε στον υπερθετικό βαθμό, ότι η πεμπτουσία της Παιδείας είναι η αγωγή ψυχής. Όπως ήδη αναφέραμε, ο παιδαγωγός, για να προσφέρει στους νέους μας αγωγή ψυχής, πρέπει πρώτα να την έχει ο ίδιος και να την διδάσκει με το παράδειγμά του. Αντίθετα, δεν μπορείς να περιμένεις αγωγή ψυχής, από κάποιον παιδαγωγό που είναι βουτηγμένος στην ιδιοτέλεια, στο νεποτισμό, στη συντεχνία και στη διαπλοκή. Αυτός θα «διδάξει» (έμμεσα ή άμεσα) αυτό που βιώνει, δηλ. την ανεντιμότητα και τη διαφθορά. Δεν μπορείς να περιμένεις από κάποιον παιδαγωγό, ν’ αποτελεί για τους νέους παράδειγμα προς μίμηση για τ’ ανθρώπινα ιδανικά, για τις πανανθρώπινες αξίες, για έναν κόσμο πιο δίκαιο και πιο ανθρώπινο, όταν ο ίδιος καταστρατηγεί και ποδοπατεί ιδανικά και αξίες, μπροστά στα έκπληκτα μάτια των ίδιων των φοιτητών του, το δε όραμά του για έναν καλύτερο κόσμο, φθάνει τόσο βαθειά, όσο η τσέπη του ή η κοινωνική του προβολή.

Με λίγα λόγια και σταράτα, τέτοιοι δάσκαλοι, όπου υπάρχουν, διαφθείρουν τους νέους μας. Είναι οι μεγάλοι διαφθορείς των νέων μας και συνεπώς, της κοινωνίας ολόκληρης. Είναι οι πιο αισχροί υποκριτές, γιατί σκοτώνουν αυτό για το οποίο «κόπτονται» ότι υπηρετούν: Το ανεκτίμητο αγαθό της Παιδείας. Γιατί σκοτώνουν κάθε όμορφο και ωραίο στους νέους μας, γιατί παροπλίζουν το νου, γιατί καλύπτουν τον Ήλιο της αλήθειας και του αγαθού, γιατί σκοτώνουν την ψυχή των νέων. Και αυτή η ταλαίπωρη ψυχή, αποκαμωμένη από τους ίδιους τούς δασκάλους της, γίνεται εύκολη βορά σε κάθε ανήθικο επιβολέα, με αποτέλεσμα να καταδικάζουν οι ίδιοι οι παιδαγωγοί την αυριανή κοινωνία σε μαρασμό, υποτέλεια και εξαθλίωση.

Σ’ όλες τις χώρες του κόσμου, οι πολύ αξιόλογοι δάσκαλοι είναι, δυστυχώς, ολίγοι. Έχω την αίσθηση ότι το ίδιο συμβαίνει, λίγο ως πολύ, και σε κάθε χώρο δουλειάς, όπως π.χ. στη δημόσια διοίκηση, στην πολιτική, στη δικαιοσύνη, στον κλήρο, στην αστυνομία, στην υγεία, στη δημοσιογραφία, κ.λ.π., όπου οι πραγματικά αξιόλογοι υπάλληλοι, πολιτικοί, δικαστές, κληρικοί, αστυνομικοί, γιατροί, κ.λ.π., είναι ολίγοι. Σε όλους αυτούς τους τομείς, οι πολλοί έχουν παρασυρθεί από το συμφέρον, το χρήμα, τη μισαλλοδοξία και την προβολή, με αποτέλεσμα να ζημιώνουν αφάνταστα το χώρο και τα ιδανικά, τα οποία πληρώνονται να υπηρετούν. Οι ολίγοι, κόντρα στον χείμαρρο των πολλών, στέκονται όρθιοι και προσπαθούν να παραμείνουν άνθρωποι, να στηρίζουν τις πανανθρώπινες αξίες και να είναι αφοσιωμένοι στο έργο τους. Αν λείψουν οι ελάχιστες αυτές εξέχουσες προσωπικότητες, δεν υπάρχει καμμιά αμφιβολία ότι, τα Πανεπιστήμια, αλλά και κάθε άλλος χώρος δουλειάς, θα περιέλθουν σε μία μόνιμη κατάσταση Βυζαντινής στασιμότητας, ανικανότητας και διαφθοράς.

Τέλος, πρέπει να πούμε και τούτο για τον καθηγητή: Ότι είναι ο νους, η ψυχή και η συνείδηση του Πανεπιστημίου. Αν ο καθηγητής υστερεί, έστω σε ένα από τα τρία αυτά στοιχεία, τότε η εικόνα του καθηγητή αδυνατίζει επικίνδυνα, με αποτέλεσμα να υποβαθμίζει το Ίδρυμα στο οποίο υπηρετεί. Και όταν συμβαίνει αυτό, καλό θα ήταν να αποχωρεί από το Πανεπιστήμιο.

4. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Έχω την άποψη ότι, για να είμαστε δίκαιοι προς τους φοιτητές, όταν φθάνουμε στο σημείο να τους κρίνουμε, θα πρέπει πρώτα να εξετάσουμε, κατά πόσο η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, μέσα στην οποία ζουν στα Πανεπιστήμια είναι ικανοποιητική ή όχι. Με βάση αυτό το σκεπτικό, θεωρώ άδικη την σκληρή κριτική πολλών εναντίον των φοιτητών. Μάλιστα δε, πιστεύω, όπως ήδη επανειλημμένα έχω δηλώσει, ότι πολλά, αν όχι όλα τα παθογόνα σημεία που καταλογίζουμε εις βάρος των φοιτητών, δεν θα υπήρχαν, αν οι καθηγητές και η Πολιτεία, είχαν φροντίσει να τους παρέχουν μία Ανώτατη Παιδεία, ανάλογη με εκείνη που προσφέρουν οι περισσότερο προηγμένες χώρες της Ε.Ε. και της Βόρειας Αμερικής.
Όμως, παρά ταύτα, υπάρχουν κάποια στοιχεία που κάθε φοιτητής θα έπρεπε να τα ικανοποιεί, παρά την υποβαθμισμένη Παιδεία που του προσφέρουμε και παρά τη μεγάλη ανεργία που μαστίζει τους πτυχιούχους ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, όταν βγαίνουν από τα Πανεπιστήμια. Τα στοιχεία αυτά είναι, το ήθος (για παράδειγμα, το εξόχως ανήθικο θέμα της αντιγραφής στις εξετάσεις πρέπει πάραυτα να μηδενιστεί, και όταν συμβαίνει, θα πρέπει να τιμωρείται πολύ αυστηρά), η αφοσίωση στα μαθήματά τους και η μαχητικότητά τους για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο μέσα(!) στο Πανεπιστήμιο..

Ειδικά για την μαχητικότητά τους, για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο, θέλω να επισημάνω το γεγονός ότι, οι φοιτητές μας, τα τελευταία δέκα χρόνια περίπου, μας είχαν συνηθίσει σε μία συμπεριφορά αδιαφορίας για τα κακώς κείμενα στην Ανώτατη Παιδεία μας. Ελπίζω ότι οι πρόσφατες κινητοποιήσεις τους, δεν θα διαγράψουν μία Ικάρια πτήση, αλλά θα στεριώσουν, ως μία αέναη Ηράκλεια πορεία, προκειμένου να αλλάξουμε ουσιαστικά το ελληνικό Πανεπιστήμιο προς το καλύτερο.

Ειδικότερα, θεωρώ ότι οι φοιτητές μας, πρέπει να είναι μονίμως μαχόμενοι μέσα στο Πανεπιστήμιο, για να καθαρίσουμε όλοι μαζί, καθηγητές και φοιτητές, πρώτα και πάνω απ’ όλα, τα του οίκου μας. Γιατί είναι αδύνατον να αναβαθμίσουμε τα Πανεπιστήμια, εάν πρώτα εμείς που ζούμε μέσα σε αυτά, δεν τα φροντίσουμε. Στον δύσκολο αυτό αγώνα της αυτοκάθαρσης, δεν μας περισσεύει κανένας. Προσωπικά θεωρώ ότι ο πιο δυναμικός, ο πιο αποτελεσματικός και ο πρόσφορος μοχλός ανατροπής κάθε μορφής ατασθαλιών, παρανομιών, νεποτισμού και άλλων κακών συμπτωμάτων που παρουσιάζει σήμερα το Πανεπιστήμιο, είναι οι φοιτητές μας. Γιατί, ως νέοι που είναι, είναι πιο αγνοί και πιο ηθικοί από τη δική μας γενιά. Γι’ αυτό και η ευθύνη τους είναι ανάλογη.

Κοντολογίς, ουσιαστική αλλαγή μέσα στα ΑΕΙ και στα ΑΤΕΙ δεν θα γίνει, εάν οι φοιτητές δεν αλλάξουν δραστικά θέση, και από αδιάφοροι και μερικές φορές και διαπλεκόμενοι με το καθηγητικό κατεστημένο, δεν γίνουν μαχόμενοι για ένα καθαρό, στο εσωτερικό του, Πανεπιστήμιο.

Να το πούμε ακόμα πιο απλά και πιο ξάστερα: Η αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ δεν μπορεί να γίνει ούτε από «έξω» και ούτε με το χρήμα. Μπορεί να γίνει κυρίως, αν όχι μόνο, με την ακούραστη θέληση των διδασκόντων και διδασκομένων. Άλλος δρόμος για να βελτιώσουμε ουσιαστικά τα Πανεπιστήμιά μας δεν υπάρχει.

5. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ

Ο ρόλος της Πολιτείας προς το Δημόσιο Πανεπιστήμιο, κατέχει εξέχουσα και καθοριστική θέση. Οι υποχρεώσεις της είναι πολλές και γνωστές, και για οικονομία χώρου, θα περιοριστούμε μόνο στις εξής δύο, που είναι οι σημαντικότερες: Η εξασφάλιση επαρκούς οικονομικής υποστήριξης και ενός σύγχρονου Νόμου Πλαισίου, που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις και τα προβλήματα της σημερινής Ανώτατης Παιδείας.

Ως προς το θέμα της οικονομικής υποστήριξης, είναι γνωστό ότι η χώρα μας είναι η τελευταία στις χώρες της Ε.Ε. Ο οικονομικός υποσιτισμός του Πανεπιστημίου, όπως το βιώνουμε τώρα και δεκαετίες, το οδηγεί σε υπολειτουργία και εξ αυτού, σε μαρασμό και υποβάθμιση.

Ως προς το θέμα του Νόμου Πλαισίου, είναι νομίζω καιρός η Πολιτεία να φροντίσει, μέσα από διεξοδικό διάλογο με όλους τους ενδιαφερόμενους, ιδιαίτερα τους καθηγητές και φοιτητές, να συγκροτήσει ένα νέο Νόμο Πλαίσιο. Ο νέος αυτός Νόμος Πλαίσιο, πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης στην ανύψωση της Ανώτατης Παιδείας μας, στο επίπεδο που της αξίζει. Όμως, σημειώνουμε ότι, για να συγκροτηθεί ένας τέτοιος Νόμος Πλαίσιο, θα πρέπει να συμβάλει σημαντικά και η Πανεπιστημιακή Κοινότητα, δηλ. οι καθηγητές και οι φοιτητές, κάνοντας τις «υποχωρήσεις» τους εκεί που πρέπει, εγκαταλείποντας κάποια επιζήμια για το Πανεπιστήμιο «κεκτημένα», όπως είναι οι αντιγραφές των φοιτητών στις εξετάσεις, οι άπειρες μεταφορές μαθημάτων, οι εξω-πανεπιστημιακές δραστηριότητες και οι συντεχνίες των καθηγητών, η διαπλοκή καθηγητών και φοιτητών, κ.λ.π.

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι, η Παιδεία ήτανε πάντα ταξική και είναι καταδικασμένη να παραμείνει ταξική, όσο θα υπάρχουν τάξεις. Επομένως, η απάντηση στο βασικό ερώτημα, «ποιόν υπηρετεί η κατάκτηση της γνώσης μέσα στα Πανεπιστήμια;» είναι η εξής: Την άρχουσα τάξη και όχι τα λαϊκά συμφέροντα. Όλες οι διακηρύξεις περί εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης της Παιδείας, υποκρύπτουν (ή μάλλον προσπαθούν να υποκρύψουν) μια ουρανομήκη υποκρισία. Γιατί αυτό που στοχεύει η σημερινή παιδεία, η παιδεία της παγκοσμιοποίησης, είναι να στηρίξει τον πλούσιο να γίνει πλουσιότερος, καταστρέφοντας τα δύο πολυτιμότερα πράγματα που έχουμε: Τη μάνα Γη και τους Ανθρώπους. Και για να το πετύχει αυτό, εφαρμόζει ένα τέτοιο εκπαιδευτικό σύστημα, που βγάζει ανθρώπους δειλούς και υποτακτικούς, έτοιμους να προσφέρουν πολλά, ακόμα και τη ζωή τους στο βωμό του κέρδους, καταπατώντας τη δική τους αξιοπρέπεια, αλλά και του διπλανού, γιατί είναι πνιγμένοι στη διαπλοκή και τη διαφθορά. Και αυτό το ζει ολόκληρος ο πλανήτης καθημερινά, αφού είναι αυτόπτης μάρτυρας της ελεύθερης και σαρωτικής εφόδου των πολυεθνικών, σε κάθε γωνιά της Γης.

Το γνωρίζουμε όλοι μας ότι τα Πανεπιστήμιά μας έχουν καταντήσει μηχανές μαζικής παραγωγής ημι-επιστημόνων, στην υπηρεσία των πολυεθνικών. Ζούμε μια περίοδο έντονης ανόδου της εμπορευματοποίησης της εκπαίδευσης. Και το χειρότερο είναι ότι τα Πανεπιστήμια, έχουν καταντήσει βιομηχανία παραγωγής επιστημόνων με πτυχίο ανεργίας!

Και τί πρέπει να κάνουμε μπροστά σ’ αυτόν τον χείμαρρο της απονεύρωσης των λαϊκών στόχων, που πρέπει να έχει η Παιδεία κάθε λαού; Πρώτα και πάνω από όλα, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε το ΜΕΓΑΛΟ κακό που γίνεται. Και το ΜΕΓΑΛΟ κακό που γίνεται είναι ότι, οι θιασώτες της παγκοσμιοποίησης, σχεδόν μας αποκοίμισαν, σχεδόν μας έπεισαν ότι το υψηλό επίπεδο της Ανώτατης Παιδείας, ενώ είναι και πρέπει να είναι το σημαντικότερο κοινωνικό αγαθό κάθε λαού, εμείς να το θεωρούμε ως κάτι όχι τόσο σημαντικό, να το θεωρούμε ως κάτι το δευτερεύον, το παρακατιανό (αρκεί να πάρουμε ένα πτυχίο, και ας είναι χαμηλού επιπέδου). Στη συνέχεια, δάσκαλοι και φοιτητές, να ριχτούμε στη δουλειά, βάζοντας ως θεμέλιο το «παιδεία πάνω από τα κέρδη», βάζοντας το κύριο βάρος μας στο περιεχόμενο και τους λαϊκούς στόχους της εκπαίδευσης, ακυρώνοντας τη συρρίκνωση της Παιδείας μας.

Εν ολίγοις, η ανθρωπότητα δεν μπορεί να πάει μπροστά μόνο με την επιστήμη και την τεχνολογία. Πρέπει παράλληλα να υπάρχει και η αντίστοιχη πνευματική ανάπτυξη και ψυχική ανάταση. Και για να το πετύχουμε αυτό, απαρέγκλιτη προϋπόθεση είναι η ανθρωπιστική παιδεία, οι ηθικές αξίες και η συναίσθηση ότι όλα τα υπόλοιπα εξαρτώνται από αυτές. Ο δε δρόμος της επιτυχίας του στόχου αυτού (όπως τόνισε κατά την ομιλία του στην Σουηδική Ακαδημία ο Γάλλος Νομπελίστας λογοτεχνίας Ανρί Μπερξόν το1927), είναι η συνειδητοποίηση ότι το κατ’ εξοχήν πολιτικό πρόβλημα κάθε λαού, είναι το πρόβλημα της Παιδείας.

Γι’ αυτό, το λέμε καθαρά: Μη γελιόμαστε, η Ανώτατη Παιδεία χωρίς τη σοβαρή και υπεύθυνη συνδρομή της Πολιτείας, ιδιαίτερα στο θέμα της οικονομικής υποστήριξης, είναι καταδικασμένη να μην μπορεί να σταθεί στα πόδια της. Γιατί το γνωρίζουμε όλοι μας πολύ καλά ότι, όταν η Παιδεία είναι υποχρηματοδοτούμενη, τότε είναι σαν ένα υποσιτιζόμενο, σκελετωμένο, πεινασμένο και κοκκαλιάρικο άτομο, έτοιμο να καταρρεύσει.

6. ΜΙΑ ΕΝΙΑΙΑ ΚΑΙ ΑΔΙΑΙΡΕΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΙΔΡΥΜΑΤΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Θέλουμε να τονίσουμε ότι τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, από το Νηπιαγωγείο μέχρι το Πανεπιστήμιο, μαζί με την Πολιτεία και την Κοινωνία, συνθέτουν μία ενιαία και αδιαίρετη ενότητα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, και οι τρεις επιμέρους ενότητες, δηλ. τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, η Πολιτεία και η Κοινωνία, προκειμένου να επιτύχουν κάποιο στόχο τους, θα πρέπει να συνεργάζονται, όπως συνεργάζονται (ή όπως θα έπρεπε να συνεργάζονται) οι παίκτες μιας ποδοσφαιρικής ή άλλης ομάδας. Δηλαδή, θα πρέπει και τα τρία στοιχεία, να συνεργάζονται αρμονικά και αποδοτικά, έτσι ώστε να κερδίσει η ομάδα τους. Αντίθετα, αν δεν συνεργάζονται, αλλά το κάθε ένα από τα τρία στοιχεία «παίζει» μόνο για τον εαυτό του, τότε η απόδοση της ομάδας θα είναι πολύ χαμηλή, με αποτέλεσμα η ομάδα να χάσει το παιχνίδι (στην προκειμένη περίπτωση να «χάσει» την Παιδεία).

Ως εκ περισσού διευκρινίζουμε ότι η ομάδα που συνθέτουν τα τρία πιο πάνω στοιχεία, είναι ολάκερη η χώρα μας, είναι η πατρίδα μας. Ο αντίπαλος της χώρας μας δεν είναι άλλος, παρά ο κακός της εαυτός. Νίκη της ομάδας, δηλ. της χώρας μας, σε οποιονδήποτε τομέα, όπως στην οικονομία, στην πολιτική, στην υγεία, στην παιδεία, στον πολιτισμό, στην ποιότητα ζωής, κ.λ.π., προϋποθέτει την αρμονική συνεργασία της Παιδείας, της Πολιτείας και της Κοινωνίας.

Τα πιο πάνω, δείχνουν καθαρά ότι, για να πάει η χώρα μας μπροστά, απαιτείται η μόνιμη στενή συνεργασία, συντονισμός και προγραμματισμός, των τριών αυτών στοιχείων. Αν έστω και ένα από τα τρία αυτά στοιχεία (δηλ. αν ένας από τους τρεις παίκτες) είναι χαμηλού επιπέδου, ή δεν είναι συνεργάσιμο, ή θέλει να επιβάλει τη γνώμη του στους άλλους δύο, χωρίς συζήτηση και τη σύμφωνη γνώμη των άλλων δύο, τότε το αποτέλεσμα της ομάδας θα είναι πολύ φτωχό. Μάλιστα δε, στην χειρότερη περίπτωση, όταν και τα τρία στοιχεία «κάνουν το καθένα του κεφαλιού του», χωρίς να συμφωνούν μεταξύ τους, ούτε καν ανά δύο, τότε η αποτυχία της ομάδας θα είναι παραπάνω από σίγουρη.

Όμως, δυστυχώς για τη χώρα μας, σχεδόν πάντα συμβαίνει το τελευταίο. Συμβαίνει δηλ. τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, η Πολιτεία και η Κοινωνία (στην κοινωνία συμπεριλαμβάνουμε και την οικογένεια) να λειτουργούν ασυντόνιστα, γεγονός που έχει συμβάλλει καθοριστικά, αφ’ ενός μεν στην κατακόρυφη πτώση της πατρίδας μας σχεδόν σε όλους τους τομείς δραστηριότητας, αφ’ ετέρου δε στην κατακόρυφη άνοδο της διαπλοκής και της διαφθοράς. Ήλθε, επιτέλους, η ώρα να σταματήσει ο κάθε παίκτης να κάνει του κεφαλιού του και να συνεργαστούν και οι τρεις μαζί, με τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση, για μία καλύτερη Ελλάδα για όλους μας.

Στα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, και ιδιαίτερα στη Μέση και προπαντός στην Ανώτατη Εκπαίδευση θα πρέπει, διδάσκοντες και διδασκόμενοι, να αφοσιωθούν στο έργο τους. Ειδικά για τους διδάσκοντες, πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η Παιδεία στη χώρα μας, δεν πρόκειται να δει «άσπρη» ημέρα, αν πρώτα και πάνω από όλα, οι καθηγητές της Μέσης και της Ανώτατης Εκπαίδευσης, δεν ξεκόψουν από τις κακές τους συνήθειες, δηλ. το εκπαιδευτικό τους έργο να το έχουν ως πάρεργο και αγγαρεία και το μυαλό τους να το έχουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες.

Η Πολιτεία πρέπει να καταλάβει ότι η Παιδεία είναι ένας πολύ ευαίσθητος χώρος και απαιτεί μόνιμη φροντίδα, απαιτεί εγρήγορση, κατανόηση, καλό σχεδιασμό, άριστη συνεργασία με τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, και απλόχερη οικονομική υποστήριξη. Δυστυχώς, οι κυβερνήσεις και οι Υπουργοί Παιδείας, δεν μας έχουν συνηθίσει σε τέτοια συμπεριφορά. Αντίθετα, μας έχουν χορτάσει, άλλοτε από αδιαφορία, άλλοτε από κακούς χειρισμούς, άλλοτε από αυταρχικές συμπεριφορές, άλλοτε από επιζήμιες πρωτοβουλίες, κ.λ.π. υπαγορευμένα από το φόβητρο του πολιτικού κόστους. Όμως, Παιδεία όπως την θέλουμε και την οραματιζόμαστε, δεν πρόκειται να δούμε ποτέ, όσο οι κυβερνώντες, αλλά και τα υπόλοιπα κόμματα, λειτουργούν με βάση το πολιτικό κόστος. Με λίγα λόγια, αν οι κυβερνήσεις και τα κόμματα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα θέματα της Παιδείας, δεν ξεκόψουν από την επιζήμια συνήθειά τους που ονομάσαμε «πολιτικό κόστος» (ή «πολιτικό όφελος»), η πατρίδα μας δεν πρόκειται να δει μία Παιδεία υψηλού επιπέδου. Θα είναι πάντα μέτρια και κάτω του μετρίου. Γι’ αυτό πρέπει το μήνυμα να είναι σαφές: «Η πατρίδα μας δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσει αξιοπρεπή Παιδεία, αν οι κυβερνώντες δεν μπορέσουν να αγνοήσουν το πολιτικό κόστος».

Η Κοινωνία πρέπει να καταλάβει ότι δεν μπορεί να είναι απλώς θεατής των τεκταινόμενων στο χώρο της Παιδείας. Δεν μπορεί να τα περιμένει όλα από τους άλλους, δηλ. από τους διδάσκοντες, διδασκόμενους και από την Πολιτεία. Πρέπει και η Κοινωνία να δημιουργήσει την απαιτούμενη περιρρέουσα ατμόσφαιρα, για να στηρίξει την αναβάθμιση της Παιδείας μας. Και αυτό μπορεί να το κάνει με πάρα πολλούς τρόπους. Αναφέρω μόνο τους εξής δύο: Την Οικογένεια και τα ΜΜΕ

• Η Οικογένεια είναι ο βασικός συνεργάτης της Παιδείας. Χωρίς τη στήριξη της οικογένειας, Παιδεία δεν γίνεται. Και αυτό είναι τόσο γνωστό και τόσο προφανές, που νομίζω ότι δεν χρειάζεται να το αναπτύξω περισσότερο.
• Τα ΜΜΕ γνωρίζουν πολύ καλά ότι, πέραν των γνωστών ρόλων που παίζουν (ενημέρωση, ψυχαγωγία, κ.λ.π.), επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το κοινωνικό γίγνεσθαι. Τα ΜΜΕ είναι σήμερα το μεγάλο σχολείο κάθε κοινωνίας, σε ολόκληρο τον πλανήτη, για όλες τις ώρες του 24ώρου και για όλες τις ηλικίες. Επομένως, η κοινωνία μας έχει δύο παράλληλα «σχολεία»: Τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και τα ΜΜΕ (και ιδιαίτερα την τηλεόραση). Όμως, το να έχει μία κοινωνία δύο πανίσχυρα παράλληλα «σχολεία», είναι μία αξιέπαινη και εξαιρετικά ωφέλιμη συγκυρία, προφανώς υπό έναν απαράβατο όρο: Ότι και τα δύο «σχολεία» διδάσκουν τα ίδια πράγματα, και συγκεκριμένα διδάσκουν τις ίδιες αξίες, και προβάλλουν τα ίδια πρότυπα. Αν όμως συμβαίνει το αντίθετο, και μάλιστα όταν συμβαίνει το ένα «σχολείο» (εδώ το Εκπαιδευτικό Ίδρυμα) να διδάσκει την προσήλωση στις πανανθρώπινες αξίες και να προβάλλει ως πρότυπο ζωής τον άνθρωπο με ήθος και εντιμότητα, ενώ το άλλο «σχολείο» (εδώ η τηλεόραση) να διδάσκει το αντίθετο των πανανθρώπινων αξιών, που είναι η ιδιοτέλεια, ο ατομισμός, η αρπαχτή, η διαπλοκή και η διαφθορά και να προβάλει ως πρότυπο ζωής ανθρώπους που ανεβαίνουν, έχοντας ως κανόνα το: «Η επιτυχία δεν έχει ηθική», δηλ. ποδοπατώντας το διπλανό τους, αρκεί αυτοί να γίνουν πιο πλούσιοι και πιο προβεβλημένοι, τότε η ύπαρξη των δύο παράλληλων «σχολείων», από ευλογία γίνεται κατάρα για την κοινωνία.

Γι’ αυτό, η κοινωνία μας, και ιδιαίτερα η οικογένεια και τα ΜΜΕ, πρέπει να συντονίζονται με τις αξίες και τα πρότυπα που προβάλλουν τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Διαφορετικά, είναι Ηλίου φαεινότερο, ότι όσο καλή και να είναι η Παιδεία που παίρνουν οι νέοι και οι νέες μας από τα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, δεν θα μπορέσουν να την κάνουν πράξη, όσο η ευρύτερη κοινωνία, ειδικά με την τηλεόραση, προβάλλει εκ διαμέτρου αντίθετες αξίες και πρότυπα. Γι’ αυτό είναι κατεπείγουσα ανάγκη τα ΜΜΕ να διορθώσουν την πορεία τους, εδώ και τώρα, και να συμβάλουν και αυτά στην ανύψωση της Παιδείας μας. Χωρίς την συμπαράσταση αυτή, η Παιδεία μας δεν μπορεί από μόνη της να ανατρέψει το κοινωνικό κατεστημένο της διαπλοκής και της διαφθοράς και να οδηγήσει τη χώρα μας σε ημέρες ευημερίας και υπερηφάνειας.

Τέλος, σημειώνουμε ότι τα τρία στοιχεία, Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, Πολιτεία και Κοινωνία, επηρεάζουν και επηρεάζονται το ένα από το άλλο λειτουργούντα ως συγκοινωνούντα δοχεία. Αυτό πολύ απλά σημαίνει ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσπαθείς να αναβαθμίσεις το ένα, ενώ τα άλλα δύο παραμένουν υποβαθμισμένα. Όμως, η πρόκληση και πρόσκληση για το Ελληνικό Πανεπιστήμιο, είναι να αναβαθμιστεί, παρά τις μεγάλες αντιξοότητες. Μάλιστα θα πρότεινα, η χώρα μας να αρχίσει τον ανηφορικό και πολύ δύσκολο αγώνα της συνολικής της αναβάθμισης σε κάθε τομέα, ξεκινώντας από τα Πανεπιστήμια. Αν η αναβάθμιση πετύχει στον τομέα της Παιδείας, τότε θα ανοίξει σχετικά εύκολα ο δρόμος για την καταπολέμηση της διαπλοκής, της διαφθοράς και γενικά της υποβάθμισης και σε άλλους τομείς, όπως είναι η δημόσια διοίκηση, η υγεία, η δημοσιογραφία, και άλλα.

Μία πρόταση προς τα ΜΜΕ. Προτείνω, όπως τα μεγάλα ιδιωτικά κανάλια της τηλεόρασης, συμβάλλουν, όχι μόνο με λόγια, αλλά και με έργα στην αναβάθμιση της Ανθρωπιστικής Παιδείας στη χώρας μας. Ενδεικτικά, προτείνω όπως, κάθε ένα από τα επτά μεγάλα κανάλια της τηλεόρασης, να αφιερώσουν μία εκπομπή Ανθρωπιστικής Παιδείας την εβδομάδα, διάρκειας μιας περίπου ώρας. Δίνουμε μερικές δικές μας ιδέες για θέματα της εκπομπής αυτής.

1. Επιστήμη, Τεχνολογία και Άνθρωπος.
2. Αξίες Ζωής.
3. Ποιοι είμαστε, που θέλουμε να πάμε, πως θα πετύχουμε τους στόχους μας.
4. Προς έναν πλανήτη «ενός λαού και ενός Θεού».
5. Παιδεία και Κοινωνία.
6. Προς ένα υψηλότερο επίπεδο κατανόησης της ύπαρξής μας.
7. Οι μεγάλοι κίνδυνοι και τα αδιέξοδα της ανθρωπότητας και πως θα τα αντιμετωπίσουμε.
8. Ο πολιτισμός ως οδηγός ζωής.

ΜΕΡΟΣ Ι


Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ


Ι.1. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

Το Μέρος Ι έχει στόχο να κάνει για τα Πανεπιστήμια ό,τι κάνει κάθε γιατρός όταν εξετάζει τον ασθενή του: Να επιτύχει όσο γίνεται πιο καλή διάγνωση για την ασθένεια ή ασθένειες από τις οποίες υποφέρει ο ασθενής του. Έχοντας ο γιατρός εξασφαλίσει τη σωστή διάγνωση, τότε προχωρά με σιγουριά στην ενδεικνυόμενη θεραπεία. Όμως, για να επιτύχει ο γιατρός την καλή διάγνωση, ο ασθενής θα πρέπει να πει στον γιατρό όλο το ιστορικό του και όλες τις ενοχλήσεις και τους πόνους που έχει. Αν ο ασθενής δεν του τα πει όλα, αλλά κρύψει μερικά, τότε είναι περισσότερο από βέβαιον ότι ο γιατρός θα καταλήξει σε λανθασμένη διάγνωση. Και έχοντας καταλήξει σε λανθασμένη διάγνωση, τότε και η θεραπεία θα είναι λανθασμένη, με αποτέλεσμα να επιδεινωθεί η υγεία του ασθενούς. Και όλα αυτά γιατί ο ασθενής, από μωρία του ή από άλλους λόγους, δεν είπε όλη την αλήθεια στον γιατρό του.

Με λίγα λόγια, θέλουμε να πούμε ότι χωρίς μία διεξοδική μελέτη για το τι συμβαίνει «μέσα» στα Πανεπιστήμιά μας, οιοδήποτε μέτρο και αν ληφθεί από «έξω», δηλ. από την Πολιτεία (αύξηση χρηματοδότησης, καλύτερος Νόμος Πλαίσιο, κ.λ.π.), θα μοιάζει σαν θεραπεία που δίνεται σε ασθενή χωρίς, ουσιαστικά, να γνωρίζουμε από τι πάσχει.

Ι.2. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΕΜΠ

Τη διάγνωση των προβλημάτων των ΑΕΙ θα την ξεκινήσουμε αναζητώντας μία ξεκάθαρη απάντηση στο εύλογο και πολύ βασικό ερώτημα: Τί συνέβη στα καλύτερα ΑΕΙ της χώρας μας που, ενώ πριν 20 ή 30 χρόνια ήταν εφάμιλλα των καλύτερων ΑΕΙ της Ευρώπης, σήμερα είναι μέσα στα χειρότερα ΑΕΙ της Ευρώπης και εξαφανισμένα από τον κατάλογο των καλύτερων Πανεπιστημίων του κόσμου;

Για να απαντήσω στο ερώτημα αυτό, θα χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα ένα συγκεκριμένο ΑΕΙ, το Ε.Μ.Πολυτεχνείο (επειδή το γνωρίζω καλύτερα από τα άλλα ΑΕΙ). Για το ΕΜΠ μπορούμε να πούμε ότι, κατά τα τελευταία 20 χρόνια, τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει ιδιαίτερα. Παραμένουν ουσιαστικά τα ίδια, αφού οι φοιτητές μας ήσαν και παραμένουν οι καλύτεροι της χώρας, είχαμε και έχουμε υποχρηματοδότηση από την Πολιτεία, είχαμε και έχουμε άσυλο, είχαμε και έχουμε αιώνιους φοιτητές, κ.λ.π. Βέβαια κάποια πράγματα άλλαξαν. Άλλα άλλαξαν προς το καλύτερο, όπως π.χ. ότι το ΕΜΠ απόκτησε περισσότερα κτίρια, απόκτησε επιτέλους μία αξιοπρεπή βιβλιοθήκη, κ.λ.π. Άλλα όμως άλλαξαν προς το χειρότερο, όπως π.χ., εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των εισαγομένων στο ΕΜΠ, οι αίθουσες διδασκαλίας και το διδακτικό προσωπικό δεν επαρκούν, κ.λ.π. Σημειώνουμε εδώ ότι άλλα ΑΕΙ, ιδιαίτερα τα νεοϊδρυθέντα και τα ευρισκόμενα στην επαρχία, είναι φυσικό να έχουν, και όντως έχουν, πολλά επιπρόσθετα προβλήματα από ότι έχει ένα παλαιό ΑΕΙ, όπως είναι το ΕΜΠ, και αυτός είναι ένας επιπλέον λόγος που επιλέξαμε για παράδειγμα το ΕΜΠ, διότι δεν έχει αυτά τα επιπρόσθετα προβλήματα.

Η πιο πάνω εικόνα του ΕΜΠ τα τελευταία είκοσι χρόνια, μπορεί άνετα να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι το ΕΜΠ έπρεπε να είχε παραμείνει μέχρι σήμερα, στα ίδια ή περίπου στα ίδια επίπεδα που ήταν πριν είκοσι χρόνια, όπου το ΕΜΠ είχε αξιολογηθεί ως ένα από τα κορυφαία Πολυτεχνεία στην Ευρώπη και είχε καταταγεί μέσα στα πρώτα δέκα ΑΕΙ της Ευρώπης. Για να είμαστε επιεικείς, ίσως θα πρέπει να δεχθούμε (εξαιτίας των νέων προβλημάτων που προέκυψαν τα τελευταία είκοσι χρόνια που προανέφερα), ότι δικαιολογείται, ως ένα βαθμό, το ΕΜΠ να έχει υποστεί κάποια μικρή πτώση από τη θέση που είχε πριν είκοσι χρόνια. Δηλαδή, θα μπορούσαμε να δεχθούμε σήμερα το ΕΜΠ να έχει πέσει σε κάπως χαμηλότερη θέση, όπως π.χ. στην 15η ή στην 20η, ή ακόμα και στην 30η θέση. Όμως, πρόσφατες αξιολογήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας έχουν δείξει ότι, το ΕΜΠ έπεσε τόσο χαμηλά, που δεν συγκαταλέγεται ούτε καν στα πρώτα 100 καλύτερα ΑΕΙ της Ευρώπης. Ούτε καν μέσα στα πρώτα 500 ΑΕΙ του πλανήτη μας. Επομένως, εδώ έχουμε μία κατακόρυφη πτώση στον πυθμένα ανυπαρξίας.

Είναι φανερό ότι για να πάθει τόση μεγάλη καθίζυση και να πέσει τόσο χαμηλά το ΕΜΠ μέσα σε είκοσι χρόνια, θα πρέπει να του έχει συμβεί κάτι πολύ κακό. Είναι σαν να «κόλλησε» μία φοβερή ασθένεια, η οποία μέσα σε δύο δεκαετίες, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία, παρέλυσε κυριολεκτικά το Ίδρυμα. Σημειώστε ότι η νέα αυτή φοβερή ασθένεια, έχει προσβάλλει όλα τα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας. Πιο συγκεκριμένα, από αξιολόγηση που έγινε σε ολόκληρο τον πλανήτη, τα δύο μεγάλα μας Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλονίκης, βρίσκονται μεταξύ της 300στής και της 400τής θέσης, ενώ όλα τα υπόλοιπα ΑΕΙ της Ελλάδας, βρίσκονται εκτός των πρώτων 500 ΑΕΙ της Γης.

Άρα αυτό που μας απομένει να κάνουμε, είναι να διαγνώσουμε αυτή τη νέα φοβερή ασθένεια που έχει ενσκήψει στη χώρα μας τα τελευταία είκοσι χρόνια και από την οποία υποφέρουν τα Πανεπιστήμιά μας. Όμως, για να έχουμε επιτυχία στη διάγνωση, προφανώς (όπως ήδη αναφέραμε), θα πρέπει να τα πούμε όλα, να τα πούμε με το όνομά τους, να τα βγάλουμε όλα στη φόρα. Και το ότι πρέπει να τα «βγάλουμε όλα στη φόρα» για τα Πανεπιστήμιά μας είναι υποχρέωση όλων μας, και προπαντός των καθηγητών. Διαφορετικά θα διαπράξουμε το πιο βαρύ έγκλημα κατά της Παιδείας μας. Πρέπει να μιλήσουμε, εδώ και τώρα, και να πούμε όλη την αλήθεια, άσχετα πόσο σκληρή μπορεί να είναι, θυσιάζοντας, αν χρειαστεί και την δημοτικότητά μας. Διότι, όποιος δεν μιλά και ανέχεται, τότε ενέχεται σε αυτά που συμβαίνουν στα Πανεπιστήμιά μας.

Με βάση το σκεπτικό που μόλις αναφέραμε, θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια τις ασθένειες των Πανεπιστημίων μας. Ο τρόπος παρουσίασης των ασθενειών των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ της χώρας μας θα γίνει με το μόνο τρόπο που νομίζουμε ότι ταιριάζει στην περίπτωση και συγκεκριμένα με έναν τρόπο που μερικές φορές θα χρησιμοποιεί έναν σχετικά σκληρό λόγο. Και θα γίνει έτσι, όχι διότι μας λείπει η ευγένεια, αλλά διότι πιστεύουμε ότι για ένα τόσο πολύ σοβαρό θέμα περισσεύει η ευγένεια και είναι ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ να ειπωθούν τα πράγματα με το όνομά τους, με την ελπίδα ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα ταραχθούν τα λιμνάζοντα ύδατα της υποβάθμισης και ότι θα μπει, επιτέλους, το νερό στο αυλάκι, που θα μας οδηγήσει στην πολυπόθητη αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας.

Ι.3. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ

Ο δημόσιος χώρος, που κατά τη γνώμη μου έχει από τους υψηλότερους δείκτες διαπλοκής και διαφθοράς στη χώρα μας, είναι τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ (διότι όταν πάσχει ο χώρος της Παιδείας, πάσχουν και όλοι οι άλλοι χώροι). Αυτό οφείλεται, μεταξύ των άλλων, στο Αυτοδιοικούμενο των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, που τα «διευκολύνει» να λειτουργούν ως «θερμοκήπια», όπου αναπτύσσονται και θεριεύουν ανενόχλητα, ή σχεδόν ανενόχλητα, η αδιαφορία μας για το Πανεπιστήμιο και το ενδιαφέρον μας για εξω-Πανεπιστημιακές δραστηριότητες, για προσωπικά οφέλη και προβολή, με αποτέλεσμα να θεωρούμε τη δουλειά μας στο Πανεπιστήμιο ως πάρεργο και αγγαρεία. Να αναπτύσσονται ανενόχλητα «συνήθειες», όπως το βόλεμα, η ιδιοτέλεια, ο ατομισμός, η ανεπάρκεια, η μετριότητα, η συντεχνία(!), η οικογενειοκρατία, η αναξιοκρατία, η καθηγητική αυθαιρεσία, οι κλίκες, οι συμμαχίες (ακόμα και καθηγητών με φοιτητές), η διαπλοκή, η κατάχρηση εξουσίας, η παρανομία, η ατιμωρισιά, η διαφθορά, … και ο κατάλογος δεν έχει τέλος. Όλα αυτά, έχουν εκφυλίσει τα Πανεπιστήμια. Και ένα Πανεπιστήμιο, πνιγμένο κυριολεκτικά στην πλήρη κατάλυση της αυτοπειθαρχίας διδασκόντων και διδασκομένων, στην αδράνεια και στην παρακμή, είναι προφανές ότι δεν μπορεί να αποδώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα, διότι έχει πάρει το δρόμο του κατήφορου και της υποβάθμισης.

Την ευθύνη για αυτόν τον κατήφορο και την υποβάθμιση την φέρουν, κατά κύριο λόγο, αν όχι εξ ολοκλήρου, οι διδάσκοντες, και από τους διδάσκοντες, οι καθηγητές της πρώτης βαθμίδας. Οι καθηγητές της πρώτης βαθμίδας, είναι οι υπεύθυνοι για το ότι τα Πανεπιστήμια υποβαθμίστηκαν τόσο πολύ, με αποτέλεσμα η Παιδεία να πεθαίνει. Αν δεν πεθαίνει, τότε σίγουρα έχει τουλάχιστον πάψει να ονειρεύεται.

Επισημαίνουμε ότι η πλειονότητα των μελών ΔΕΠ είναι φιλήσυχοι (και μερικές φορές ίσως και δειλοί) χαρακτήρες, που άγονται και φέρονται από διάφορους αετονύχιδες «αρχηγίσκους» καθηγητές. Αυτοί οι «αρχηγίσκοι» είναι που κάνουν το πρωταρχικό και καταλυτικό κακό μέσα στα Πανεπιστήμια. Έχουν, σχεδόν πάντα, πολύ δυνατές διασυνδέσεις με το κατεστημένο στη χώρα μας (κυβέρνηση, κόμματα, εκκλησία, στοές, ΜΜΕ, κ.λ.π.). Αυτοί οι «αρχηγίσκοι», σχεδόν πάντα, επιστρατεύουν διάφορα τεχνάσματα και εμφανίζονται ως σπουδαίοι καθηγητές και επιστήμονες, και καμαρώνουν σαν φουσκωμένα παγώνια, αλλά στην ουσία είναι σαν τα υπερτιμημένα χρηματιστήρια, που αν γίνει κάποτε ουσιαστική αξιολόγηση στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, θα σκάσουν σαν τις φούσκες του χρηματιστηρίου και θα φανεί η απίστευτη πνευματική, επιστημονική, ηθική και πάνω απ’ όλα, ανθρώπινη ένδειά τους. Και τα φιλήσυχα μέλη ΔΕΠ, παρασυρόμενα από τους «αρχηγίσκους» και μη θέλοντας να δημιουργούν τριβές, συντάσσονται με τις απόψεις τους, ή κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν (καθηγητής που να μην καταλαβαίνει το χώρο του δεν μπορεί να υπάρχει) γεγονός που τους καθιστά συνυπεύθυνους για τις ασχήμιες και τις αθλιότητες που συμβαίνουν στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Αξιοποιώντας την ανοχή και τη στήριξη των φιλήσυχων συναδέλφων, οι «αρχηγίσκοι» αυτοί δημιουργούν πλειοψηφίες, που μερικές φορές είναι τόσο ισχυρές, που φθάνουν στο σημείο να έχουν την απόλυτη κυριαρχία στο Τμήμα, στη Σχολή, ακόμα και σε ολόκληρο το Πανεπιστήμιο. Αλλά η απόλυτη κυριαρχία φέρνει και την απόλυτη διαφθορά (absolute power, corrupts absolutely). Έχοντας από χέρι εξασφαλίσει την ισχυρή πλειοψηφία, λειτουργούν ως «αρπαχτικά», και μερικές φορές ως «πιράνχας», (π.χ. βλέπε τα σκάνδαλα πριν περίπου 10 ή 15 χρόνια στο Δ.Π.Θ. και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο), καταστρατηγώντας αδίστακτα, αυταρχικά και υποκριτικά νόμους και αξίες, επιβάλοντας την ιδιοτέλεια, τη δοσοληψία, τη σκοπιμότητα, τη διαπλοκή, τη διαφθορά, την αναξιοκρατία, τον νεποτισμό και άλλα πολλά, για να εξυπηρετήσουν τα προσωπικά τους συμφέροντα και τις προσωπικές τους μόνο βλέψεις (σημειώστε ότι μερικοί, ίσως και πολλοί από τους προέδρους, κοσμήτορες και πρυτάνεις στα ΑΕΙ και οι αντίστοιχοί τους στα ΑΤΕΙ, ήσαν και είναι τέτοιοι «αρχηγίσκοι»). Έτσι, με «μανδύα» τη δημοκρατία και τις δημοκρατικές διαδικασίες και με το γνωστό ύφος των ηθικολογούντων (ενώ οι ίδιοι είναι χωρίς ήθος), καταπατούν αδίστακτα τις πανανθρώπινες αξίες. Εν ολίγοις, αυτοί οι «αρχηγίσκοι» μετατρέπουν τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ σε τσιφλίκια τους. Και για να το πετύχουν αυτό μετατρέπουν τα Πανεπιστήμια σε πρόσφορο έδαφος για διαφθορά συνειδήσεων. Πρόσφορο έδαφος, όπου ευδοκιμούν οι καλά κρυμμένες σκοπιμότητες, δωροδοκίες, συναλλαγές, παρανομίες, οι καλά κρυμμένες υπόγειες διαδρομές και κυκλώματα και που όλα μαζί, εξυπηρετούν τα καλά κρυμμένα συμφέροντα των επιτήδειων ολίγων συναδέλφων. Και όλα αυτά, πολλές φορές, είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Στα πιο πάνω, θέλουμε να προσθέσουμε ότι στα Πανεπιστήμια (ΑΕΙ και ΑΤΕΙ), τόσο οι διδάσκοντες, όσο και οι διοικούντες, έχουν ξεχάσει τελείως τα λόγια του Πλάτωνα στον «Γοργία» που έλεγε, «μεγαλύτερο όλων και πρώτο ανάμεσα στα κακά, είναι να αδικεί ή να παρανομεί κάποιος και να μην τιμωρείται». Έχουν επίσης ξεχάσει και τα λόγια του Βολταίρου, που έλεγε, «όποιος συγχωρεί το έγκλημα, γίνεται συνένοχός του».

Τα πιο πάνω να τα πούμε ακόμα πιο απλά και παραστατικά με ιατρικούς όρους ως εξής: Σήμερα στη χώρα μας κάθε δημόσιος χώρος δουλειάς που αξιολογείται ως λειτούργημα (εκκλησία, δικαιοσύνη, σχολείο) μοιάζει σαν έναν ασθενή που πάσχει από πολλές ασθένειες. Στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, οι ασθένειες αυτές ομαδοποιούνται ως εξής: Μια βαριά ασθένεια, μερικές μέτριες ασθένειες και πολλές ελαφριές ασθένειες. Η βαριά ασθένεια αφορά στους καθηγητές, για την έλλειψη αφοσίωσης, αγάπης και αυταπάρνησης στο καθήκον τους και την παρομοιάζω, για λόγους έμφασης, με την σηψαιμία, ή αν προτιμάται, με την γάγγραινα. Οι μέτριες ασθένειες αφορούν στην Πολιτεία και είναι κυρίως η υποχρηματοδότηση, η έλλειψη ενός σύγχρονου Νόμου Πλαίσιου και η κομματικοποίηση, και τις παρομοιάζω με τον υποσιτισμό, τη νεφρική ανεπάρκεια και τον αλκοολισμό, αντίστοιχα. Τέλος, οι ελαφριές ασθένειες αφορούν τους φοιτητές και είναι οι αιώνιοι φοιτητές, το ν/2+1, τα προαπαιτούμενα, κ.λ.π. και τις παρομοιάζω με τη σκωλικοειδήτιδα, την ωτίτιδα, την φαρυγγίτιδα, κ.λ.π.

Κάθε γιατρός, ή ομάδα γιατρών, που θα ήσαν υπεύθυνοι για την πορεία της υγείας ενός τέτοιου ασθενούς, θα προσπαθούσαν, ταυτόχρονα, να γιατρέψουν όλες τις ασθένειές του (την μεγάλη, τις μέτριες και τις ελαφριές). Όμως, είναι προφανές ότι την κύρια προσοχή τους θα την έστρεφαν προς τη μεγάλη αρρώστια, την γάγγραινα, γιατί η γάγγραινα (ή η σηψαιμία) είναι ασθένειες που, όχι μόνο δεν εκφυλίζονται, αλλά γρήγορα επιφέρουν το θάνατο.

Επειδή η πιο πάνω «ιατρική ορολογία» μπορεί να σοκάρει κάποιους, τότε θα πούμε τα ίδια, με άλλα (πιο ήπια) λόγια ως εξής: Ο μεγάλος μας ασθενής (δηλ. η Ανώτατη Παιδεία) φέρει πολλές πληγές, που ομαδοποιούνται ως εξής: Μία πολύ μεγάλη πληγή, μερικές μέτριες πληγές και πολλές μικρές πληγές. Η πολύ μεγάλη πληγή της Ανώτατης Παιδείας είναι το γεγονός ότι οι καθηγητές παραμελούν υπερβολικά τα καθήκοντά τους.

Δίνοντας μία ακόμα πιο απλή και πιο παραστατική εικόνα της ανατομίας των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, θα λέγαμε, πολύ συνοπτικά, ότι μοιάζουν σαν μήλα, που κρέμονται από τη μηλιά και που απέξω φαίνονται ωραία, αλλά από μέσα είναι σάπια. Αυτό απλά σημαίνει ότι όσο και να ποτίζουμε, να φουσκίζουμε, να κλαδεύουμε και να ραντίζουμε την μηλιά, τα εσωτερικά των μήλων θα παραμείνουν σάπια. Έτσι είναι και τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ. Γι’ αυτό, αν πραγματικά θέλουμε να αναβαθμίσουμε τα Πανεπιστήμιά μας, θα πρέπει πρώτα, ή έστω παράλληλα, να καθαρίσουμε το σάπιο μέσα από τα μήλα και ταυτόχρονα, να διορθώσουμε τα υπόλοιπα κακώς κείμενα, με κορυφαίο ίσως την υποχρηματοδότηση. Αν παρ’ ελπίδα δεν ακολουθήσουμε αυτό τον δρόμο, δηλ. αν αδιαφορήσουμε και δεν καθαρίσουμε το σάπιο μέσα από τα μήλα, τότε είναι πέρα για πέρα προφανές, ότι κάθε προσπάθειά μας για αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ θα είναι θνησιγενής, ή το πολύ-πολύ να αποδώσει ελάχιστα.

Αυτή η εικόνα του σάπιου μήλου είναι υπεύθυνη για την τόσο απότομη καθίζυση των Πανεπιστημίων μας τα τελευταία είκοσι χρόνια. Και όταν αναφερόμαστε στην υποβάθμιση των Πανεπιστημίων, δεν πρέπει να ανησυχούμε μόνο για το απογοητευτικό γεγονός ότι το «προϊόν» του Ελληνικού Πανεπιστημίου, δηλ. το πτυχίο, για κάθε χρόνο που περνάει, χάνει την αξία του, σε σύγκριση με τα Ευρωπαϊκά και τα Αμερικάνικα πτυχία. Αλλά θα πρέπει να ανησυχούμε ακόμα περισσότερο, για αυτά που συμβαίνουν μέσα στο Πανεπιστήμιο, όπου η διαβρωτική κρίση έχει υποβαθμίσει ανησυχητικά το Πανεπιστήμιο. Διότι η υποβάθμιση έχει εξαφανίσει τα ακαδημαϊκά ιδανικά. Έχει επικίνδυνα παραγκωνίσει το πανεπιστημιακό ιδεώδες, τη διαλεκτική ουσία της Παιδείας, τις πανανθρώπινες αξίες, τη συστηματική ανάπτυξη της διδασκαλίας, της έρευνας και την διακίνηση της ελεύθερης σκέψης. Ενίοτε φθάνουμε και στο παράλογο σημείο, να περιφρονούμε, να παραγκωνίζουμε, να λοιδορούμε ακόμα και να τιμωρούμε(!) με πειθαρχικές διώξεις και άλλα μέσα με σκοπό την εξόντωση, αυτούς που με πείσμα και μεγάλο προσωπικό κόστος, αντιστέκονται στην υποβάθμιση.

Δεν υπάρχει πιο θλιβερή εικόνα μέσα σε ένα ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ, από το να παραγκωνίζεται ο αφοσιωμένος, ο ικανός, ο έντιμος και ο μαχόμενος για την αναβάθμιση του Πανεπιστημίου καθηγητής και να επιβραβεύεται ο αδιάφορος, ο ιδιοτελής και ο ανέντιμος καθηγητής, που υποβαθμίζει το Πανεπιστήμιο για προσωπικά του οφέλη.

Πολλοί ομιλούν για αυτοκάθαρση στα Πανεπιστήμια. Δυστυχώς αυτοκάθαρση δεν μπορεί να γίνει, διότι ισχύει το γνωστό γνωμικό «ένοχος ένοχο ου ποιεί». Γι’ αυτό φοβούμαι πολύ ότι η αυτοκάθαρση θα καταλήξει σε ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ. Γι’ αυτό φοβούμαι πολύ ότι η αυτο-κάθαρση θα καταλήξει σε ΑΥΤΟ-ΚΑΛΥΨΗ.

Ι.4. ΈΝΑ ΠΟΛΥ ΔΙΑΔΕΔΟΜΕΝΟ ΤΕΧΝΑΣΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΟΙ «ΑΡΧΗΓΙΣΚΟΙ» ΑΔΙΑΦΟΡΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Ένα από τα πολύ διαδεδομένα τεχνάσματα που χρησιμοποιούν οι αετονύχιδες «αρχηγίσκοι», είναι γνωστό με τη φράση «η νομιμότητα της διαδικασίας, νομιμοποιεί τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων». Αυτό, με απλά λόγια, σημαίνει το εξής: Όταν συζητείται ένα θέμα σε ένα συλλογικό όργανο, όπως π.χ. στη Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) ενός Τμήματος, και η διαδικασία είναι νόμιμη, τότε αυτόματα κάθε απόφαση της Γ.Σ. του Τμήματος, κατά την άποψη των «αρχηγίσκων», θεωρείται ότι είναι και νόμιμη.

Αλλά αυτή η άποψη είναι ένα πολύ μεγάλο νομικό και ουσιαστικό λάθος, διότι «η νομιμότητα της διαδικασίας, από μόνη της, ΔΕΝ αρκεί για να νομιμοποιεί τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων». Διότι, για να είναι νόμιμη η κάθε απόφαση ενός συλλογικού οργάνου, θα πρέπει, ταυτόχρονα, να ικανοποιεί τα εξής δύο απαράβατα κριτήρια: Η απόφαση θα πρέπει, αφ’ ενός μεν να είναι προϊόν νόμιμης διαδικασίας, αφ’ ετέρου δε να υπηρετεί τα συμφέροντα και τους σκοπούς του Ιδρύματος. Αν δεν ικανοποιεί, έστω και ένα από τα δύο κριτήρια, η απόφαση είναι παράνομη.

Και εν τούτοις, οι αετονύχιδες «αρχηγίσκοι» επιβάλλουν τη δική τους άποψη, που όπως είπαμε είναι ότι «η νομιμότητα της διαδικασίας, νομιμοποιεί αυτόματα τις αποφάσεις των συλλογικών οργάνων». Έτσι, χρησιμοποιώντας αυτό το τέχνασμα, έχουν την «ευχέρεια», έχοντας εξασφαλίσει τη νομιμότητα της διαδικασίας, να παίρνουν αποφάσεις που τους συμφέρει, ακόμα και όταν οι αποφάσεις αυτές βλάπτουν ΣΟΒΑΡΑ τα συμφέροντα και τους σκοπούς του Ιδρύματος.

Για να γίνει το πιο πάνω τέχνασμα πιο κατανοητό, θα παρουσιάσουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το παράδειγμα αυτό αφορά την καταδίκη σε αχρηστία ενός υπερσύγχρονου προπτυχιακού εργαστηρίου. Προκειμένου να γίνουν κατανοητά αυτά που θα πούμε στη συνέχεια, παραπέμπουμε τον αναγνώστη στην Ενότητα (ι) του Εδαφίου ΙΙ.2, όπου παρουσιάζουμε το θλιβερό ιστορικό του εν λόγω εργαστηρίου.

Ενημερωτικά, αναφέρω ότι το προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών κάθε Τμήματος στα Πανεπιστήμια καθορίζεται, ως εξής: Μέχρι περίπου τον Μάρτιο μήνα, οι Τομείς έχουν κάνει τις εισηγήσεις τους προς την Επιτροπή Προπτυχιακών Σπουδών, η οποία, αφού επεξεργασθεί τις εισηγήσεις των Τομέων, φέρνει το θέμα για συζήτηση και λήψη τελικής απόφασης στην Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) του Τμήματος. Τελικά, η Γ.Σ. του Τμήματος, δια ψηφοφορίας, αποφασίζει ποια μαθήματα και πόσες ώρες θα διδαχθούν για το επόμενο ακαδ. έτος. Η διαδικασία αυτή γίνεται κάθε χρόνο και κατ’ αυτόν τον τρόπο το κάθε Πανεπιστημιακό Τμήμα καθορίζει το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών για κάθε επόμενο ακαδ. έτος.

Επανερχόμενοι στο θέμα της αξιοποίησης του εργαστηρίου, σημειώνουμε ότι υπάρχουν και συνεχίζουν να υπάρχουν δύο προτάσεις:

Πρόταση (α): Να γίνει εργαστήριο στο μάθημα κορμού (πρόταση κ. DNA).
Πρόταση (β): Να μην γίνει εργαστήριο στο μάθημα κορμού (πρόταση καθηγητών του Τομέα).

Τίθεται το εύλογο και πολύ βασικό ερώτημα, βάσει του οποίου θα πρέπει, τόσο η Γ.Σ. του Τομέα, όσο και η Γ.Σ. του Τμήματος, να ψηφίσουν τη μία από τις δύο προτάσεις (α) και (β): Ποια από τις δύο προτάσεις είναι υπέρ των σκοπών του Ιδρύματος; Ποια από τις δύο προτάσεις είναι καλύτερη για τους φοιτητές, να κάνουν ή να μην κάνουν εργαστήριο;

Πριν πούμε οτιδήποτε, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι το εργαστήριο έγινε, εγκρίθηκε και θεσμοθετήθηκε ομόφωνα από την Γ.Σ. του Τμήματος, η δε ολοκήρωσή του το 2000 χαιρετίστηκε με πολλούς επαίνους, διότι το Τμήμα απέκτησε ένα νέο υπερσύγχρονο προπτυχιακό εργαστήριο που θα αναβάθμιζε σημαντικά την ελλειπή εργαστηριακή εκπαίδευση των φοιτητών του Τμήματος. Όμως, λίγους μήνες μετά, προέκυψε το θέμα της οικογενειοκρατίας στον Τομέα, όπου ο κ. DNA εναντιώθηκε σε μία τόσο προκλητική περίπτωση οικογενειοκρατίας. Και όπως ήδη αναφέραμε, οι θιασώτες της οικογενειοκρατίας, προκειμένου να αναγκάσουν τον κ. DNA να σταματήσει να μάχεται την οικογενειοκρατία, προχώρησαν σε μία σειρά από επιζήμιες ενέργειες εις βάρος του. Μία από αυτές τις εχθρικές ενέργειες ήταν να του απαγορεύσουν να διδάξει εργαστήριο στο μάθημα κορμού.

Επανερχόμενοι στο σημείο της ψηφοφορίας μεταξύ των δύο προτάσεων (α) και (β), είναι προφανές ότι η Γ.Σ. του Τομέα και στη συνέχεια η Γ.Σ. του Τμήματος θα ψήφιζαν ομόφωνα και μετά χαράς να διδαχθεί εργαστήριο στο μάθημα κορμού. Όμως, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Δηλαδή, τόσο ο Τομέας, όσο και το Τμήμα ψήφισαν ομόφωνα(!) να μην γίνει εργαστήριο(!). Αν είναι δυνατόν!!! Και έτσι, από το 2000 μέχρι σήμερα, τόσο ο Τομέας, όσο και το Τμήμα παραμένουν σταθερά στη θέση τους που είναι: Όχι εργαστήριο!!!

Το πιο πάνω παράδειγμα δείχνει ότι από τα δύο κριτήρια, που πρέπει απαραίτητα να ικανοποιεί κάθε απόφαση συλλογικού οργάνου, το κριτήριο της νομιμότητας της διαδικασίας ικανοποιείται πλήρως. Όμως, το δεύτερο κριτήριο, δηλ. το κριτήριο του κατά πόσο η πρόταση (β), δηλ. να μην γίνει εργαστήριο, υπηρετεί τα συμφέροντα και τους σκοπούς του Πανεπιστημίου, νομίζω ότι είναι Ηλίου φαεινότερο ότι το δεύτερο κριτήριο δεν ικανοποιείται. Το αντίθετο μάλιστα, αφού αντιστρατεύεται τα συμφέροντα και τους σκοπούς του Ιδρύματος, και αυτό διότι στερεί την πολυπόθητη εργαστηριακή γνώση και άσκηση από τους φοιτητές που τόσο ανάγκη την έχουν για την επαρκή (αν όχι άρτια) επιστημονική τους κατάρτιση, που θα τους είναι εξαιρετικά χρήσιμη κατά την επαγγελματική τους ενασχόληση όταν θα αποφοιτήσουν από το Πανεπιστήμιο.

Στα πιο πάνω πρέπει να προστεθεί το εξής σημαντικό σημείο. Ότι η υπερψήφιση της πρότασης (β) από το 2000 μέχρι σήμερα έχει σημάνει την καταδίκη του εργαστηριακού εξοπλισμού σε απαξίωση και αχρηστία, γεγονός που θέτει τα εξής ερωτήματα: Ο ελληνικός λαός, που από το υστέρημά του διέθεσε, με σημερινές τιμές, κοντά στα τρία εκατομμύρια ευρώ για να γίνει αυτό το εργαστήριο, θα πρέπει ή δεν θα πρέπει να νιώθει προδομένος από τους καθηγητές του Τομέα και του Τμήματος; Θα πρέπει ή δεν θα πρέπει ο ελληνικός λαός να ζητήσει από τους εν λόγω καθηγητές να εξηγήσουν και να απολογηθούν γιατί, από τη μια μεριά ζητάνε χρήματα από την Πολιτεία για τη συγκρότηση εργαστηρίων και από την άλλη μεριά, όταν η Πολιτεία τους παρέχει αυτά τα χρήματα, αυτοί να μην σέβονται τον ιδρώτα του ελληνικού λαού και να ψηφίζουν(!) να μην διδαχθεί εργαστήριο στους φοιτητές; Θα πρέπει ή δεν θα πρέπει να ζητήσει ο ελληνικός λαός από τους εν λόγω καθηγητές να επιστρέψουν από την τσέπη τους τα χρήματα πίσω στον ελληνικό λαό, που πεινάει και που με νύχια και με δόντια προσπαθεί να εξασφαλίσει τον επιούσιο;
Τέλος, τίθεται το ερώτημα: Η υπερψήφιση της πρότασης (β) συνιστά ή δεν συνιστά μία πράξη κατάχρησης εξουσίας και επομένως είναι ή δεν είναι μία πράξη πειθαρχικά, ακόμα και ποινικά κολάσιμη;

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι δυστυχώς στα ΑΕΙ και στα ΑΤΕΙ, πολύ συχνά, η σκοπιμότητα της διαπλοκής και της διαφθοράς επικρατεί της νομιμότητας και της ηθικής τάξεως.

Ι.5. ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ

Θα ήταν πολύ μεγάλη μου παράληψη αν δεν επισήμαινα ότι στα Πανεπιστήμιά μας υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι διδάσκοντες, που προσπαθούν να περισώσουν ό,τι μπορούν: Την αξιοκρατία, το ήθος, την αφοσίωση στη διδασκαλία. Είναι αυτοί που δίνουν αγώνα χαρακωμάτων για μια καλύτερη Παιδεία. Είναι αυτοί που ο αγώνας τους αποτελεί ένα μικρό (ίσως και μεγάλο) μάθημα θάρρους και αγάπης για τους νέους μας (ειρήσθω εν παρόδω, το να είσαι το καλό παράδειγμα είναι ο πιο σύντομος δρόμος προς την αρετή). Είναι αυτοί που κρατούν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα στη ζωή, αν και είναι πολλές φορές αποδυναμωμένοι, παραγκωνισμένοι, παροπλισμένοι, κυνηγημένοι και εξουθενωμένοι. Είναι αυτοί που αδιαφορούν για την άδικη αντιδημοτικότητα, προκειμένου να παραμείνουν καλοί δάσκαλοι. Είναι αυτοί που παραμένουν ακλόνητοι στη βαθειά τους πίστη ότι, ο Δάσκαλος είναι η μεγάλη ελπίδα για την ανύψωση του ανθρώπου και προσπαθούν, με νύχια και με δόντια, να κρατάνε το λάβαρο της ανθρωπιάς, του ήθους και της εντιμότητας ψηλά, πολύ ψηλά, έτσι ώστε, να είναι ορατό απ’ όλους τους φοιτητές τους, και έτσι ν’ αποτελούν πρότυπο, τόσο για τους νέους μας, όσο και για ολόκληρη την κοινωνία. Έχουν για στήριγμά τους στη μάχη τα πιο κάτω λόγια του Φιλοκτήτη, από την τραγωδία του Σοφοκλή: «Προτιμώ ν’ αποτυγχάνω κάνοντας το καλό, παρά με το κακό να έχω τη νίκη».

Έχουμε όμως και την εξής περίπτωση: Όταν κάποιος δάσκαλος διαμαρτυρηθεί ή καταγγείλει κάποια ανήθικη συμπεριφορά, τότε ο πόλεμος γίνεται ανελέητος. Τρομοκρατείται, λοιδορείται, απομονώνεται και εξοστρακίζεται ως κακός, αντιπαθής, γραφικός και ανεπιθύμητος. Σε μερικές δε περιπτώσεις, προκειμένου να τον αποθαρρύνουν, φθάνουν ακόμα και στο σημείο να τον λασπολογούν και να τον συκοφαντούν (εξ άλλου για μερικούς η λασπολογία και η συκοφαντία είναι πολύ εύκολα πράγματα και σύγχρονα όπλα εξουσίας). Με αυτήν την πανάθλια τακτική, επιτυγχάνεται η σιωπή όλων (εκτός αυτών των σπάνιων δασκάλων), οπότε το σκοτάδι γίνεται πιο παχύ και καλύπτει και τις πιο μεγάλες βρωμιές.

Επίσης, πρέπει να τονίσουμε ότι όλα τα ΑΕΙ και όλα τα ΑΤΕΙ της χώρας μας, δεν είναι του ίδιου επιπέδου, όπως και όλα τα ίδια ή παρόμοια Τμήματα στα διάφορα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ δεν είναι του ίδιου επιπέδου. Πιο συγκεκριμένα, έχω την αίσθηση ότι αν γίνει αξιολόγηση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ στη χώρα μας, θα εκπλαγούμε από τις διαφορές που θα διαπιστώσουμε μεταξύ Ιδρυμάτων, αλλά και μεταξύ Τμημάτων, τόσο μέσα στο ίδιο το Ίδρυμα, όσο και μεταξύ ίδιων Τμημάτων σε διαφορετικά Ιδρύματα.

Ως εκ τούτου θα ήταν άδικο να μην αναφέρουμε ότι μερικά Ιδρύματα είναι καλύτερα έως και πολύ καλύτερα από άλλα, όπως επίσης, μερικά Τμήματα είναι καλύτερα έως και πολύ καλύτερα από άλλα.

Ι.6. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Στο σημείο αυτό, θα φύγω κάπως από το θέμα μας, κάνοντας μία μικρή παρένθεση προκειμένου να σχολιάσω δι’ ολίγων, την πολυσυζητημένη πρόταση για κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων στα ΑΕΙ. Ως γνωστόν, οι εισαγωγικές εξετάσεις στα ΑΕΙ είναι το μοναδικό, αλλά και ένα πολύ μεγάλης σημασίας μαζικό αξιοκρατικό μέτρο που υπάρχει στη χώρα μας, παρά τις όποιες αδυναμίες του. Αν καταργηθούν οι εισαγωγικές εξετάσεις, τότε τα ΑΕΙ θα κατακλυσθούν από φοιτητές, ιδιαίτερα οι επίλεκτες Σχολές, όπως είναι η Νομική, οι Σχολές του Πολυτεχνείου, η Ιατρική και άλλες. Αυτό αυτόματα θα «φουντώσει» πιο πολύ τη διαπλοκή και διαφθορά μέσα στα ΑΕΙ, γιατί θα φέρει τον καθηγητή σε θέση «ισχύος», οπότε ο γονιός, ακόμα και ο πιο φτωχός, θα πουλήσει, αν χρειαστεί, ακόμα και το χωράφι του, για να εξαγοράσει και τον πιο απαιτητικό καθηγητή, αρκεί να δει το παιδί του πτυχιούχο.

Θα πούμε ναι στην κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων στα ΑΕΙ, όταν εξασφαλισθεί ο εξής απαράβατος όρος: Ότι η αξιοκρατία μέσα στα Πανεπιστήμια θα είναι τόσο αυστηρή, όσο είναι και στις εισαγωγικές εξετάσεις που θα καταργήσουμε. Όμως, όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, λέμε κατηγορηματικά όχι, διότι, όπως ήδη εξηγήσαμε, η κατάργηση των εισαγωγικών εξετάσεων, θα ρίξει άφθονο λάδι στη φωτιά της διαπλοκής και της διαφθοράς μέσα στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, με αποτέλεσμα ο δείκτης της διαπλοκής και της διαφθοράς στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ να φθάσει σε Ιμαλάϊα ύψη, γεγονός που θα λειτουργήσει ως η ταφόπετρα κάθε προσπάθειας αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας. Με λίγα λόγια: Προς Θεού, να μην καταργηθούν οι εισαγωγικές εξετάσεις, αν πρώτα δεν μηδενίσουμε ή έστω περιορίσουμε κοντά στο μηδέν, τη διαπλοκή και τη διαφθορά μέσα στα Πανεπιστήμια.

Ι.7. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Κλείνοντας το Μέρος Ι, θέλω να τονίσω ότι, κατά την άποψή μου, στις συζητήσεις για τα Πανεπιστήμια τους τελευταίους μήνες, παρασιωπάται και δεν αναδεικνύεται η βασικότερη αιτία που προκάλεσε και θα συνεχίζει να προκαλεί την ραγδαία υποβάθμιση του Ελληνικού Πανεπιστημίου τα τελευταία είκοσι χρόνια και ιδιαίτερα τα τελευταία δέκα χρόνια. Αυτή η βασική αιτία, όπως ήδη παρουσιάσαμε, είναι η ραγδαία αύξηση της αδιαφορίας, της ιδιοτέλειας, της διαπλοκής και της διαφθοράς στα Πανεπιστήμια. Την ευθύνη αυτής της κακής κατάστασης στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ δεν την φέρουν όλοι οι καθηγητές, αλλά ένα σημαντικό ποσοστό καθηγητών, και όλοι εμείς που ζούμε μέσα στα Πανεπιστήμια, γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά, ποιοι είναι αυτοί οι συγκεκριμένοι, «συνάδελφοι» που κάνουν αυτό το μεγάλο κακό και το ποσοστό ευθύνης καθενός.

Τέλος, σημειώνουμε ότι είναι προφανές ότι, όπως κάθε δημόσιος χώρος, έτσι και το Πανεπιστήμιο, θα λειτουργήσει καλύτερα και θα αποδώσει περισσότερα, όσο πιο μεγαλύτερη βοήθεια δεχθεί από «έξω», όπως π.χ. πιο πλούσια χρηματοδότηση, πιο σύγχρονο νομικό πλαίσιο, κ.ου.κ. Όμως, το συμπέρασμα είναι τούτο: Τί και αν ικανοποιηθούν όλα αυτά τα αιτήματά μας, αλλά η διαπλοκή και η διαφθορά συνεχίζει να είναι καθεστώς «μέσα» στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, οπότε το Πανεπιστήμιο θα δέχεται μονίμως θανάσιμα πλήγματα «κάτω από τη ζώνη» από τους ίδιους τους καθηγητές του; Όταν συμβαίνουν αυτά, είναι φανερό ότι το Πανεπιστήμιο δεν μπορεί να «σηκώσει κεφάλι» και να αναβαθμιστεί. Αντί αυτού, θα χειροτερέψει και θα υποκύψει στα τραύματα αυτά. Με λίγα λόγια, εάν παραμείνει η διαπλοκή και η διαφθορά στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, θα τα έχουμε χάσει όλα. Διότι, η ικανοποίηση ακόμα και όλων των αιτημάτων της ΠΟΣΔΕΠ και των φοιτητών, δεν θα επιφέρει καμμία ουσιαστική αναβάθμιση στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ, αν πρώτα και πάνω απ’ όλα, δεν «αναβαθμιστούμε» εμείς οι ίδιοι οι καθηγητές.

Εν ολίγοις, καμμία παρέμβαση από «έξω» δεν μπορεί να φέρει την πολυπόθητη αναβάθμιση, αν πρώτα και πάνω απ’ όλα, δεν διορθωθούν τα κακώς κείμενα «μέσα» στο Πανεπιστήμιο.

Η χώρα μας αξίζει μία Παιδεία με υψηλότερο δείκτη επαγγελματικής κατάρτισης, αλλά με ακόμα υψηλότερο δείκτη Αγωγής Ψυχής. Και τα δύο αυτά οι καθηγητές έχουν ορκισθεί και αμοίβονται να τα προσφέρουν με συνέπεια και αφοσίωση στους φοιτητές τους και στην κοινωνία ολόκληρη. Αν δεν είναι συνεπείς και αφοσιωμένοι στο καθήκον τους και στον όρκο τους, τότε δεν είναι άξιοι ούτε του σεβασμού μας, αλλά ούτε και του μισθού τους.

ΜΕΡΟΣ ΙΙ


ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΤΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΟΤΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΑΕΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ


Μετά τα όσα εκθέσαμε στο Μέρος Ι, όσοι ζουν εκτός Πανεπιστημίων θα είναι εύλογο να διερωτηθούν: Είναι δυνατόν το Ελληνικό Πανεπιστήμιο να έχει εκτραπεί τόσο πολύ της αγαθής του πορείας και να έχει πέσει τόσο χαμηλά και για αυτό να φταίνε, κατά κύριο λόγο, οι καθηγητές; Μας φαίνεται απίστευτο, ή έστω υπερβολικό και για να πεισθούμε. Θέλουμε όσο γίνεται πιο ατράνταχτες αποδείξεις.

Στο πιο πάνω ερώτημα προφανώς έχουμε την υποχρέωση να απαντήσουμε. Η απάντησή μας θα γίνει σε τρία επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο θα αναφερθούμε στην συνολική εικόνα του θέματος και θα δώσουμε αποδείξεις με γενικές παρατηρήσεις. Στο δεύτερο επίπεδο θα παρουσιάσουμε μία συγκεκριμένη, αλλά χαρακτηριστική περίπτωση οικογενειοκρατίας, που έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια σε ΑΕΙ της χώρας μας, η οποία αποδεικνύει, με σαφήνεια και πειστικότητα, ότι όντως αυτά που ελέχθησαν στο Μέρος Ι είναι αληθινά. Τέλος, στο τρίτο επίπεδο, θα παρουσιάσουμε τα κριτήρια που αξιολογούν και συγκρίνουν επιστημονικά, τόσο καθηγητές, όσο και Τμήματα ΑΕΙ, εσωτερικού και εξωτερικού.

ΙΙ.1. ΠΡΩΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΜΕ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

(α) Εισαγωγικά

Θέτουμε τα εξής ερωτήματα, δίνοντας, ταυτόχρονα, και τις δικές μας απαντήσεις:

• Ποιοί είναι υπεύθυνοι για την υποβάθμιση της Δικαιοσύνης στη χώρα μας; Φυσικά οι λειτουργοί της, δηλ. οι δικαστικοί.
• Ποιοί είναι υπεύθυνοι για την υποβάθμιση της Εκκλησίας στη χώρα μας; Φυσικά οι λειτουργοί της, δηλ. οι ιεράρχες και οι ιερείς.
• Ποιοί είναι υπεύθυνοι για την υποβάθμιση της πολιτικής ζωής στη χώρα μας; Φυσικά οι λειτουργοί της, δηλ. οι πολιτικοί.
• Ποιοί είναι υπεύθυνοι για την υποβάθμιση κάθε χώρου δουλειάς στο δημόσιο τομέα; Φυσικά οι λειτουργοί του.

Στην πιο πάνω απάντηση, δυστυχώς τα ΑΕΙ δεν αποτελούν εξαίρεση. Επομένως έχουμε την ερώτηση και την αντίστοιχη απάντηση:

• Ποιοί είναι υπεύθυνοι για την υποβάθμιση των ΑΕΙ στη χώρα μας; Φυσικά οι λειτουργοί τους, δηλ. οι καθηγητές.

Τα πιο πάνω, μας δείχνουν ότι οι δημόσιοι λειτουργοί είναι οι υπεύθυνοι για την υποβάθμιση του χώρου της δουλειάς τους. Δεν υπάρχει απολύτως καμμία δικαιολογία για εκείνους τους παπάδες που κλέβουν την εκκλησία, ούτε για εκείνους τους δικαστές που χρηματίζονται, ούτε για εκείνους τους πολιτικούς που είναι κλέφτες και ψεύτες, ούτε για εκείνους τους καθηγητές που θεωρούν τη διδασκαλία πάρεργο και που ποδοπατούν θεσμούς, νόμους, αξίες και ιδανικά για ιδιοτελείς σκοπούς. Αυτοί οι δημόσιοι λειτουργοί που παραβαίνουν το καθήκον τους, υπονομεύουν θανάσιμα το κύρος της δουλειάς τους και είναι οι υπεύθυνοι για την υποβάθμισή της.

Ένας άλλος τρόπος για να έχουμε μία συνολική άποψη του θέματος, είναι αν θέσουμε τα πιο πάνω ερωτήματα, δίνοντας παράλληλα και τις δικές μας απαντήσεις, ως εξής:

• Γιατί η δικαιοσύνη σε πολλές χώρες της Ε.Ε. είναι σε υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με την Ελλάδα; Διότι οι δικαστές της είναι πιο ηθικοί και πιο έντιμοι από τους δικούς μας.
• Γιατί η πολιτική ζωή σε πολλές χώρες της Ε.Ε. είναι σε υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με την Ελλάδα; Διότι οι πολιτικοί τους είναι λιγότερο ψεύτες και κλέφτες από τους δικούς μας.
• Γιατί τα ΑΕΙ σε πολλές χώρες της Ε.Ε. είναι σε υψηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με την Ελλάδα; Διότι οι καθηγητές τους διακρίνονται για το ήθος και την εντιμότητά τους και είναι αποκλειστικά αφοσιωμένοι στο Πανεπιστήμιο.

Επομένως, το συμπέρασμα είναι φανερό και είναι τούτο: Στο δημόσιο τομέα, σε ανεπτυγμένες χώρες, όπως είναι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ευθύνη για το επίπεδο λειτουργίας κάθε χώρου δουλειάς τη φέρουν οι λειτουργοί του.


(β) Ένα παράδειγμα από τη Μέση Εκπαίδευση

Μετά από τα πιο πάνω, νομίζω ότι είναι κατάλληλο το σημείο να κάνουμε μία σύντομη παρένθεση και να δούμε τι συμβαίνει στην Στοιχειώδη και Μέση Εκπαίδευση. Ως γνωστόν, κατά την τελευταία αξιολόγηση που έγινε πρόσφατα, την πρώτη θέση (αν θυμάμαι καλά) την πήρε η Νορβηγία και σχεδόν την τελευταία θέση (22η θέση) στην Ευρώπη... την πήρε η Ελλάδα. Και πάλι δημιουργείται το ερώτημα: Τις πταίει που πατώσαμε στην Στοιχειώδη και στην Μέση Εκπαίδευση; Η απάντηση είναι η ίδια: Φταίνε οι εκπαιδευτικοί. Για να το αποδείξουμε αυτό, αρκεί να αναφερθούμε στο πιο κάτω κλασικό παράδειγμα της ελληνικής παραπαιδείας:

Μέσα σε ένα σπίτι, ένας καθηγητής Λυκείου κάνει «ιδιαίτερα» μαθήματα στον γιο της οικογένειας. Όταν τελειώσει το μάθημα, ο πατέρας (όπως κάθε φορά που τελειώνει το «ιδιαίτερο») πληρώνει τον καθηγητή για τον κόπο του. Και όλα αυτά συμβαίνουν μπροστά στα μάτια του παιδιού του. Σημειώστε ότι το παιδί είναι μαθητής του εν λόγω καθηγητή στο Λύκειο της γειτονιάς.

Η πιο πάνω εικόνα μας δείχνει την ασθένεια που κατατρώει την Μέση, αν όχι και την Στοιχειώδη Εκπαίδευση, διότι μας δείχνει καθαρά τα εξής:

• Τον καθηγητή να παρανομεί, διότι είναι παράνομο για τους καθηγητές των δημοσίων σχολείων να κάνουν «ιδιαίτερα».
• Τον καθηγητή να καταρρακώνει και να απαξιώνει την έννοια του Δασκάλου, διότι είναι ανήθικο και ανέντιμο για έναν καθηγητή, να προβαίνει σε τέτοιες παράνομες και κατάπτυστες πράξεις, φθάνοντας στο σημείο να κάνει «ιδιαίτερα» στους ίδιους του μαθητές του.
• Τον καθηγητή, να μην ενδιαφέρεται να μάθουν οι μαθητές του στο Λύκειο τα μαθήματα που διδάσκει, για να μπορεί να αυξάνεται η πελατεία του στα «ιδιαίτερα».
• Τον πατέρα να συμμετέχει σε μία τέτοια ξεδιάντροπη μορφή διαπλοκής και διαφθοράς.
• Το παιδί να μένει, αφ’ ενός μεν άφωνο μπροστά στην κατάντια του καθηγητή του, αφ’ ετέρου δε ντροπιασμένο μπροστά στην εικόνα του πατέρα του. Τον απογοητεύουν και οι δύο στο έπακρο, γιατί αυτό που βλέπει είναι μία αποτρόπαια και εξόχως επιζήμια πράξη για έναν νέο με καθαρή ψυχή και συνείδηση. Και είναι αποτρόπαια και εξόχως επιζήμια, διότι διαπιστώνει ότι οι δύο πυλώνες, στους οποίους καλείται να στηρίξει τη ζωή του, δηλ. ο γονιός και ο δάσκαλος, και από τους οποίους περιμένει να διδαχθεί (όχι μόνο με λόγια, αλλά προπαντός με έργα, δηλ. με το παράδειγμά τους) ήθος, αξίες και ιδανικά, να εμφανίζονται μπροστά του, ωμά και ξεδιάντροπα, και να ποδοπατούν τις βασικότερες αξίες της ζωής. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, ωθεί τον μαθητή σε ανήθικες, ακόμα και εγκληματικές συμπεριφορές, οι οποίες, όπως μας αποκαλύπτουν τα ΜΜΕ, χειροτερεύουν με το χρόνο. Και το χειρότερο είναι ότι, το γεγονός αυτό, καταστρέφει κάθε ελπίδα, ο εν λόγω μαθητής να γίνει ένας ενήλικας, έντιμος, δίκαιος, ηθικός και ανθρώπινος, αλλά αντίθετα δημιουργεί τις προϋποθέσεις, να γίνει ένας ενήλικας ανέντιμος, άδικος, ανήθικος και απάνθρωπος.

Μην γελιόμαστε: Όταν καθηγητές της Μέσης Εκπαίδευσης κάνουν ιδιαίτερα στα σπίτια των μαθητών τους, αυτό και μόνο φθάνει για να καταλάβουμε για ποιο λόγο η Μέση Εκπαίδευση έχει πέσει τόσο χαμηλά. Με αυτή και μόνο την ανήθικη πράξη τους (αλλά δυστυχώς διαπράττουν και άλλες πολλές ανήθικες πράξεις), οι καθηγητές της Μέσης Εκπαίδευσης υποβαθμίζουν την Παιδεία μας, τη ρίχνουν χαμηλά, τη ρίχνουν στον πάτο της Ευρώπης. Μην κοροϊδευόμαστε: Είναι, δυστυχώς, αυτοί οι καθηγητές που έχουν καταντήσει την Παιδεία εκεί που την έχουν καταντήσει και με τέτοιους καθηγητές, η Μέση Εκπαίδευση είναι καταδικασμένη να μην σηκώσει ποτέ κεφάλι.

(γ) Μερικές χρήσιμες παρομοιώσεις

Αυτή η εικόνα που παρουσιάσαμε, είναι ο γενικευμένος καρκίνος στην Παιδεία μας. Παραφράζοντας την εκκλησιαστική ρήση, που λέει: «Τί και αν κερδίσεις τον κόσμο όλο και χάσεις την ψυχή σου;», θα λέγαμε: Τί και αν αλλάξεις προς το καλύτερο όλα τα άλλα που αφορούν την Παιδεία (καλύτερα κτίρια, αίθουσες, βιβλία, μισθούς καθηγητών, κ.λ.π.) και χάσεις τον ηθικό και τον έντιμο καθηγητή; Τότε τα έχεις χάσει όλα. Γι’ αυτό, το συμπέρασμα που βγαίνει, βγαίνει αβίαστα και είναι το εξής: Το ότι «πατώσαμε» στην Στοιχειώδη και ιδιαίτερα στην Μέση Εκπαίδευση στην Ευρώπη, φταίνε οι παιδαγωγοί. Επομένως, αν θέλουμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά τα πράγματα, πρέπει να εξαλειφθεί η κύρια αιτία που προκαλεί την υποβάθμιση. Που σημαίνει ότι πρέπει να αποκτήσουμε παιδαγωγούς με ήθος και εντιμότητα και αφοσιωμένους με αγάπη και αυταπάρνηση στο καθήκον τους. Άλλος δρόμος για να αναβαθμίσουμε την Παιδεία μας, δυστυχώς, δεν υπάρχει.

Ανάλογα είναι τα επιχειρήματα και για κάθε άλλο χώρο δουλειάς, και ειδικότερα για κάθε χώρο που χαρακτηρίζουμε ως «λειτουργήματα». Για παράδειγμα, η δικαιοσύνη. Τα τελευταία 20 χρόνια, ο χώρος της δικαιοσύνης έχει τύχει εξαιρετικών βελτιώσεων, στους μισθούς, στις κτιριακές εγκαταστάσεις (βλέπε δικαστήρια Ευελπίδων, το Μέγαρο του Αρείου Πάγου), κ.λ.π. Και όμως, αντί να βελτιωθεί ο χώρος της δικαιοσύνης, χειροτέρεψε σε πολύ ανησυχητικό βαθμό, αφού αποκαλύφθηκαν πολλά σημάδια υποβάθμισης που φθάνουν σε ασύλληπτα σημεία διαπλοκής και διαφθοράς. Επομένως, μπορούμε να επαναλάβουμε τα ίδια και για το χώρο της δικαιοσύνης, δηλ. να πούμε: Τι και αν βελτιώσεις τους μισθούς, προσφέρεις πολύ καλύτερα κτίρια, κ.λ.π. στους δικαστές, και χάσεις τον ηθικό, έντιμο και δίκαιο δικαστή; Τότε τα έχεις χάσει όλα (όταν δεν υπάρχει δικαιοσύνη, δεν υπάρχει και δημοκρατία).

Το θέμα μας όμως θα πρέπει να είναι τούτο: Να μην έχουμε «κλέφτες» στην Παιδεία (ή στην δικαιοσύνη, ή στην πολιτική) και όχι πώς να εμποδίζουμε τους κλέφτες να μην κλέβουν. Γιατί το ξέρουμε όλοι μας πολύ καλά ότι, όσο ασφαλείς και αν είναι οι κλειδαριές που βάζουμε στις πόρτες μας, ο κλέφτης θα βρει τελικά τον τρόπο να μπει στο σπίτι μας και να μας κλέψει. Επομένως, το θέμα μας είναι να μην έχουμε ιδιοτελείς και διεφθαρμένους καθηγητές, και όχι με ποιους νόμους θα σταματήσουμε την ανηθικότητα και την ανεντιμότητα των καθηγητών.

Ανάλογα, επίσης, είναι τα επιχειρήματα για τον στρατό εν καιρώ πολέμου. Για την περίπτωση αυτή μπορούμε να πούμε ουσιαστικά τα ίδια. Τί και αν έχεις δώσει μεγάλους μισθούς στους αξιωματικούς, έχεις εξοπλίσει τον στρατό με το καλύτερο πολεμικό υλικό και έχεις την καλύτερη οργάνωση, αλλά στην μάχη επάνω οι αξιωματικοί δείξουν δειλία και ανανδρία; Τότε τα έχεις χάσει όλα (τον πόλεμο, την υπόληψη των αξιωματικών, τη ζωή πολλών στρατιωτών και προπαντός την ελευθερία της πατρίδας). Άρα, η έκβαση ενός πολέμου στηρίζεται, πάνω απ’ όλα, στο φρόνημα των αξιωματικών, και η ευθύνη μεγαλώνει καθώς ανεβαίνουμε την ιεραρχία των αξιωματικών, ξεκινώντας από τους κατώτερους αξιωματικούς (ανθυπολοχαγούς, υπολοχαγούς, λοχαγούς), μετά τους ανώτερους αξιωματικούς (ταγματάρχες, αντισυνταγματάρχες και συνταγματάρχες) και τέλος τους ανώτατους αξιωματικούς ή στρατηγούς (ταξίαρχοι, υποστράτηγοι και αντιστράτηγοι). Και φυσικά, εν τέλει, την κύρια ευθύνη για την έκβαση της μάχης, την φέρουν, κατά κύριο λόγο, αν όχι εξ ολοκλήρου, οι αξιωματικοί της ανώτατης βαθμίδας, δηλ. οι στρατηγοί.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τα ΑΕΙ, με μία βασική διαφορά: Ότι τα ΑΕΙ βρίσκονται σε μόνιμη «εμπόλεμη» κατάσταση, γιατί η μάχη για την Παιδεία δεν έχει καιρούς ειρήνης, αλλά είναι σε μόνιμο πόλεμο εναντίον κάθε είδους επιβουλέα, που στόχο έχει να την εκτρέψει από την αγαθή της πορεία, αρκεί κάποιοι να ωφεληθούν εις βάρος της. Στα ΑΕΙ, όπως και στο στρατό, η ευθύνη βαρύνει εξ ολοκλήρου τα μέλη ΔΕΠ, και αυξάνει καθώς ανεβαίνουμε την ιεραρχία των μελών ΔΕΠ, ξεκινώντας από τους Λέκτορες, μετά τους Επίκουρους Καθηγητές, μετά τους Αναπληρωτές Καθηγητές και τέλος τους Καθηγητές πρώτης βαθμίδας ή απλώς Καθηγητές. Όπως και για μία νικηφόρα έκβαση σε μία μάχη την ευθύνη την φέρουν οι αξιωματικοί, έτσι και για μία καλύτερη παιδεία, την ευθύνη την φέρουν τα μέλη ΔΕΠ, και κατά κύριο λόγο, αν όχι εξ ολοκλήρου, η ανώτατη βαθμίδα του ΔΕΠ, δηλ. οι καθηγητές πρώτης βαθμίδας.

Όπως για τους στρατηγούς, έτσι και για τους καθηγητές, θα λέγαμε: Τί και αν είχαμε τα κτίρια, τον εξοπλισμό, τους μισθούς και τον καλύτερο νόμο πλαίσιο του καλύτερου Πανεπιστημίου στον κόσμο, αλλά οι καθηγητές μας είναι «δειλοί», είναι δηλ. ανήμποροι να κρατήσουν το «ηθικό» του Πανεπιστημίου ψηλά, με την αγάπη τους, την αφοσίωσή τους και την αυταπάρνησή τους για μία καλύτερη Ανώτατη Παιδεία; Τότε τα έχουμε χάσει όλα (την Ανώτατη Παιδεία, την υπόληψη των καθηγητών, την ποιότητα των πτυχίων των φοιτητών και προπαντός, την προοπτική για ένα καλύτερο αύριο της χώρας μας).

Επομένως, όσο θέλουμε ανδρείους αξιωματικούς και προπαντός ανδρείους στρατηγούς στο στρατό, άλλο τόσο θέλουμε «ανδρείους» εκπαιδευτικούς στα ΑΕΙ και προπαντός, «ανδρείους» καθηγητές της πρώτης βαθμίδας. Αν έχεις «ανδρείους» καθηγητές, δηλ. αν έχεις καθηγητές, που καλύπτουν ικανοποιητικά το απαιτούμενο τετράπτυχο Άνθρωπος – Δάσκαλος – Επιστήμονας και Μαχητής για μία καλύτερη Παιδεία, τότε είναι βέβαιον ότι θα νικήσεις στη μάχη για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας. Όμως, αν αντίθετα έχεις «δειλούς» καθηγητές, δηλ. καθηγητές που αδιαφορούν για την Ανώτατη Παιδεία και όταν μάλιστα έχεις καθηγητές που ποδοπατούν θεσμούς, νόμους και ηθικές αξίες για δικά τους οφέλη, τότε έχεις υποβαθμίσει ανεπανόρθωτα την Ανώτατη Παιδεία και έχεις χάσει για πάντα την ελπίδα της αναβάθμισης των Πανεπιστημίων μας.

Με λίγα λόγια: Θρησκεία, με ιερείς που δεν ακτινοβολούν ιεροσύνη, δεν γίνεται. Δικαιοσύνη, με δικαστές που δεν ακτινοβολούν δικαιοσύνη, δεν γίνεται. Στρατός, με αξιωματικούς που δεν ακτινοβολούν ανδρεία, δεν γίνεται. Παιδεία, με παιδαγωγούς που δεν ακτινοβολούν αγάπη και αφοσίωση για την Παιδεία, δεν γίνεται.

(δ) Η αδράνεια της πλειοψηφίας των καθηγητών είναι η Αχίλλειος πτέρνα της αναβάθμισης των Πανεπιστημίων μας

Έχοντας στόχο να αναβαθμίσουμε τα Πανεπιστήμια, στην κατάσταση που βρίσκονται σήμερα, έχουμε ανάγκη από καθηγητές που θα βγουν μπροστά και θα δώσουν την τίμια μάχη για να αναχαιτίσουν το κακό που γίνεται μέσα στα Πανεπιστήμια. Έχουμε ανάγκη, όχι από καθηγητές αδιάφορους ή υποταγμένους σε «αρχηγίσκους» που κάνουν κακό στο Πανεπιστήμιο, αλλά από καθηγητές που θα πολεμήσουν το κακό, αν και γνωρίζουν ότι αυτό δεν θα είναι μία εύκολη υπόθεση. Και δεν θα είναι μία εύκολη υπόθεση, γιατί οι επιτήδειοι «αρχηγίσκοι», οι κρατούντες και γενικά το καθηγητικό κατεστημένο, θα αντιδράσει για να προφυλάξει τα «συμφέροντά του». Και όταν αντιδρά το καθηγητικό κατεστημένο, δεν αστειεύεται. Χτυπά αλύπητα: Σε παραγκωνίζει, σε απομονώνει, σε ζημιώνει ηθικά, επαγγελματικά, κοινωνικά και οικονομικά. Και εάν όλα αυτά τα μέτρα δεν λυγίσουν αυτούς τους καθηγητές που θα σηκώσουν κεφάλι, τότε ο πόλεμος γίνεται πιο άγριος: Πειθαρχικές διώξεις, τρομοκρατικές ενέργειες, εκβιασμοί και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Πρόσφατο παράδειγμα αυτής της θλιβερής κατάστασης μέσα στα Πανεπιστήμιά μας είναι η γνωστή περίπτωση του αειμνήστου καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης Στέλιου Αλεξανδρόπουλου. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι στην περίπτωση Αλεξανδρόπουλου πρέπει να δοθεί ανάλογη προσοχή και δημοσιότητα, όσο και στην περίπτωση Τεμπονέρα. Πρέπει, για όλους μας, και ιδιαίτερα για την σπουδάζουσα νεολαία, η περίπτωση Αλεξανδρόπουλου να αναδειχθεί ως το νέο πρότυπο δασκάλου, που μάχεται από «μέσα» τη μεγάλη ασθένεια της Παιδείας μας και (όπως αναφέρθηκε από τα ΜΜΕ) πεθαίνει, όχι από «χέρια» τραμπούκων, αλλά από «χέρια» συναδέλφων του.

Η αδράνεια των πολλών καθηγητών είναι το νερό και το λίπασμα που τροφοδοτεί το δέντρο του κακού μέσα στα ΑΕΙ και στα ΑΤΕΙ. Είναι η αδράνεια των πολλών καθηγητών που οπλίζει με απίστευτο θράσος τους εκάστοτε «αρχηγίσκους», να ποδοπατούν το Πανεπιστήμιο, αρκεί αυτοί να ωφεληθούν προσωπικά. Αυτή η αδράνεια των πολλών είναι, χωρίς καμμία αμφιβολία, το κυρίως υπεύθυνο στοιχείο για το κακό που γίνεται στα Πανεπιστήμια. Γιατί η αδράνεια των πολλών, είναι όπλο μαζικής καταστροφής («inaction of the many is a weapon of mass destruction»).

Η σωτήρια λύση είναι μία: Η αδράνεια των πολλών να μετατραπεί σε κοινή δράση κατά του κακού, διότι ισχύει, αντίστοιχα, ότι η δράση των πολλών είναι ένα όπλο μαζικής ανάστασης («action of the many is a weapon of mass resurrection») . Αυτή η αλλαγή, αυτή η κρίσιμη αλλαγή, αυτή η αλλαγή της στάσης των πολλών καθηγητών, από την αδράνεια προς το κακό, σε δράση για το καλό, είναι αυτό που θα φέρει την πολυπόθητη αλλαγή στα Πανεπιστήμια.

Σημειώνουμε ότι, όσα μόλις αναφέρθησαν για τους καθηγητές, δυστυχώς, σε μερικές περιπτώσεις, συμβαίνουν τα ίδια, ή κάπως παρόμοια και για τους φοιτητές.

Στο σημείο αυτό πρέπει να πούμε ότι στα καλά Πανεπιστήμια της Δυτικής Ευρώπης, όπως και της Βόρειας Αμερικής, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά, ως προς τούτο. Δεν απαιτείται, ούτε από τους καθηγητές, αλλά ούτε και από τους φοιτητές, να είναι μονίμως μαχόμενοι για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο, γιατί ήδη το Πανεπιστήμιο είναι πολύ καλό. Βέβαια, πάντα υπάρχουν περιθώρια για βελτιώσεις και επομένως, καθηγητές και φοιτητές, ακόμα και στα καλύτερα ΑΕΙ του κόσμου, πρέπει να επαγρυπνούν και να δίνουν και αυτοί τη μάχη για την περαιτέρω βελτίωση του Πανεπιστημίου τους. Αλλά η διαφορά μεταξύ των καλύτερων αυτών Πανεπιστημίων και των δικών μας είναι, ΔΥΣΤΥΧΩΣ, πολύ μεγάλη και επομένως και η μάχη που πρέπει να δίνουν στη χώρα μας, καθηγητές και φοιτητές, για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο, θα πρέπει να είναι υπερπολλαπλάσια των καθηγητών και φοιτητών των καλύτερων Πανεπιστημίων της Δύσης, αν θέλουμε και τα δικά μας Πανεπιστήμια να γίνουν ισάξιά τους.

Επομένως, η ενδεδειγμένη λύση για τη μεγάλη αλλαγή στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ είναι, καθηγητές και φοιτητές, να βάλουν ένα τέλος στην αδράνειά τους και να μπουν όλοι μαζί, στη μάχη για την αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ. Έτσι θα καταφέρουμε να αναβαθμίσουμε τα Πανεπιστήμιά μας, από «μέσα», εμείς οι ίδιοι. Διότι, το γνωρίζουμε όλοι μας πολύ καλά, ότι άλλος τρόπος για να αναβαθμίσουμε ουσιαστικά το Πανεπιστήμιο, από το να αναβαθμιστούμε από «μέσα» εμείς οι ίδιοι, καθηγητές και φοιτητές, δεν υπάρχει!

(ε) Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν!

Συμπερασματικά, η απάντηση στο ερώτημα: «Τίς πταίει για την υποβάθμιση των Πανεπιστημίων μας» έρχεται καθαρά μέσα από τα Πανεπιστήμια και είναι τούτη: Δυστυχώς, επτωχεύσαμεν(!) από μονίμως μαχόμενους καθηγητές και φοιτητές, για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο, που θα αναχαιτίσουν τον χείμαρρο της αδιαφορίας, της ιδιοτέλειας, της διαπλοκής και της διαφθοράς που έχουν κατακλύσει τα Πανεπιστήμιά μας και δυστυχώς επλουτίσαμεν(!) από επιτήδειους «αρχηγίσκους» καθηγητές, που έχουν μετατρέψει τα Πανεπιστήμια σε τσιφλίκια τους και τα λεηλατούν και τα κατακρεουργούν για δικά τους οφέλη. Επομένως, για να διορθώσουμε το κακό, πρέπει να επλουτίσουμε τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ με καθηγητές, που δεν θα είναι μόνο έντιμοι και καλοί επιστήμονες, ούτε και με φοιτητές που ασχολούνται, όσο ασχολούνται, με το διάβασμά τους. Αυτό, για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, δυστυχώς, δεν φθάνει! Πρέπει, καθηγητές και φοιτητές, να γίνουν μονίμως μαχόμενοι, με αφοσίωση, αγάπη και αυταπάρνηση, για την εξυγίανση και την ανύψωση των Πανεπιστημίων μας. Άλλος δρόμος για την ανύψωσή τους δεν υπάρχει.

Επομένως, για να έχει επιτυχία η επιχειρούμενη ανάνηψη των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, θα πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, η Πανεπιστημιακή Κοινότητα να καταλάβει ότι, είναι ο δικός της κακός εαυτός που οδήγησε στην υποβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ και είναι προφανές ότι ένας είναι ο δρόμος για την αναβάθμισή τους: Να αποδεχθεί η ίδια η Πανεπιστημιακή Κοινότητα, καθηγητές και φοιτητές μαζί, ότι μόνο αυτοί έχουν την δυνατότητα να τα αναβαθμίσουν. Να αποδεχθεί τον όρο ότι, η ανοχή της Πανεπιστημιακής Κοινότητας στη διαπλοκή και τη διαφθορά, πρέπει να είναι ΜΗΔΕΝΙΚΗ, κόβοντας μια για πάντα τον ομφάλιο λώρο που τους συνδέει με κάθε ενέργεια που υποβαθμίζει το Πανεπιστήμιο.

(στ) Η παντελής απουσία του ηγετικού ρόλου και η διάθεση προσφοράς από τους καθηγητές, στην εθνική μας προσπάθεια να αναβαθμίσουμε την Ανώτατη Παιδεία μας

Τίθεται το εύλογο ερώτημα: Στον δύσκολο αυτό εθνικό αγώνα της αναβάθμισης, εμείς οι καθηγητές, οι ηγέτες της Ανώτατης Παιδείας, τί προτιθέμεθα να προσφέρουμε;

Εξ’ όσων γνωρίζω, ούτε καν σχετική δήλωση δεν έχει γίνει. Αυτό που γίνεται είναι ότι εμείς οι καθηγητές, πέραν της συνδικαλιστικής δράσης της ΠΟΣΔΕΠ, επί της ουσίας της αναβάθμισης, δεν έχουμε δείξει καμμία απολύτως προθυμία να βοηθήσουμε. Δεν έχουμε δείξει καμμία πρωτοβουλία προσφοράς, ακόμα και θυσίας για να βοηθήσουμε από τη μεριά μας στον εθνικό μας στόχο για μία καλύτερη Ανώτατη Παιδεία. Τα περιμένουμε όλα από τους άλλους, και δη από το Υπουργείο Παιδείας.

Πιο συγκεκριμένα, και με κάποιους τόνους υπερβολής, η εικόνα είναι η εξής: Αυτό που κάνουμε, είναι αυτό που λέμε στην καθομιλουμένη «λουφάρουμε». Το παίζουμε «θεατές». Λες και όλη αυτή η πρόσφατη αναστάτωση για την Ανώτατη Παιδεία, αφορά κάποιους άλλους, ίσως κάποια άλλη χώρα. Λες και δεν το γνωρίζουμε πολύ καλά ότι, δεν υπάρχει πιθανότητα βελτίωσης, αν το θέμα της ουσιαστικής αναβάθμισης των Πανεπιστημίων δεν το πάρουμε στα χέρια μας εμείς οι ίδιοι οι καθηγητές, αν εμείς οι καθηγητές δεν γίνουμε οι επί της ουσίας πρωταγωνιστές αυτής της εθνικής μας προσπάθειας, για μία καλύτερη Παιδεία, για τους νέους μας.

Είναι απίστευτο και όμως αληθινό: Εμείς οι καθηγητές στρουθοκαμηλίζουμε, χώνουμε βαθειά τα κεφάλια μας μέσα στην άμμο, για να μην βλέπουμε και να μην ακούμε την αιτία της υποβάθμισης των Πανεπιστημίων μας. Αλλά μάταια, διότι μέσα στην άμμο, μαζί με τα κεφάλια μας, βάζουμε και τις ίδιες τις αιτίες του προβλήματος, γιατί οι αιτίες που προκαλούν την υποβάθμιση στα Πανεπιστήμια είναι τα ίδια τα μυαλά μας.

Νομίζω ότι καθένας μας θα διερωτηθεί: Εφόσον, «εξ ορισμού» οι καθηγητές είναι οι ηγέτες, είναι οι τιμονιέρηδες της Ανώτατης Παιδείας μας, πώς είναι δυνατόν να ελπίζουμε στα σοβαρά ότι η Ανώτατη Παιδεία θα αναβαθμισθεί, όταν από τη μια μεριά οι ηγέτες της, δεν δείχνουν καμμία προθυμία να βοηθήσουν, μάλιστα δε πολλοί από αυτούς «περί άλλων τυρβάζουν», ενώ από την άλλη μεριά, η επιχειρούμενη αναβάθμιση θα απαιτήσει τεράστια προσπάθεια από όλους τους εμπλεκόμενους και προπαντός, από τους καθηγητές της; Θα διερωτηθεί: Είναι δυνατόν τα Πανεπιστήμιά μας να αναβαθμιστούν, χωρίς να έχουν μπροστάρηδες και μαχητές τους ίδιους τους καθηγητές τους, πρόθυμους και έτοιμους να δώσουν πολλά, και αν χρειαστεί να τα δώσουν όλα, για μία καλύτερη Ανώτατη Παιδεία για τους νέους μας και κατ’ επέκταση, για ένα καλύτερο αύριο για ολόκληρη την ελληνική κοινωνία;

Και εμείς απαντάμε ότι είναι προφανώς αδύνατον να γίνει το παραμικρό σοβαρό θετικό βήμα στην Ανώτατη Παιδεία μας, αν πρώτα και πάνω απ’ όλα, τον αγώνα της αναβάθμισης δεν το πάρουν στα χέρια τους οι ίδιοι οι καθηγητές.

Είναι βέβαιον ότι πολλοί καθηγητές θα αναρωτηθούν: Είμαστε πρόθυμοι να προσφέρουμε, αλλά δεν ξέρουμε τι ακριβώς να κάνουμε;

Εμείς τους απαντάμε: Η πρώτη βασική «προσφορά» είναι να ξεκόψουμε, εδώ και τώρα, από τις κακές συνήθειες του παρελθόντος, όπως η αδιαφορία, η συντεχνία, η ιδιοτέλεια, ο ατομισμός, η οικογενειοκρατία, η παρανομία, η αρπαχτή, η διαπλοκή, η διαφθορά και ο κατάλογος δεν έχει τέλος. Η δεύτερη βασική «προσφορά», είναι να στρωθούμε στη δουλειά, αφοσιωμένοι ολοκληρωτικά στα καθήκοντά μας. Αν με προθυμία, αποφασιστικότητα και αυταπάρνηση κάνουμε αυτά τα δύο βήματα, είναι περισσότερο από βέβαιον ότι, η Ανώτατη Παιδεία μας θα δει, όπως το λέει και ο λαός μας, «άσπρη μέρα».

Πρέπει να είναι πέρα για πέρα σαφές ότι, οι δύο πιο πάνω βασικές «προσφορές» που απαιτούνται από εμάς τους καθηγητές για την αναβάθμιση της Παιδείας μας, είναι οι αυτονόητες δύο βασικές ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ κάθε καθηγητή Πανεπιστημίου σε κάθε γωνιά της Γης. Αυτές τις δύο βασικές ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ τις ικανοποιούν, απαρέγκλιτα, όλοι οι καθηγητές των καλών Πανεπιστημίων της Δύσης και εξ’ αυτού ακριβώς του λόγου, έχουν πολύ καλά Πανεπιστήμια. Επομένως, πρέπει να είναι Ηλίου φαεινότερο ότι αυτό που ζητάμε ως δύο βασικές «προσφορές» των καθηγητών, δεν είναι τίποτε άλλον παρά το καθήκον τους κατά τον όρκο που έχουν δώσει, αλλά και η επιτακτική ανάγκη που επιβάλλει η πορεία προς την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας. Και αυτή η επιτακτική ανάγκη συνοψίζεται στο ότι πρέπει εμείς οι καθηγητές, να αναβαθμιστούμε από καθηγητές μέτριας κατηγορίας σε καθηγητές υψηλότερης κατηγορίας, όπως είναι οι συνάδελφοί μας στα καλά Πανεπιστήμια της Δύσης.

Με λίγα λόγια, οι προβολείς για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, πρέπει να στραφούν, κατά κύριο λόγο, στα πρωτεύοντα προβλήματα των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ και όχι στα δευτερεύοντα. Και επομένως οι προβολείς πρέπει να στραφούν, κατά κύριο λόγο, προς τους καθηγητές και όχι για παράδειγμα, προς τους αιώνιους φοιτητές.

(ζ) Ομελέτα χωρίς να σπάσουν αυγά, δεν γίνεται

Είναι γνωστή η παροιμία που λέει «ομελέτα χωρίς να σπάσουμε αυγά, δεν γίνεται». Παραφράζοντάς την για να ταιριάζει στην περίπτωση, θα λέγαμε ότι «αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας χωρίς να ξεκόψουν οι καθηγητές της από τις κακές τους συνήθειες (συντεχνίες, οικογενειοκρατία, κ.λ.π.) και χωρίς να αφοσιωθούν ολοκληρωτικά, με αγάπη και αυταπάρνηση στο Πανεπιστήμιο, δεν γίνεται».

Είναι βέβαιον ότι πολλοί συνάδελφοι θα αντιταχθούν σε πολλά από αυτά, ισχυριζόμενοι ότι δεν φταίμε εμείς οι καθηγητές για την υποβάθμιση, αλλά φταίει το Υπουργείο που μας βάζει πολλούς υπεράριθμους φοιτητές, που δεν μας δίνει την απαιτούμενη οικονομική υποστήριξη, κ.λ.π., κ.λ.π. Αυτά είναι σωστά και κατανοητά, αλλά δεν είναι αρκετά για να καλύψουν το έγκλημά μας. Σίγουρα φταίει το Υπουργείο, φταίνε και άλλοι παράγοντες. Αλλά εμείς οι καθηγητές φταίμε περισσότερο από όλους για την κατάντια των Πανεπιστημίων μας. Και φταίμε, διότι δεν υπάρχει καμία απολύτως δικαιολογία για τον καθηγητή, να είναι αδιάφορος, να στηρίζει τη συντεχνία και την οικογενειοκρατία, να είναι εμπλεκόμενος και διεφθαρμένος, να μην είναι αποκλειστικά αφοσιωμένος στο Πανεπιστήμιο, άσχετα με το ποιος είναι ο αριθμός των εισακτέων φοιτητών και με το ποια είναι η οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου.

Στο σημείο αυτό πρέπει να πούμε ότι, όχι μόνο οι καθηγητές, αλλά και οι φοιτητές, θα πρέπει να δείξουν προθυμία να βοηθήσουν και αυτοί στην εθνική μας προσπάθεια της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας. Πιο συγκεκριμένα, πρέπει και οι φοιτητές να προσφέρουν στον αγώνα για ένα καλύτερο Πανεπιστήμιο, ξεκόβοντας και αυτοί από τις κακές τους συνήθειες, όπως π.χ. αντιγραφή στις εξετάσεις, κλείσιμο των κτιρίων κατά τις καταλήψεις, άπειρες μεταφορές μαθημάτων, όχι στα προαπαιτούμενα, και γενικότερα να αφοσιωθούν πιο πολύ στα μαθήματά τους, κ.λ.π. Όμως, νομίζω, ότι το καλό παράδειγμα οφείλουν να το δείξουν πρώτα οι καθηγητές, ξεκόβοντας αυτοί πρώτοι από τις κακές τους συνήθειες και αφιερώνοντας όλες τους τις δυνάμεις στη μεγάλη αυτή εθνική προσπάθεια της αναβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας μας. Είναι βέβαιον ότι οι φοιτητές μας θα παραδειγματιστούν και θα ακολουθήσουν το καλό παράδειγμα των καθηγητών τους. Όμως, χωρίς το παράδειγμα των καθηγητών, είναι νομίζω υπερβολικό να περιμένουμε από τους φοιτητές να αποτελέσουν το παράδειγμα για τους καθηγητές τους. Μακάρι να το κάνουν, αλλά το βλέπω δύσκολο, έως πολύ δύσκολο.

Από πρακτικής πλευράς, τόσο οι καθηγητές, όσο και οι φοιτητές, θα πρέπει, κατά τις συζητήσεις που θα γίνονται για τα θέματα της Ανώτατης Παιδείας, να αρχίζουν να συζητούν στα σοβαρά, πως μπορούν και αυτοί να βοηθήσουν στην εθνική μας αυτή προσπάθεια για την ανύψωση της Ανώτατης Παιδείας μας. Γι’ αυτό θεωρώ ότι είναι επιτακτική ανάγκη, το συντομότερο δυνατό, σε κάθε ευκαιρία συγκέντρωσης, τόσο των συλλογικών οργάνων διοίκησης (Τμήματα και Σύγκλητος), όσο και των συνδικαλιστικών οργάνων καθηγητών και φοιτητών, να τεθεί το θέμα της αυτοκριτικής της Πανεπιστημιακής Κοινότητας, χωρίς φόβο και πάθος, έτσι ώστε, η προσπάθεια αυτή να καταλήξει σε ένα λογικό και αξιοπρεπές συμπέρασμα, που θα βοηθήσει αποφασιστικά στην πολυπόθητη αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ. Να τεθεί το θέμα της πολύ προσεκτικής μελέτης και αξιολόγησης, από εμάς τους ίδιους, όπου θα αφουγκραστούμε τις αδυναμίες και τα λάθη μας, που τόσο πολύ έχουν βλάψει το Πανεπιστήμιο και να τεθεί το θέμα της αναζήτησης λύσεων, που θα μας οδηγήσουν στο δρόμο της ολοκληρωτικής αφοσίωσης, καθηγητών και φοιτητών, στο πολύ δύσκολο έργο της αναβάθμισης των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ της χώρας μας.

Κλείνουμε το εδάφιο αυτό, τονίζοντας το προφανές, που είναι τούτο: Όποιος, καθηγητής ή φοιτητής, αγαπάει πραγματικά το Τμήμα του, το Πανεπιστήμιό του, την Ανώτατη Παιδεία και την Πατρίδα του, γενικότερα, πολεμάει για το καλό τους, ακόμα και αν χρειαστεί να κάνει γεννέα βήματα, όπως π.χ. να καταγγείλει ανοιχτά τη διαπλοκή και τη διαφθορά μέσα στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ. Όποιος καθηγητής ή φοιτητής, δεν κάνει τίποτα για τα μεγάλα προβλήματα της Ανώτατης Παιδείας μας, και για να καλυφθεί προβάλλει ένα σωρό δικαιολογίες, τότε είναι επικίνδυνα υποκριτής και συνένοχος της κατάντιας.

Αλλά όσες δικαιολογίες και να βρίσκουμε εμείς οι καθηγητές για να σκεπάζουμε το μεγάλο έγκλημα που έχει διαπραχθεί κατά της Ανώτατης Παιδείας μας, με κύρια ευθύνη δική μας, θέλω να πιστεύω ότι, θα συγκινηθούμε και θα συνταχθούμε με τα λόγια του αείμνηστου Προέδρου των Η.Π.Α. J.F. Kennedy, που έλεγε «Μη ρωτάς τι μπορεί να κάνει η χώρα σου για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ γι’ αυτήν», τα οποία τα παραφράζουμε για την περίπτωσή μας ως εξής: «Μη ρωτάς τι μπορεί να κάνει το Υπουργείο ή οιοσδήποτε άλλος φορέας για την Παιδεία μας, αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ γι’ αυτήν».

(η) Οι σχέσεις καθηγητών και φοιτητών

Σε πολύ γενικές γραμμές, τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, το φοιτητικό κίνημα απέναντι στους καθηγητές ήταν περίπου εχθρικό με επίκεντρο την καθηγητική «έδρα». Ο νόμος πλαίσιο του 1982, υπήρξε σταθμός στην εξέλιξη της Ανώτατης Παιδείας μας με πολλά θετικά, αλλά και πολλά αρνητικά σημεία. Από το 1982 και μετά, η «εχθρική» στάση των φοιτητών απέναντι στους καθηγητές, άρχισε να υποχωρεί στο βαθμό που, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, έσβησε, σχεδόν μηδενίστηκε και συνεχίζει να είναι περίπου στο μηδέν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.

Πιο συγκεκριμένα, αυτό που συμβαίνει τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια είναι ότι, φοιτητές και καθηγητές, ζουν μία περίοδο ανακωχής. Ζουν μία περίοδο αλληλοανοχής, αλληλοκάλυψης και αλληλοκουκουλώματος. Φαινομενικά και «εξωτερικά», αυτή η εικόνα είναι ευχάριστη. Όμως, «εσωτερικά», αυτή η ανακωχή, έχει κάνει μεγάλο κακό στο Πανεπιστήμιο. Αυτά τα «ήρεμα νερά» στις σχέσεις φοιτητών και καθηγητών, έχουν μετατρέψει τα Πανεπιστήμια σε βάλτους, όπου ανθούν πολλά κακά. Και τα κακά αυτά ανθούν μέσα στο Πανεπιστήμιο, άλλοτε μεν με την ανοχή των φοιτητών, άλλοτε δε με την άμεση συμμετοχή τους. Εξ άλλου, είναι γνωστά τα εκφυλιστικά φαινόμενα συνεργασίας (αλησβερίσια) μεμονομένων φοιτητών, ομάδων φοιτητών και κυρίως, αρχηγών κομματικών φοιτητικών παρατάξεων, με καθηγητές, σε πολλές περιπτώσεις, με την πιο γνωστή περίπτωση των Προεδρικών και Πρυτανικών εκλογών, με στόχο τα οφέλη και στις δύο πλευρές.

Το φοιτητικό κίνημα, έχει το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση, να κρίνει και να ελέγχει τα τεκταινόμενα μέσα στο Πανεπιστήμιο. Είναι η φωνή των νέων μας, που είναι πιο αγνή και πιο δίκαιη από τη δική μας. Όταν το φοιτητικό κίνημα λειτουργεί σωστά, τότε προσφέρει πολλά στην υπόθεση των Πανεπιστημίων μας.

Όμως, ο τρόπος που λειτουργεί σήμερα, «εντός των τειχών» του Πανεπιστημίου – κατά την ταπεινή μου άποψη – όχι μόνο είναι λάθος, αλλά καθιστά το φοιτητικό κίνημα συνένοχο όλων των αθλιοτήτων που συμβαίνουν μέσα στα Πανεπιστήμια. Πολλές από αυτές τις αθλιότητες είναι παραπάνω από βέβαιον ότι δεν θα συνέβαιναν, αν δεν είχαν την ανοχή, και πολλές φορές και την άμεση υποστήριξη των φοιτητών.

Το κάλεσμα των καιρών είναι φανερό για τους φοιτητές και είναι τούτο: Ότι πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να κόψουν τον ομφάλιο λώρο της αλληλοσυνοχής, της αλληλοκάλυψης, του αλληλοκουκουλώματος και κάθε άλλης μορφής αλισβερίσι που τους συνδέει με τους καθηγητές. Στη συνέχεια να προσπαθήσουν να δουν καθαρά τις αιτίες της υποβάθμισης των σπουδών τους και ανάλογα να πράξουν.

Στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, θα πρέπει, για όλα τα άσχημα που συμβαίνουν μέσα στα Πανεπιστήμια, να ελαχιστοποιήσουν την ευρέως παρατηρούμενη πολύ έντονη αδιαφορία και ανοχή που επιδεικνύουν τα τελευταία δέκα με δεκαπέντε χρόνια και να προσπαθήσουν να μεγιστοποιήσουν το ενδιαφέρον τους, όχι μόνο με λόγια, αλλά με έργα και με δράση, και μάλιστα, με πολύ δράση. Αν όντως περιορίσουν, ως ένα λογικό βαθμό, τους μαλθακούς καναπέδες τους, τα αμέτρητα καθημερινά τους φραπέ, τη συχνά εμφανιζόμενη τεμπελιά τους, την ανεξήγητη αδιαφορία τους, τον αδικαιολόγητο ωχαδελφισμό τους, το υπέρμετρο ενδιαφέρον, μόνο για τον εαυτούλη τους, κ.λ.π., κ.λ.π., και μετατραπούν σε μαχόμενους φοιτητές για μία καλύτερη Ανώτατη Παιδεία, κυρίως εντός των τειχών των Πανεπιστημίων, τότε θα έχουν πράξει το χρέος τους, τόσο προς τους εαυτούς τους, όσο και προς την κοινωνία ολόκληρη, που τόσα πολλά περιμένει από τους νέους μας. Αν όντως ακολουθήσουν αυτό το δρόμο, ο οποίος είναι φανερό ότι θα είναι απαιτητικός, ανηφορικός και δύσκολος, και ο οποίος θα τους φέρει σε ρήξη με κάθε παράνομο, επιζήμιο και ανήθικο μέσα στο Πανεπιστήμιο και ιδιαίτερα με το καθηγητικό κατεστημένο, τότε θα είναι άξιοι συγχαρητηρίων, διότι θα έχουν κάνει το καθήκον τους, το οποίο είναι βέβαιον ότι θα συμβάλλει σημαντικά και καθοριστικά στην αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας.

Με λίγα λόγια, συμφωνώ μαζί τους για τις κινητοποιήσεις και τις πιέσεις τους προς τα «έξω», δηλ. προς την Πολιτεία, όπως π.χ. για πλουσιότερη χρηματοδότηση. Αλλά, αν τις πιέσεις τους αυτές δεν τις συνδυάσουν και με πιέσεις προς τα «μέσα», δηλ. προς τους καθηγητές τους για ολοκληρωτική αφοσίωση στο Πανεπιστήμιο, τότε, έχω την ταπεινή άποψη ότι όλοι οι κόποι τους θα πάνε χαμένοι. Όλοι οι κόποι τους θα αξίζουν όσο μία τρύπα στο νερό. Όλες τους οι ελπίδες, θα είναι σαν όμορφα σπίτια χτισμένα πάνω στην άμμο, έτοιμα να σωριαστούν στο έδαφος με το πρώτο αεράκι. Όλα τα όνειρά τους για μία καλύτερη Παιδεία, θα είναι, όπως το λέει και ο λαός μας, «όνειρα θερινής νυκτός».


ΙΙ.2. ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΜΕ ΜΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΑΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΙΙ.2.1 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

(α) Εισαγωγικά

Έχουν υποπέσει στην αντίληψή μου, πάρα πολλά θλιβερά γεγονότα, που συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στα Πανεπιστήμιά μας, που με έχουν πείσει ότι, όντως οι καθηγητές είναι οι κυρίως υπεύθυνοι για την ραγδαία υποβάθμιση των ΑΕΙ στη χώρα μας. Από τα πολλά αυτά θλιβερά γεγονότα, θα παρουσιάσω μόνο ένα, όσο γίνεται πιο συνοπτικά, το οποίο πιστεύω ότι θα πείσει και τον πιο δύσπιστο, ότι δυστυχώς είναι αλήθεια όσα ανέφερα στο Μέρος Ι.

Το παράδειγμα που θα παρουσιάσω, εξιστορεί πραγματικά γεγονότα, που συνέβησαν και συνεχίζουν να συμβαίνουν σε ένα ΑΕΙ της χώρας μας. Τα γεγονότα αυτά αναφέρονται σε μία προκλητικότατη περίπτωση οικογενειοκρατίας. Αρχίζουν από το φθινόπωρο του 2000 και συνεχίζουν μέχρι σήμερα και φαίνεται ότι θα διαρκέσουν ακόμα για πολύ.

Προκειμένου να διευκολύνω την παρουσίαση των γεγονότων, σημειώνω ότι στα γεγονότα αυτά εμπλέκονται δύο πλευρές: Από τη μια πλευρά έχουμε έναν καθηγητή πρώτης βαθμίδας, που για διευκόλυνση θα τον αποκαλούμε κύριο DNA, που είναι τελείως μόνος! Από την άλλη πλευρά, έχουμε τους εξής, που όλοι μαζί είναι εναντίον του: Όλα τα μέλη του Τομέα στον οποίο ανήκει ο κ. DNA, τα περισσότερα μέλη του Τμήματος στο οποίο ανήκει ο Τομέας και η μέχρι 31 Αυγούστου 2006 Πρυτανεία. Θα αποφύγουμε να αναφέρουμε πραγματικά ονόματα των καθηγητών, του Τομέα, του Τμήματος και του ΑΕΙ, για λόγους ευνόητους. Όμως, για όλα όσα θα πούμε, υπάρχουν έγγραφες αποδείξεις.

Στη συνέχεια, κάνουμε μία σύντομη παρένθεση γνωριμίας με τον κ. DNA για τη συμβολή του, τόσο στον εκπαιδευτικό, όσο και στον επιστημονικό (δηλ. ερευνητικό) τομέα.

Στον εκπαιδευτικό τομέα, είναι καθηγητής ΑΕΙ από το 1977. Έχει διαμορφώσει και έχει διδάξει ο ίδιος τέσσερα προπτυχιακά και δύο μεταπτυχιακά μαθήματα της ειδικότητάς του εφάμιλλα των καλύτερων ΑΕΙ της Δύσης. Έχει γράψει κοντά στα δέκα συγγράμματα προπτυχιακού επιπέδου, τα οποία, κατά κοινή ομολογία, είναι λίαν υψηλής στάθμης και πολύ αγαπητά στους φοιτητές. Στις διαπιστώσεις αυτές, συνηγορεί το γεγονός ότι τα δύο πιο βασικά από τα δέκα αυτά συγγράμματα, μεταφράστηκαν στα Αγγλικά, έχουν εκδοθεί από μεγάλους εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού και έχουν μεγάλη διεθνή κυκλοφορία και απήχηση. Πρόσφατα, το 2000, μετά από σκληρή δουλειά πέντε ετών, ολοκλήρωσε τη συγκρότηση ενός εκπαιδευτικού προπτυχιακού εργαστηρίου της ειδικότητάς του, με υπερσύγχρονο εξοπλισμό, το κόστος του οποίου, με σημερινές τιμές, είναι της τάξεως των τριών εκατομμυρίων ευρώ. Το εν λόγω εργαστήριο έχει αξιολογηθεί από Έλληνες και ξένους καθηγητές, ως ένα από τα καλύτερα της Ευρώπης.

Στον επιστημονικό τομέα (σύμφωνα και με τα κριτήρια που εκθέτουμε στην επόμενη ενότητα ΙΙ.3) παρουσιάζει την εξής εικόνα, ανάμεσα στους υπηρετούντες καθηγητές στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας: Είναι μεταξύ των δύο πρώτων, αν όχι ο πρώτος στη χώρα μας, στην ειδικότητά του. Επί συνόλου ενενήντα περίπου μελών ΔΕΠ στο Τμήμα του, είναι στην πρώτη πεντάδα. Είναι μεταξύ των πρώτων σε όλα τα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας, στον τομέα των προπτυχιακών συγγραμμάτων, αφού, όπως μόλις αναφέρθηκε, μεταξύ των άλλων, δύο από τα προπτυχιακά του συγγράμματα, έχουν μεταφραστεί στα Αγγλικά και έχουν εκδοθεί από μεγάλους εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού και έχουν μεγάλη διεθνή κυκλοφορία και απήχηση.

(β) Μία φανερή και προκλητικότατη περίπτωση οικογενειοκρατίας στο Πανεπιστήμιο

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑ αναφέρεται σε έναν συνάδελφο του κ. DNA (όπου, τόσο ο κ. DNA, όσο και ο εν λόγω συνάδελφός του, υπηρετούν μαζί, στον ίδιο Τομέα και επομένως και στο ίδιο Τμήμα) και στα δύο παιδιά του, την κόρη του και τον γιο του. Και τα δυο του παιδιά εργάζονται στο ίδιο Πανεπιστήμιο, στις πιο κάτω θέσεις:

Η κόρη του, ως Ερευνήτρια στο Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο (ΕΠΙ) του Τμήματος. Συγκεκριμένα, η κόρη διορίστηκε στο ΕΠΙ τον Οκτώβριο του 1999, δηλ. λίγους μήνες αφού ανέλαβε Διευθυντής του ΕΠΙ ο πατέρας της. Ειδικότερα, διορίστηκε ως Ερευνήτρια βαθμίδας Γ, η οποία αντιστοιχεί στη βαθμίδα ΔΕΠ Επίκουρου Καθηγητή.

Ο γιος του, ως Λέκτορας στον Τομέα που υπηρετεί ο πατέρας του και του οποίου ήταν Διευθυντής. Η διαδικασία προκήρυξης και εκλογής του, άρχισε τον Νοέμβριο του 2000 και ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 2002. Δηλαδή, όλα έγιναν, κατά το χρονικό διάστημα που ο πατέρας, παράλληλα με τη θέση του Διευθυντή του ΕΠΙ, ήταν και Διευθυντής του Τομέα. Η εκλογή του γιου έγινε ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΚΑ, γεγονός που αποδεικνύεται από μία σειρά από στοιχεία. Όμως, υπάρχει ένα στοιχείο που επιβαρύνει ιδιαίτερα την εν λόγω περίπτωση. Το στοιχείο αυτό αφορά το αναλυτικό περιεχόμενο της θέσης, που αποφασίστηκε και εγκρίθηκε από τον Τομέα, τον Νοέμβριο του 2000.

Συγκεκριμένα, το αναλυτικό περιεχόμενο της θέσης (που στη συνέχεια κατέλαβε ο γιος), το διατύπωσε εξ ολοκλήρου ο ίδιος ο πατέρας!!! Και το διατύπωσε, έτσι ώστε, να είναι «φωτογραφία» των προσόντων του γιου του. Μάλιστα δε, προκειμένου η «φωτογραφία» να μην είναι απλά «ασπρόμαυρη», αλλά... «έγχρωμη», περιέγραψε το περιεχόμενο της θέσης με τρεις σειρές!!!

Ο κ. DNA διαμαρτυρήθηκε έντονα για τη φωτογραφική διατύπωση της προκήρυξης, και παρακάλεσε επανειλημμένα την Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) του Τομέα, να μην προχωρήσει σε μία τέτοια προκήρυξη. Δήλωσε δε ότι, αν ο μη γένοιτο ο Τομέας προχωρήσει σε μία τέτοια προκήρυξη, θα είναι μονίμως ενάντιος αυτής της απόφασης. Δυστυχώς, τίποτα από όλα αυτά δεν εισακούστηκαν από τον Τομέα του.

Από τους πέντε επιστήμονες που υπέβαλαν υποψηφιότητα για την κατάληψη της εν λόγω θέσης, το επιστημονικό έργο των τριών ευρέθη εξ ολοκλήρου ΕΚΤΟΣ... της φωτογραφίας (περιεχομένου της θέσης), του ενός ευρέθη, το μεγαλύτερο μέρος του έργου του να είναι ΕΚΤΟΣ, ενώ το επιστημονικό έργο του γιου ευρέθη, όπως ήταν αναμενόμενο, ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΕΝΤΟΣ του περιεχομένου της θέσης, αφού βεβαίως ήταν «κομμένο» και «ραμμένο» από τον ίδιο τον πατέρα στα «μέτρα» του γιού. Και έτσι, ο γιος πήρε τελικά τη θέση του Λέκτορα. Και προφανώς, δεν πήρε τη θέση με το «σπαθί» του, αλλά με την «φωτογραφία» του.

Στο σημείο αυτό, κάνω μία σύντομη παρένθεση για να αναφέρω ότι, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον διάβασα το άρθρο 19, εδάφιο 1, που προτείνεται στο Προσχέδιο του Νόμου Πλαισίου και που έχει ως εξής:

1. α) Στην προκήρυξη αναφέρεται η βαθμίδα, ο τομέας και το γνωστικό αντικείμενο της υπό πλήρωσης θέσης, το οποίο πρέπει να καλύπτει είτε το ενιαίο γνωστικό αντικείμενο ενός τομέα, είτε, αν αυτό δεν είναι ενιαίο, ένα τουλάχιστον από τα αυτοτελή γνωστικά αντικείμενα που εντάσσονται σε κάθε τομέα, όπως αναφέρονται στην απόφαση σύστασης του τομέα, όπως εκάστοτε ισχύει.

β) Με προεδρικό διάταγμα που εκδίδεται εντός έξι μηνών από τη δημοσίευση του νόμου, ρυθμίζεται η διαδικασία μετατροπής των γνωστικών αντικειμένων ήδη υπηρετούντων μελών ΔΕΠ που δεν ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής στο ενιαίο γνωστικό αντικείμενο ή σε ένα από τα αυτοτελή γνωστικά αντικείμενα κάθε τομέα.

γ) Ανεξάρτητα από τα οριζόμενα στο προηγούμενο εδάφιο επιτρέπεται με αιτιολογημένη απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος, μετά από εισήγηση της Γενικής Συνέλευσης του Τομέα, η αλλαγή του γνωστικού αντικειμένου, στο οποίο έχουν διορισθεί ήδη υπηρετούντα μέλη ΔΕΠ, μόνο εφόσον το νέο γνωστικό αντικείμενο δεν είναι περισσότερο εξειδικευμένο από το ήδη κατεχόμενο και ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου αυτής.

Έχω τη γνώμη ότι το πιο πάνω εδάφιο, θα συμβάλει σημαντικά στον περιορισμό των «φωτογραφικών» προκηρύξεων.

ΙΙ.2.2 ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ DNA ΕΠΕΙΔΗ ΑΝΤΙΣΤΕΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑ

(α) Μερικά εισαγωγικά σχόλια για αυτά που ακολουθούν

Στην προκλητική αυτή περίπτωση ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑΣ, ο κ. DNA ήταν το μόνο(!) μέλος ΔΕΠ στον Τομέα του και στο Τμήμα του, που αντιστάθηκε και συνεχίζει να αντιστέκεται, όλα τα τελευταία χρόνια. Συγκεκριμένα, από το 2000 μέχρι σήμερα, ο κ. DNA, ενημέρωνε με αλλεπάλληλα επίσημα έγγραφα τη Σύγκλητο, τον Πρόεδρο του Τμήματος και όλους τους καθηγητές του Τμήματος, αλλά και τους φοιτητές, για όλες αυτές τις επιζήμιες για τους φοιτητές και το Ίδρυμα «οικογενειοκρατικές» ενέργειες. Όλοι τους, ανεξαιρέτως, έδειξαν απόλυτη αδιαφορία για τις καταγγελίες. Μάλιστα δε, η «αντίδρασή» τους ήταν η εξής: Όλες οι αποφάσεις που ελήφθησαν από τον Τομέα και το Τμήμα ήσαν ομόφωνες(!) και όλες προστάτευαν την οικογενειοκρατία, αφού ήσαν υπέρ του φωτογραφηθέντος από τον πατέρα γιου. Στις ψηφοφορίες, δεν υπήρξε ούτε καν ένα λευκό. Μάλιστα δε, κατά την εκλογή ο γιος εξελέγη στη θέση Λέκτορα παμψηφί (ο κ. DNA δεν παρέστη στην εκλογή).

Μπροστά σε αυτή την εικόνα, ο κ. DNA αναγκάστηκε να βγει «εκτός των τειχών» του Πανεπιστημίου του και να καταγγείλει τα θλιβερά αυτά γεγονότα στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και στους δύο τελευταίους Υπουργούς Παιδείας (κ.κ. Ευθυμίου και Γιαννάκου). Από αυτές τις ενέργειες, τίποτα το ουσιαστικό μέχρι σήμερα δεν έχει προκύψει. Επίσης, ο κ. DNA έχει κάνει αίτηση ακύρωσης του διορισμού του γιου στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η δίκη, μετά από πολλές αναβολές, τελικά ορίστηκε για την Άνοιξη του 2007 [για περισσότερα, βλέπε Εδάφιο ΙΙ.2.3, ενότητα (δ)].
Όμως τις πιο πάνω ενέργειές του (δηλ. την «αντίστασή του στην οικογενειοκρατία») ο κ. DNA τις έχει πληρώσει μέχρι σήμερα πολύ ακριβά, όπως θα φανεί από μερικά αντιπροσωπευτικά θλιβερά γεγονότα που εκθέτουμε στη συνέχεια. Αξίζει δε να επισημανθεί ότι, όλα αυτά που εκθέτουμε στη συνέχεια, λειτουργούν σαν μία «ακτινογραφία», που αποκαλύπτει, με σαφήνεια και πληρότητα, τη θλιβερή κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ της χώρας μας, εξαιτίας των ιδίων των καθηγητών τους και ιδιαίτερα εξαιτίας μερικών επιτήδειων «αρχηγίσκων». Κυρίως όμως, τα εκθέτουμε με την ελπίδα ότι θα αξιοποιηθούν, τόσο για την καλύτερη κατανόηση των προβλημάτων, όσο και προπαντός, για την επίλυσή τους. Ως εκ περισσού αναφέρουμε ότι τέτοια και παρόμοια θλιβερά γεγονότα, συμβαίνουν σε όλα, ή σχεδόν σε όλα τα Πανεπιστήμια της χώρας, αλλά σπανίζουν οι καθηγητές, που με την επιμονή τους, αλλά και με προσωπικές θυσίες, τα φέρνουν στην επιφάνεια.

Όπως ήδη ανέφερα στο κυρίως έγγραφο, το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει το εξαιρετικής σημασίας συγκριτικό στοιχείο, μεταξύ των ΑΕΙ της χώρας μας και της Δύσης, που είναι τούτο: Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στα ΑΕΙ της Δύσης, είναι τέτοια, που δεν νοείται, δεν τολμά καθηγητής, να διαπράξει αδικήματα ηθικής τάξεως, όπως αυτό της οικογενειοκρατίας. Και αν το κάνει, θα αποβληθεί αμέσως από το Ίδρυμα, από τους ίδιους τους συναδέλφους του. Αντίθετα, η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στα ΑΕΙ της χώρας μας είναι τέτοια, που δεν νοείται, δεν τολμά καθηγητής, να εναντιωθεί σε αδικήματα ηθικής τάξεως, όπως αυτό της οικογενειοκρατίας, γιατί αν το κάνει, τότε θα τεθεί αμέσως υπό ηθική, ψυχολογική, επαγγελματική, κοινωνική και οικονομική εξόντωση, από τους ίδιους τους συναδέλφους του. Ειδικά δε η ψυχολογική βία παίρνει τέτοιες διαστάσεις που απειλεί με καταστροφικές συνέπειες για την υγεία του, αφού μπορεί να επιφέρει και το μοιραίο. Δηλαδή, στα ΑΕΙ της Δύσης, όποιος καθηγητής τολμήσει να ενεργήσει προς όφελός του, αλλά κάνοντας κακό στο Πανεπιστήμιο, πολεμιέται ανελέητα από τους ίδιους τους συναδέλφους του, ενώ στη χώρα μας, όποιος καθηγητής τολμήσει και σηκώσει το ανάστημά του σε ένα τέτοιο κακό, εξοντώνεται ανελέητα από τους ίδιους τους συναδέλφους του και δη από τους «αρχηγίσκους».

Ακόμα πιο απλά: Στη Δύση, όποιος καθηγητής τολμήσει να κάνει κακό στο Πανεπιστήμιο, εξοστρακίζεται, ενώ στην Ελλάδα, όποιος καθηγητής τολμήσει να πολεμήσει το κακό στο Πανεπιστήμιο, εξοντώνεται. Αυτή η διαφορά είναι η κύρια αιτία της μεγάλης υποβάθμισης των Πανεπιστημίων μας, σε σύγκριση με τα Πανεπιστήμια της Δύσης.

Στη συνέχεια θα παρουσιάσουμε (για οικονομία χώρου), μόνο μερικά ενδεικτικά θλιβερά γεγονότα από τα πολλά που συνέβησαν εις βάρος του κ. DNA, αλλά και των φοιτητών του και κατ’ επέκταση του ελληνικού λαού, από τους θιασώτες και υπερασπιστές της οικογενειοκρατίας, με στόχο να τρομοκρατηθεί ο κ. DNA και να εγκαταλείψει τον αγώνα του, γεγονός που δεν έγινε, και ούτε πρόκειται να γίνει ποτέ. Από τα γεγονότα που ακολουθούν, φαίνεται καθαρά ότι η διαπλοκή και η διαφθορά του καθηγητικού κατεστημένου μέσα στα Πανεπιστήμια, δεν περιορίζεται μόνο στο να διαφωνεί με τον αντίπαλο, αλλά του επιτίθεται και τον εκδικείται. Και όταν του επιτίθεται και τον εκδικείται τον χτυπά, και όταν χτυπά, δεν αστειεύεται. Χτυπά ανελέητα. Χτυπά εξοντωτικά!

Πριν ξεκινήσουμε την παρουσίαση, θέλουμε να σημειώσουμε ότι το μαρτύριο που περνάει ο κ. DNA από το 2000 μέχρι σήμερα, είναι όντως πολύ μεγάλο, αλλά τα χειρότερα γεγονότα που έχουν συμβεί εις βάρος του δεν μπορούμε να τα παρουσιάσουμε γιατί οι επιτήδειοι «αρχηγίσκοι» της οικογενειοκρατίας τα έχουν κάνει με τέτοιο τρόπο που να μην μπορούν εύκολα να αποδειχθούν. Γι’ αυτό, αυτά που θα παρουσιάσουμε στη συνέχεια, είναι μερικά από εκείνα για τα οποία έχουμε ξεκάθαρα αποδεικτικά στοιχεία.

Τέλος, τονίζουμε ότι εκείνα τα γεγονότα που δεν μπορούν να αποδειχθούν (όπως σχεδόν πάντα συμβαίνει σε κάθε περίπτωση διαπλοκής και διαφθοράς) είναι πολύ περισσότερα και πολύ σημαντικότερα από αυτά που αποδεικνύονται. Με δυο λόγια, αυτά που θα παρουσιάσουμε αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου της εν λόγω περίπτωσης.

(β) Στέρηση γραμματέως

Κατά το έτος 2001, με απόφαση της Πρυτανείας, όλα τα εργαστήρια στα οποία διδάσκονταν εργαστηριακά μαθήματα, δικαιούντο γραμματέα (η συγκεκριμένη ονομασία των γραμματέων είναι ΙΔΑΧ). Όλα τα εργαστήρια που πληρούσαν αυτήν την προϋπόθεση, πήραν ΙΔΑΧ, εκτός από ένα: Το εργαστήριο του κ. DNA. Και το απίστευτο είναι ότι πληρώθησαν με θέση γραμματέως ανύπαρκτα εργαστήρια, εργαστήρια κυριολεκτικά φαντάσματα, που, υπάρχουν μόνο σε χαρτιά και που δεν δίδαξαν ποτέ εργαστηριακά μαθήματα στους φοιτητές. Μετά από αυτό, ο κ. DNA αναγκάστηκε να προσλάβει ιδιωτική γραμματέα, την οποία έχει ακόμα και την οποία έχει πληρώσει από δικά του χρήματα, συνολικά, μέχρι σήμερα, πάνω από 50.000€.


(γ) Ομηρία αμοιβής για συγγράμματά του

Η Γενική Συνέλευση του Τμήματός του αποφάσισε όπως, για το χειμερινό εξάμηνο του ακαδ. έτους 2002-2003, διανείμει ένα από τα συγγράμματά του, και σε φοιτητικό κλιμάκιο που διδάσκει άλλος καθηγητής. Περί τα τέλη του εξαμήνου, που είχε σχεδόν ολοκληρωθεί η διανομή των συγγραμμάτων, το Τμήμα άλλαξε γνώμη(!), και ανακάλεσε την απόφασή του, με αποτέλεσμα ο κ. DNA να μην μπορεί να εισπράξει την αμοιβή για τα συγγράμματα που διένειμε, συνολικού κόστους 8.220€ (σημειώστε ότι είναι συγγραφέας και εκδότης του εν λόγω βιβλίου). Παρά τα επανειλημμένα έγγραφά του προς το Τμήμα και την Πρυτανεία, από τότε μέχρι σήμερα, τίποτα ΑΠΟΛΥΤΩΣ δεν έχει γίνει προς την κατεύθυνση να εισπράξει τα 8.220€ που δικαιούται. Έτσι βρέθηκε να είναι εγκλωβισμένος από το 2003 μέχρι σήμερα, μη μπορώντας να εισπράξει το ποσό των 8.220€. Kαι το χειρότερο είναι ότι, οι ελπίδες του για να ρυθμιστεί ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ το θέμα, φαίνεται ότι, για κάθε χρόνο που περνάει, μικραίνουν και απομακρύνονται.

Άραγε, γιατί αυτή η ομηρία του; Εξ’ άλλου βιβλία μοίρασε στους φοιτητές, δεν τους μοίρασε ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ ή ΧΕΙΡΟΒΟΜΒΙΔΕΣ. Όμως, μήπως όλα όσα έγιναν ήταν μία καλοστημένη παγίδα από μερικούς επιτήδειους, για να συμβεί αυτό που συνέβη και τελικά να χάσει τα χρήματά του ως τιμωρία ή προειδοποίηση για την αντίστασή του στη σήψη;

(δ) Μήνυση από συνάδελφο

Συνάδελφος του κ. DNA και πρώην Διευθυντής του Τομέα του (ένας ενεργός υποστηρικτής της οικογενειοκρατίας), το 2004 υπέβαλε μήνυση εναντίον του, για δύο λόγους: Ο πρώτος λόγος ήταν, γιατί ο κ. DNA ανέφερε στον Πρύτανη με έγγραφό του ότι, όταν ο εν λόγω συνάδελφός του ήταν Διευθυντής του Τομέα (κατά το ακαδ. έτος 2002-2003), είχε στείλει ένα έγγραφο προς τη Νομική Υπηρεσία του Πανεπιστημίου, με περιεχόμενο που δεν είχε καμμία σχέση με την πραγματικότητα, δηλ. το περιεχόμενο του εγγράφου ήταν ψευδές. Και «όλως τυχαία», όλα τα ψεύδη του εγγράφου, ήσαν υπέρ της συγκεκριμένης περίπτωσης οικογενειοκρατίας. Σημειώστε ότι το ατόπημα αυτό του συναδέλφου, χαρακτηρίζεται, με νομικούς όρους, αν δεν κάνω λάθος, ως πλαστογραφία, και επομένως πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό πειθαρχικό και ποινικό παράπτωμα. Ο δεύτερος λόγος ήταν, για κάποια σχόλια του κ. DNA, εις βάρος του εν λόγω πρώην Διευθυντή του Τομέα, σε κάποιο άλλο έγγραφό του.

Συγκριτικά, ο πρώτος λόγος είναι πολύ σημαντικότερος του δεύτερου. Με την μήνυσή του, προφανώς επιθυμεί την ποινική τιμωρία του κ. DNA. Αλλά δεν αρκέσθη στη μήνυση. Υπέβαλε και αγωγή εναντίον του, ζητώντας 15.000€ για ηθική αποζημίωση. Η μήνυση βρίσκεται στο εξής σημείο: Το πρώτο θέμα, που όπως είπαμε είναι και το σημαντικότερο, δεν παραπέμφθη σε ακροατήριο. Το δεύτερο θέμα, που είναι σχετικά ασήμαντο, παραπέμφθη στο ακροατήριο και η δική ορίσθηκε για την Άνοιξη του 2007.

(ε) Άρνηση του Τομέα να μαγνητοφωνούνται οι Γενικές Συνελεύσεις

Από την πρώτη Γενική Συνέλευση (Γ.Σ.) από ιδρύσεως του Τομέα, τον Σεπτέμβριο του 2000, ο κ. DNA ζητούσε να μαγνητοφωνούνται οι Γενικές Συνελεύσεις του Τομέα. Στόχος της πρότασης αυτής ήταν, να συγκροτηθεί ένα αρχείο στον Τομέα, έτσι ώστε, αν υπάρξει κάποια διαφωνία στο μέλλον, μεταξύ των μελών της Γ.Σ. του Τομέα για το τι ελέχθη και πως ελέχθη κάποτε στο παρελθόν σε κάποια Γ.Σ. του Τομέα, να μπορούν να ανατρέξουν στην κασέτα, να την ακούσουν, και έτσι να λύσουν τυχόν διαφωνίες τους. Σημειώνεται ότι τα Πρακτικά του Τομέα περιλαμβάνουν μόνο σύντομες περιλήψεις των συζητήσεων, τις ψηφοφορίες και κυρίως τις αποφάσεις επί των θεμάτων της Ημερησίας Διατάξεως.

Ο Τομέας απέρριψε ομόφωνα την πρόταση του κ. DNA. Όμως, ο κ. DNA, κάθε φθινόπωρο και κάθε χρόνο, επί επτά συναπτά χρόνια, επανέρχεται με έγγραφό του προς τον Τομέα, ζητώντας να γίνει δεκτή η πρότασή του. Δυστυχώς, ακόμα(!) ο Τομέας δεν έχει κάνει δεκτή την πρότασή του αυτή.

Τίθεται το εύλογο ερώτημα: Γιατί όλα τα υπόλοιπα επτά μέλη του Τομέα ομόφωνα απορρίπτουν την πρόταση να ηχογραφούνται οι Γ.Σ. του Τομέα; Τί φοβούνται; Προφανώς, την αλήθεια. Διότι το μαγνητόφωνο είναι ένα μηχάνημα που καταγράφει ομοιόμορφα, αντικειμενικά και δημοκρατικά, όλα όσα ακούει. Δεν μεροληπτεί υπέρ ενός και κατά κάποιου άλλου. Μάλιστα δε, όταν έλθει η στιγμή να λειτουργήσει σαν μάρτυρας, όταν δηλ. πατήσουμε το κουμπί και ακούσουμε τι έχει γράψει, τότε θα μας πει την αλήθεια και μόνο την αλήθεια.

Αλλά τα μέλη του Τομέα, προφανώς, δεν θέλουν να υπάρχει ένας τέτοιος «μάρτυρας». Δεν θέλουν να υπάρχει «κάποιος» αδιάψευστος μάρτυρας, που να λέει όλη την αλήθεια. Αυτό που θέλουν είναι να μην υπάρχει κανένας μάρτυρας, οπότε αυτοί να μπορούν να λένε τα πράγματα όπως τα θέλουν.

Και έτσι ακριβώς γίνεται για έξι ολόκληρα χρόνια. Αυτοί τα λένε όπως τα θέλουν και ο κ. DNA (ένας εναντίον επτά), δεν έχει τρόπο να αποδείξει, το τι πραγματικά συμβαίνει μέσα στον Τομέα. Το μόνο που μπορεί να αποδείξει, με αυτά που μόλις παρουσιάσαμε, είναι ότι η ζωή του μέσα στον Τομέα του, είναι ένα μαρτύριο, και αυτό τα λέει όλα.

(στ) Αποκλεισμός του από την εκπροσώπηση του Τομέα του, στο Τμήμα του από ιδρύσεως του Τομέα μέχρι σήμερα

Όπως είναι γνωστό, η σύνθεση της Γενικής Συνέλευσης (Γ.Σ.) ενός Τμήματος, αποτελείται από τους Διευθυντές των Τομέων του Τμήματος και από εκπροσώπους-μέλη του Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) κάθε Τομέα. Ο αριθμός των μελών ΔΕΠ που εκπροσωπούν τους Τομείς είναι περί τους τριάντα. Έτσι, για παράδειγμα, αν ένα Τμήμα είναι χωρισμένο σε πέντε Τομείς, όπου, για απλούστευση, όλοι οι Τομείς έχουν τον ίδιο αριθμό μελών ΔΕΠ, τότε οι εκπρόσωποι κάθε Τομέα στην Γ.Σ. του Τμήματος θα είναι έξι.

Σημειώνουμε ότι σε ό,τι αφορά τους εκπροσώπους των Τομέων, η συνήθης εικόνα είναι ότι, όλα τα μέλη ΔΕΠ συμμετέχουν στην εκπροσώπηση του Τομέα με, περίπου, την ίδια συχνότητα. Μάλιστα δε, σε πολλούς Τομείς, εφαρμόζεται η μέθοδος «εκ περιτροπής» (rotation). Κοντολογίς, η εκπροσώπηση μοιράζεται εξίσου, ή περίπου εξίσου, σε όλα τα μέλη ΔΕΠ του Τομέα.

Ο Τομέας όπου ανήκει ο κ. DNA, ιδρύθηκε το 2000. Από τότε έχουν παρέλθει επτά ακαδ. έτη. Σε όλα αυτά τα ακαδ. έτη, έχει δηλώσει υποψηφιότητα για εκπροσώπηση του Τομέα στην Γ.Σ. του Τμήματος, αλλά ΟΥΔΕΠΟΤΕ(!) εξελέγη. Σχεδόν πάντα έπαιρνε μία ψήφο. Τη δική του. Όλοι οι υπόλοιποι πέντε εκλόγιμοι συνάδελφοί του, έχουν διατελέσει εκπρόσωποι, γύρω στις τέσσερις φορές ο καθένας. Ο κ. DNA ούτε μία φορά!

Διευκρινίζουμε ότι η επιλογή των εκπροσώπων, γίνεται με κρυφή ψηφοφορία και επομένως, το αποτέλεσμα έχει την πλήρη νομική κάλυψη. Όμως, από πλευράς ουσίας, δείχνει, φανερά και ξάστερα, ποιός είναι ο στόχος πίσω από αυτή την ενέργεια. Και ο στόχος είναι, ο κ. DNA να μην γίνει ποτέ μέλος της Γ.Σ. του Τμήματος, έτσι ώστε να μην έχει τη δύναμη της φωνής και προπαντός, τη δύναμη της ψήφου, στο υπερκείμενο όργανο, που είναι η Γ.Σ. του Τμήματος.

Η εικόνα αυτή, είναι μία εικόνα αποκλεισμού και φίμωσης ενός μέλους ΔΕΠ, επειδή πολεμά τα «καλά και συμφέροντα» κάποιων συναδέλφων του, που τόσο πολύ ζημιώνουν και υποβαθμίζουν το Πανεπιστήμιο. Είναι μία προσπάθεια κάποιων, να ταπεινώσουν και να εξευτελίσουν τον κ. DNA, αφού δεν τον θεωρούν ικανό να εκπροσωπήσει τον Τομέα τους ούτε μία φορά(!). Τέτοια εκφυλιστικά γεγονότα, δυστυχώς, υπάρχουν και σε άλλα Τμήματα των ΑΕΙ της χώρας μας. Όμως, περίπτωση σαν και αυτή, που μόλις παρουσιάσαμε, όπου τόσο απροκάλυπτα και επί επτά συναπτά ακαδ. έτη, τα υπόλοιπα μέλη ΔΕΠ του Τομέα, να έχουν επιλεγεί ως εκπρόσωποι στο Τμήμα γύρω στις τέσσερις φορές ο καθένας και ο κ. DNA ούτε μία φορά, εξ’ όσων γνωρίζω, δεν έχει ξανασυμβεί σε ΑΕΙ της χώρας, ίσως και του πλανήτη ολόκληρου. Ίσως η περίπτωση αυτή θα πρέπει να καταγραφεί στο βιβλίο Γκίνες.

Στο σημείο αυτό, κάνω μία παρένθεση για να αναφέρω ότι, στο Προσχέδιο του Νόμου Πλαίσιο, που μας κοινοποιήσατε στις 30-8-2006, στο άρθρο 29, εδάφιο 2, αναφέρεται το εξής:

2. Το δεύτερο εδάφιο της περίπτωσης γ΄ της παραγράφου 2 του άρθρου 8 του Ν. 1268/1982 αντικαθίσταται ως εξής:

«Οι εκπρόσωποι ΔΕΠ κάθε Τομέα στη Γενική Συνέλευση του Τμήματος ορίζονται εκ περιτροπής με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του Τομέα, ύστερα από κλήρωση που διενεργείται με ευθύνη του Διευθυντή του Τομέα, για ετήσια θητεία κατ’ αναλογία του αριθμού των μελών του σε κάθε βαθμίδα. Στην κλήρωση μετέχουν κάθε φορά τα μέλη ΔΕΠ του Τομέα που δεν συμμετείχαν στη Γενική Συνέλευση του Τμήματος τα προηγούμενα ακαδημαϊκά έτη».

Έχω την εντύπωση ότι, η πιο πάνω τροποποίηση, προτείνεται διότι θα έφθασαν στο Υπουργείο πολλές καταγγελίες «φίμωσης» καθηγητών από τις Γ.Σ. των Τομέων, όπως είναι η χαρακτηριστική περίπτωση του κ. DNA. Είναι, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετικά λυπηρό, να υπάρχουν τέτοια φαινόμενα στα Πανεπιστήμια και προκειμένου να διορθωθεί το κακό, να εξαναγκάζεται το Υπουργείο να επεμβαίνει νομοθετικά, προτείνοντας την πιο πάνω διάταξη, ως αναγκαία. Η πιο πάνω διάταξη, αν και συμφωνώ μαζί της, κατά την ταπεινή μου άποψη, εξευτελίζει τους καθηγητές. Και τους εξευτελίζει δίκαια, διότι μετατρέπουν τις δημοκρατικές διαδικασίες στον Τομέα, ως ένα όπλο της πλειοψηφίας, που καταπιέζει, εξευτελίζει και «αχρηστεύει» διοικητικά τη μειοψηφία επί ζημία πάντα των Πανεπιστημίων.

(ζ) Αυθαίρετη κατάργηση μαθήματός του

Στο Τμήμα του, ο κ. DNA δίδασκε ανελλιπώς, από το ακαδ. έτος 2001-2002 έως το 2004-2005, από τον κύκλο των Ανθρωπιστικών Μαθημάτων, μάθημα με περιεχόμενο «Αξίες της Ζωής». Το εν λόγω μάθημα το υιοθέτησε και ένα άλλο Τμήμα του Ιδρύματος, αρχής γενομένης από το ακαδ. έτος 2005-2006. Άλλα Τμήματα έδειξαν ενδιαφέρον να το υιοθετήσουν, από το ακαδ. έτος 2006-2007.
Αλλά ξαφνικά, ο καθ’ ύλην αρμόδιος Τομέας Ανθρωπιστικών Μαθημάτων του Πανεπιστημίου, κατήργησε(!) το εν λόγω μάθημα από όλα τα Τμήματα του Πανεπιστημίου, χωρίς, ουσιαστικά, καμμία ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ, και έτσι το μάθημα έπαψε να διδάσκεται σε όλα τα Τμήματα του ΑΕΙ. Στη συνέχεια, η Πρυτανεία προέβη σε κάποιες ενέργειες για να διορθώσει το κακό, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Έτσι στο εν λόγω ΑΕΙ, συνέβη και αυτό: Καθηγητές, να στερούν τη γνώση από τους φοιτητές τους και μάλιστα τη σχετιζόμενη με τον Ανθρωπισμό και τις αξίες ζωής!!!

(η) Αποκλεισμός του από την εξέταση μαθήματος της ειδικότητάς του

1. Προκαταρκτικά

Ο Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας (Ε.Κ.Λ.) ενός ΑΕΙ καθορίζει τον τρόπο λειτουργίας του. Οι Ε.Κ.Λ. των Πανεπιστημίων, διαμορφώνονται και αποφασίζονται από την Σύγκλητο κάθε Πανεπιστημίου. Στη συνέχεια υποβάλλονται για έγκριση στο Υπουργείο Παιδείας και αν εγκριθούν, δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ως Υπουργικές Αποφάσεις. Όλα αυτά σημαίνουν ότι, κάθε Ε.Κ.Λ., επέχει θέση νόμου του Κράτους. Μέχρι σήμερα, εξ’ όσων γνωρίζω, μόνο τα 14 από 22 ΑΕΙ έχουν Ε.Κ.Λ.

Μία διάταξη του Ε.Κ.Λ. του Πανεπιστημίου όπου υπηρετεί ο κ. DNA, αναφέρει τα εξής: Όταν σε ένα εξάμηνο ο αριθμός των φοιτητών είναι πολύ μεγάλος, τότε οι φοιτητές μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα φοιτητικά κλιμάκια, δηλ. σε μικρότερα ακροατήρια (αυτό εξάλλου προβλέπει και το άρθρο 15, εδάφιο 11, του Προσχεδίου του Νόμου Πλαίσιο), αλλά τα συγγράμματα, ως επίσης και τα θέματα των εξετάσεων θα είναι αυστηρά τα ίδια για όλα τα φοιτητικά κλιμάκια. Προφανώς, αυτή η διάταξη κατοχυρώνει το Συνταγματικό δικαίωμα κάθε φοιτητή για ίση μεταχείριση, στα συγγράμματα και στις εξετάσεις. Εξ’ άλλου, κάτι ανάλογο γίνεται σε όλη τη χώρα με τις Πανελλήνιες Εξετάσεις, όπου όλοι οι υποψήφιοι, όλων των Λυκείων της χώρας, για κάθε συγκεκριμένο μάθημα (μαθηματικά, φυσική, κ.λ.π.), διδάσκονται από αυστηρά ίδια συγγράμματα και εξετάζονται αυστηρά στα ίδια θέματα στις εισαγωγικές εξετάσεις, παρ’ ότι ως είναι φυσικό, το κάθε Λύκειο έχει διαφορετικό καθηγητή για κάθε συγκεκριμένο μάθημα.

Τον Οκτώβριο του 2003, ένα μέλος της Νομικής Υπηρεσίας του Πανεπιστημίου, υπέβαλε γνωμάτευση προς τον Πρύτανη, όπου ανέφερε ότι η εν λόγω διάταξη του Ε.Κ.Λ. πάσχει νομικά. Ο τότε Πρύτανης, χωρίς να φέρει, ως όφειλε, τη γνωμάτευση στη Σύγκλητο για συζήτηση και λήψη απόφασης, έθεσε από μόνος του(!) εκτός ισχύος την επίμαχη διάταξη, κοινοποιώντας την απόφασή του αυτή, μόνο στο Τμήμα του κ. DNA, ενώ για τα λοιπά Τμήματα, παρέμεινε ο ΕΚΛ ως είχε. Στη συνέχεια, τον Μάιο του 2004, άλλαξε γνώμη ο Πρύτανης και με επίσημο έγγραφό του προς τον κ. DNA, προς τον Τομέα του και προς το Τμήμα του, έθεσε πάλι σε ισχύ την εν λόγω διάταξη. Όμως, τον Νοέμβριο του 2004, ξανα-άλλαξε(!) γνώμη και με άλλο έγγραφό του προς το Τμήμα του κ. DNA, έθεσε την επίμαχη διάταξη πάλι εκτός ισχύος.

Με τη στάση του αυτή, ο Πρύτανης, δημιούργησε μεγάλη αναστάτωση στην εκπαιδευτική διαδικασία και ζημίωσε πάρα πολύ τους φοιτητές του Τμήματος του κ. DNA, οι οποίοι, παρά τις επανειλημμένες ομόφωνες και έντονες παρακλήσεις τους, να σταματήσει αυτή η αδικία εις βάρος τους, ακόμα(!) δεν έχουν εισακουσθεί. Όμως, υπάρχει και το χειρότερο. Και το χειρότερο είναι ότι, ο Πρύτανης δεν κοινοποίησε, ως όφειλε, τις αποφάσεις του για την κατάργηση της επίμαχης διάταξης στα υπόλοιπα Τμήματα του ΑΕΙ. Την εν λόγω διάταξη την έθεσε εκτός ισχύος, ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΑ και ΜΟΝΟ, για το Τμήμα του κ. DNA.

Αν είναι δυνατόν, ένας Πρύτανης να συμπεριφέρεται κατ’ αυτόν τον άδικο τρόπο προς τους φοιτητές ενός και μόνο συγκεκριμένου Τμήματος του Πανεπιστημίου. Αν είναι δυνατόν, ένας Πρύτανης, ενώ θα έπρεπε να είναι ο άγγελος φύλακας του ΕΚΛ του Ιδρύματος, να είναι αυτός που τον καταστρατηγεί. Και αν κάποιος καθηγητής τολμήσει να τον εμποδίσει, όπως θα δούμε στην ενότητα (κ), ενεργοποιεί και πειθαρχική διαδικασία σε βάρος του.

Η πιο πάνω συμπεριφορά του Πρύτανη, αφορούσε ένα μάθημα κορμού της ειδικότητας του κ. DNA, όπου οι φοιτητές ήσαν χωρισμένοι σε δύο ισάριθμα μικρότερα φοιτητικά κλιμάκια. Στο πρώτο φοιτητικό κλιμάκιο, διδάσκων ήταν ο κ. DNA. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, ο κ. DNA είχε χιλιοπαρακαλέσει τον Πρύτανη, με δεκάδες έγγραφά του, να σταματήσει αυτή την αδικία, δηλώνοντάς του ότι δεν μπορεί επ’ άπειρον να εφαρμόζει τις εντολές του, διότι, είναι προδήλως παράνομες και επιζήμιες για τους φοιτητές του, αλλά ο Πρύτανης δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον, καμμία ευαισθησία. Δεν απάντησε ποτέ(!) στα επίμαχα έγγραφα του κ. DNA.

Για το εν λόγω μάθημα, ο κ. DNA, όπως ήδη αναφέραμε, έχει γράψει δύο συγγράμματα, τα οποία έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά και εκδίδονται από δύο διαφορετικούς μεγάλους εκδοτικούς οίκους του εξωτερικού. Τα συγγράμματα αυτά, έχουν διεθνή κυκλοφορία και χρησιμοποιούνται ως προπτυχιακά συγγράμματα (textbooks) για το ίδιο μάθημα, σε Τμήματα ΑΕΙ άλλων χωρών (από τις ΗΠΑ μέχρι το Πακιστάν και τις Ινδίες). Επίσης, αξίζει να σημειώσουμε ότι, τα συγγράμματα αυτά χρησιμοποιούνται ως βασικά προπτυχιακά συγγράμματα, για το ίδιο μάθημα, σε πολλά Τμήματα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η διανομή των συγγραμμάτων του κ. DNA στο δικό του (δηλ. στο πρώτο) φοιτητικό κλιμάκιο, είναι υποχρεωτική από τον Τομέα και το Τμήμα. Όμως, ο καθηγητής του δεύτερου φοιτητικού κλιμακίου, δεν έχει γράψει δικά του συγγράμματα. Αλλά, επειδή ο Ε.Κ.Λ. προβλέπει ότι και τα δύο φοιτητικά κλιμάκια πρέπει να έχουν αυστηρά τα ίδια συγγράμματα, αυτό σημαίνει ότι και στους φοιτητές του δεύτερου φοιτητικού κλιμακίου, πρέπει να διανεμηθούν τα ίδια δύο συγγράμματα που διανέμονται στους φοιτητές του πρώτου φοιτητικού κλιμακίου, δηλ. να τους διανεμηθούν τα συγγράμματα του κ. DNA. Όμως, αν εφαρμοζόταν ο Ε.Κ.Λ., αυτό θα σήμαινε ότι θα διπλασιαζόταν ο αριθμός των συγγραμμάτων του κ. DNA, που θα διανέμονταν στους φοιτητές και κατά συνέπεια, θα διπλασιάζονταν και τα κέρδη του.

Ο καθηγητής του δεύτερου φοιτητικού κλιμακίου, είναι ένας από τους πλέον φανατικούς υποστηρικτές της οικογενειοκρατίας και φίλος του εν λόγω πατέρα. Για να «συνδράμει» και αυτός στον πόλεμο εναντίον του κ. DNA, έβαλε στόχο να μην διανεμηθούν τα συγγράμματα του κ. DNA και στο δεύτερο φοιτητικό κλιμάκιο, αλλά να διανέμεται άλλο, διαφορετικό σύγγραμμα, άλλου (τρίτου) καθηγητή. Μάλιστα δε, μερικά μέλη ΔΕΠ έφθασαν στο σημείο να κατηγορήσουν τον κ. DNA ότι «πίεζε» να διανέμονται τα συγγράμματά του και στο δεύτερο φοιτητικό κλιμάκιο, γιατί επιδίωκε να διπλασιάσει τα κέρδη του.

Ευθύς ως το αντιλήφθη αυτό ο κ. DNA, δήλωσε με επίσημο έγγραφό του προς τον Πρύτανη (το οποίο κοινοποίησε και προς την Υπουργό Παιδείας), ότι τα κέρδη των συγγραμμάτων του, τα διαθέτει στους φοιτητές (για υποτροφίες ή εκπαιδευτικές εκδρομές), όχι μόνο από τα συγγράμματα του δεύτερου φοιτητικού κλιμακίου, αλλά και από τα συγγράμματα του πρώτου (δηλ. του δικού του) φοιτητικού κλιμακίου, αφοπλίζοντας κάθε επιχείρημα ότι από την πλευρά του κ. DNA υπήρχαν ιδιοτελείς σκοποί. Παρά ταύτα, ο εν λόγω συνάδελφός του, επέμενε και κάθε χρόνο κατάφερνε και συνεχίζει να καταφέρνει να διανέμει διαφορετικά συγγράμματα στο δικό του φοιτητικό κλιμάκιο. Επίσης, κάθε χρόνο έδινε διαφορετικά θέματα. Όμως, για να πετύχει όλα αυτά, προφανώς θα τον διευκόλυνε πολύ αν η επίμαχη διάταξη του Ε.Κ.Λ., που ορίζει ίδια συγγράμματα και ίδια θέματα και για τα δύο φοιτητικά κλιμάκια, μπορούσε να τεθεί εκτός ισχύος. Αυτό ανέλαβε να το κάνει ο ίδιος ο Πρύτανης. Και το έκανε με τον τρόπο που περιγράψαμε πιο πάνω.

2. Ο κ. DNA προσπάθησε να ταράξει τα λιμνάζοντα ύδατα

Κατά το χειμερινό εξάμηνο του ακαδ. έτους 2004-2005, ο κ. DNA δίδαξε, όπως έκανε κάθε χρόνο, επί είκοσι συναπτά χρόνια, το εν λόγω μάθημα κορμού. Ειδικά αυτό το ακαδ. έτος, ένιωθε ικανοποιημένος, διότι επιτέλους ο Πρύτανης, ήδη από τον Μάιο του 2004, είχε πάρει ξεκάθαρη θέση ότι ισχύει η επίμαχη διάταξη του Ε.Κ.Λ. Όμως, όπως ήδη αναφέρθηκε, ο Πρύτανης άλλαξε γνώμη τον Νοέμβριο του 2004.

Το εξάμηνο τελείωσε γύρω στις 20 Ιανουαρίου 2005. Οι εξετάσεις για την εξεταστική περίοδο του Φεβρουαρίου ορίστηκαν για τις 3 Φεβρουαρίου 2005. Το πρωί της 3ης Φεβρουαρίου 2005, τα πράγματα είχαν ως εξής: ο κ. DNA δεν είχε διανείμει τα συγγράμματά του στο δικό του φοιτητικό κλιμάκιο, διότι είχε διανεμηθεί παράνομα άλλο σύγγραμμα στο άλλο φοιτητικό κλιμάκιο. Και το χειρότερο ήταν ότι, θα δίνονταν διαφορετικά θέματα στις εξετάσεις.

Το πρωί της 3 Φεβρουαρίου 2005, ο κ. DNA προσήλθε στα αμφιθέατρα για τις εξετάσεις. Όμως, διαπιστώνοντας ότι καταστρατηγείται, για τέταρτη κατά σειρά ακαδ. χρονιά, η επίμαχη διάταξη του Ε.Κ.Λ., έμεινε σταθερός στη θέση του, την οποία είχε ανακοινώσει και γνωστοποιήσει προς τον Πρύτανη, την Σύγκλητο, το Τμήμα του και τους φοιτητές του, με πολλά έγγραφά του, από τον Οκτώβριο του 2004, και αρνήθηκε να κάνει τις εξετάσεις. Και ο λόγος της άρνησης ήταν προκειμένου να «ταράξει» τα λιμνάζοντα νερά της παρανομίας στο Ίδρυμα, ελπίζοντας ότι η ενέργειά του αυτή, θα έφερνε το πολυπόθητο αποτέλεσμα για τους φοιτητές του Τμήματός του, ότι δηλ. θα έφερνε την εφαρμογή του ΕΚΛ που αποτελούσε νόμο.

Μετά από παρέλευση περίπου δέκα ημερών, η Γ.Σ. του Τομέα, στις 14-2-2005, συζήτησε το θέμα της μη πραγματοποίησης των εξετάσεων στο φοιτητικό κλιμάκιο του κ. DNA στις 3 Φεβρουαρίου 2005. O κ. DNA, μπροστά στην αποτυχία του να «ταράξει» τα λιμνάζοντα νερά της παρανομίας στον Τομέα του και στο Τμήμα του, με στόχο την εφαρμογή του ΕΚΛ, αναγκάστηκε να αναθεωρήσει τη θέση, με μόνο κριτήριο το όφελος των φοιτητών του. Συγκεκριμένα, δήλωσε στην Γ.Σ. του Τομέα ότι προκειμένου να προστατεύσει τους φοιτητές του, θα κάνει αυτός τις εξετάσεις, καταστρατηγώντας τις πεποιθήσεις του για τον ΕΚΛ για μία ακόμα φορά(!), όπως, παρά τη θέλησή του, έκανε από το 2001. Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι την επαύριον της Γ.Σ. του Τομέα, θα διανείμει τα συγγράμματά του στους φοιτητές του. Επιπλέον, παρακάλεσε τη Γ.Σ. του Τομέα, να ορίσει νέα ημερομηνία εξέτασης εντός των επομένων ημερών ή όποια άλλη ημερομηνία προτιμούσε ο Τομέας.
Είναι φανερό ότι η πρόταση αυτή του κ. DNA θα εξομάλυνε αμέσως το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί και όλα θα τελείωναν γρήγορα και κατ’ ευχήν. Εξ άλλου, όλοι ανεξαιρέτως οι φοιτητές του κλιμακίου του κ. DNA συμφώνησαν απόλυτα και μετά χαράς με την πρόταση αυτή.

Ως εκ περισσού σημειώνω ότι, η αναβολή μιας εξέτασης ενός μαθήματος στα Ελληνικά Πανεπιστήμια για δύο ή τρεις εβδομάδες είναι, τρόπος του λέγειν, «καθημερινό φαινόμενο», αφού σε πολλές περιπτώσεις, δεν αναβάλλεται απλώς η εξέταση ενός μαθήματος, αλλά πολλών μαθημάτων, ακόμα και οι εξετάσεις ενός ολόκληρου(!) εξαμήνου(!). Δηλαδή, η πρόταση του κ. DNA για υλοποίηση της εξέτασης με καθυστέρηση 2 ή 3 εβδομάδων, για τα Πανεπιστημιακά δεδομένα, είναι μία παρανυχίδα και ως εκ τούτου, δε θα προκαλούσε, καμμία απολύτως ανωμαλία.

3. Ο αποκλεισμός του από την εξέταση

Ο Τομέας βρήκε ως «ευκαιρία» (ως «αφορμή», ως «πάτημα») το ότι ο κ. DNA δεν έκανε τις εξετάσεις όπως είχαν αρχικά ορισθεί, και με βάση αυτή την ασήμαντη αφορμή (όπως το λέει και ο λαός μας, «έκανε την τρίχα τριχιά»), στράφηκε εναντίον του κ. DNA. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, αντί ο κ. DNA να «ταράξει» τα λιμνάζοντα ύδατα της ταλαιπωρίας και της αδικίας κατά των φοιτητών, ο Τομέας «τάραξε» τον κ. DNA στην ταπείνωση και στον εξευτελισμό.

Πράγματι, έτσι έγινε, αφού για την πιο πάνω στάση του, ο Τομέας εισηγήθηκε και το Τμήμα ενέκρινε (άκουσον, άκουσον) παράνομα να εκπαραθυρώσουν τον κ. DNA από το εν λόγω μάθημα και στη θέση του να βάλουν... Τριμελή Εξεταστική Επιτροπή, για να κάνει τις εξετάσεις. Το γνωστικό δε αντικείμενο και των τριών καθηγητών, ήταν μακράν του γνωστικού αντικειμένου του κ. DNA και όπου κανένας από τους τρεις καθηγητές της Τριμελούς Εξεταστικής Επιτροπής, δεν είχε διδάξει ποτέ το εν λόγω μάθημα το οποίο ανέλαβε να εξετάσει. Σαν να μην έφθανε αυτό, ο Τομέας αποφάσισε να διανεμηθούν στους φοιτητές του φοιτητικού κλιμακίου του κ. DNA, αντί των συγγραμμάτων του κ. DNA, ένα ξένο σύγγραμμα.

Σημειώστε ότι οι φοιτητές του φοιτητικού κλιμακίου του κ. DNA είχαν διδαχθεί από τα συγγράμματά του, πολλοί είχαν ήδη διαβάσει από τα δικά του συγγράμματα που δανείστηκαν από φοιτητές μεγαλύτερων ετών που είχαν ήδη περάσει το μάθημα. Επίσης, υπήρχαν και πολλοί φοιτητές παρελθόντων ετών, που «χρωστούσαν» το μάθημα και είχαν εξοικειωθεί και διαβάσει και εξετασθεί από τα συγγράμματά του, κ.λ.π.
Τέλος, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι οι φοιτητές παρακάλεσαν ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΑ τη Γ.Σ. του Τμήματος να τους διανεμηθούν τα συγγράμματα του κ. DNA και να τους εξετάσει ο κ. DNA.

Δυστυχώς, η Γ.Σ. του Τμήματος, περιφρόνησε τελείως τους φοιτητές, αλλά και τον κ. DNA, που δήλωνε και ξαναδήλωνε, ότι ευχαρίστως δέχεται την πρόταση των φοιτητών, που ήταν και δική του πρόταση.

Το πιο πάνω γεγονός είναι βέβαιον ότι αποτελεί παγκόσμια πρωτιά στα πανεπιστημιακά χρονικά του πλανήτη μας. Είναι βέβαιον ότι αποτελεί ένα μαύρο ρεκόρ για το βιβλίο Γκίνες.

Τελικά η εξέταση έγινε από την Τριμελή Επιτροπή και με το ξένο σύγγραμμα. Η αποτυχία των φοιτητών στις εξετάσεις ήταν πρωτοφανής: Κόπηκε κοντά στο 95% των φοιτητών. Ήταν, όπως δίκαια την ονόμασαν οι φοιτητές, μία εξέταση «σφαγή». Όμως, οι συνάδελφοι του κ. DNA, είχαν πετύχει το στόχο τους, που ήταν να τον ξεφτιλίσουν, αποκλείοντάς τον από την εξέταση των φοιτητών του σε ένα μάθημα της ειδικότητάς του που ο ίδιος(!) δίδαξε. Τώρα, αν αυτό δημιούργησε τεράστια προβλήματα στους φοιτητές, αυτό φαίνεται ότι καθόλου δεν τους ένοιαξε, όπως δεν τους ένοιαξε και δεν τους νοιάζει και για άλλες πολλές τέτοιες άδικες συμπεριφορές, εις βάρος των φοιτητών μας.

(θ) Αποκλεισμός του από τη διδασκαλία θεωρητικού μαθήματος της ειδικότητάς του

Ο Τομέας και το Τμήμα του κ. DNA, από το 2000 μέχρι σήμερα, σταδιακά, του «αφαίρεσαν» τα 3 από τα 4 μαθήματα της ειδικότητάς του και μαζί με τα μαθήματα, του «αφαίρεσαν» και τη διανομή των συγγραμμάτων του. Μάλιστα δε, κατά το ακαδ. έτος 2005-2006, οι διαθέσεις των οπαδών της οικογενειοκρατίας, έγιναν ακόμα πιο άγριες, αφού αποφάσισαν παράνομα να καταργήσουν τελείως ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΔΙΟ, από διδάσκοντα στο εν λόγω βασικό μάθημα κορμού, της ειδικότητάς του. Και για να το πετύχουν αυτό, έφθασαν στο ΑΠΙΣΤΕΥΤΟ σημείο, να αναθέσουν τη διδασκαλία του πρώτου φοιτητικού κλιμακίου του μαθήματος (δηλ. αντί του κ. DNA), σε πέντε(!) άλλους καθηγητές, όπου ο κάθε καθηγητής θα διδάξει περίπου το 1/5 της ύλης του μαθήματος και όπου οι τρεις από τους πέντε, δεν έχουν διδάξει ποτέ τέτοιο μάθημα!!!

Με την απόφαση αυτή, οι φοιτητές διαφώνησαν και διαμαρτυρήθηκαν έντονα στη Γ.Σ. του Τμήματος, γιατί προφανώς, αυτός είναι ένας ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΣ και ΑΝΤΙ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ τρόπος διδασκαλίας ενός μαθήματος. Από ουσιαστικής πλευράς, αυτό που συνέβη ήταν ότι, καθηγητές ποδοπάτησαν φοιτητές, λες και ήσαν σκουπίδια, ενώ από πρακτικής πλευράς, το μάθημα κατέληξε να γίνει ένα μάθημα αλαλούμ, ένα μάθημα έκτρωμα, για τους φοιτητές. Και το χειρότερο ήταν, ότι οι φοιτητές, εξαιτίας αυτού του αντιεκπαιδευτικού τρόπου διδασκαλίας, στάθηκε αδύνατο να κατανοήσουν την ύλη του μαθήματος. Τελικά, το μόνο μάθημα που επέτρεψαν να διδάξει ο κ. DNA στο Τμήμα του, ήταν ένα μάθημα επιλογής, στο 9ο εξάμηνο, όπου οι φοιτητές που το παρακολουθούν, είναι ελάχιστοι. Συγκεκριμένα, το εν λόγω μάθημα το παρακολούθησαν μόνο οκτώ(!) φοιτητές. Κοντολογίς, το ακαδ. έτος 2005-2006, ο κ. DNA ήταν εκπαιδευτικά παροπλισμένος, αφού κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, θα δίδασκε σε 500 με 600 προπτυχιακούς φοιτητές στο Τμήμα του, ενώ δίδαξε μόνο σε οκτώ(!) φοιτητές.

Η πιο πάνω εικόνα, ζημίωσε αφάνταστα τους φοιτητές. Και τους ζημίωσε αφάνταστα γιατί, ενώ η Πολιτεία έχει εξασφαλίσει τον ειδικό καθηγητή για τη διδασκαλία ενός συγκεκριμένου τομέα γνώσης, που είναι το γνωστικό αντικείμενο του καθηγητή, οι ίδιοι οι συνάδελφοί του, του στερούν την ευκαιρία να διδάξει τα μαθήματα της ειδικότητάς του, τα οποία και εξελέγη να διδάξει, με αποτέλεσμα οι φοιτητές να διδάσκονται τα μαθήματά του από άλλους καθηγητές, που δεν είναι ειδικοί ή δεν είναι τόσο ειδικοί στο θέμα. Για παράδειγμα, είναι σαν να βάζεις να διδάξουν ένα μάθημα οφθαλμολογίας πέντε άλλοι καθηγητές, οι τρεις από τους οποίους έχουν ειδικότητες όπως την δερματολογία, την γυναικολογία και την παιδιατρική, απαγορεύοντας στον οφθαλμίατρο καθηγητή, να κάνει αυτός το μάθημα της οφθαλμολογίας στους φοιτητές του. Προφανώς, αυτό είναι ένα φανερό έγκλημα των ίδιων των καθηγητών κατά των φοιτητών τους και κατά της Παιδείας, αλλά και της χώρας μας γενικότερα.

Είναι πραγματικά λυπηρό να βλέπεις αυτή την εικόνα μέσα σε ένα Πανεπιστήμιο, όπου, αντί κάθε καθηγητής να αξιοποιείται κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο επωφελεία της εκπαίδευσης των φοιτητών στα μαθήματα της ειδικότητάς του, οι ίδιοι οι καθηγητές, να απομονώνουν έναν συνάδελφό τους, να τον παροπλίζουν εκπαιδευτικά, στερώντας τη γνώση στους φοιτητές από τον ειδήμονα καθηγητή. Και όλα αυτά συμβαίνουν, γιατί αυτός ο καθηγητής, προσπαθεί, με τις πολύ μικρές του δυνάμεις, να αναχαιτίσει τη διαπλοκή και τη διαφθορά στον Τομέα του και στο Τμήμα του και ειδικότερα, να σταματήσει μία άνευ προηγουμένου προκλητικότατη περίπτωση οικογενειοκρατίας στο Τμήμα του.

Με μεγάλη μας λύπη πρέπει να πούμε ότι το πιο πάνω γεγονός είναι βέβαιον ότι αποτελεί και αυτό ένα άλλο, επίσης μαύρο ρεκόρ άξιο για το βιβλίο Γκίνες.
(ι) Αποκλεισμός του από την διδασκαλία εργαστηριακών μαθημάτων της ειδικότητάς του: Διασπάθιση δημοσίου χρήματος της τάξεως των τριών εκατομμυρίων ευρώ

Όπως ήδη αναφέραμε, ο κ. DNA έχει συγκροτήσει ένα εργαστήριο της ειδικότητάς του, που ολοκληρώθηκε το 2000. Όμως, ο Τομέας και το Τμήμα του, από το 2000 μέχρι σήμερα, του απαγορεύουν να αξιοποιήσει το εργαστήριο προς όφελος των φοιτητών στο μάθημα κορμού. Συγκεκριμένα, το εργαστήριο δεν έχει αξιοποιηθεί ακόμη από τους φοιτητές, παρά μόνο κατά ένα ποσοστό 5%. Η ενέργειά τους αυτή, έχει ως στόχο, αν μη τι άλλο, να του στερήσει την ευκαιρία και την χαρά να κάνει αυτό για το οποίο εργάστηκε πέντε ολόκληρα χρόνια να το προετοιμάσει (δηλ. το εργαστήριο), να τον εμποδίσουν να κάνει αυτό που ήθελε και όφειλε να κάνει σε εφαρμοσμένης φύσεως μαθήματα, όπου μαζί με τη θεωρητική γνώση, να δώσει στους φοιτητές του και την απαιτούμενη εργαστηριακή κατάρτιση.

Όμως, η ενέργειά τους αυτή, είχε και τις εξής δύο πολύ κακές «παράπλευρες» επιπτώσεις: Αφενός μεν οι φοιτητές να στερούνται την πολυπόθητη εργαστηριακή τους εκπαίδευση, που τους είναι τελείως απαραίτητη για την μελλοντική τους επαγγελματική ενασχόληση, αφετέρου δε, ο εξοπλισμός του εργαστηρίου να απαξιώνεται και να σαπίζει, γεγονός που ισοδυναμεί με διασπάθιση δημοσίου χρήματος, της τάξεως των τριών εκατομμυρίων ευρώ.

Και όλα αυτά συμβαίνουν, όταν την ίδια στιγμή, το 1/3 του ελληνικού λαού, ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και προσπαθεί, με νύχια και με δόντια, να εξασφαλίσει τον επιούσιο.

Για να γίνει πιο φανερό το έγκλημα που διαπράττουν, ο Τομέας του και το Τμήμα του, κατά της εργαστηριακής εκπαίδευσης των φοιτητών μας, ενδεικτικά αναφέρω τα εξής:

• Όλα τα ίδια Τμήματα στα υπόλοιπα Πανεπιστήμια της χώρας μας, διδάσκουν από εικοσαετίας, ακριβώς το ίδιο εργαστήριο, σε δύο εξάμηνα(!) κορμού. Στο Τμήμα του κ. DNA, μέχρι σήμερα, δεν έχει διδαχθεί ούτε καν μία ώρα(!) στο μάθημα κορμού.
• Σε ίδια Τμήματα σε Πανεπιστήμια της Δύσης, η εργαστηριακή εκπαίδευση, είναι γύρω στο 25%, ενώ στο Τμήμα του κ. DNA, είναι μόνο 6%. Δηλαδή, οι φοιτητές, για κάθε εκατό ώρες που περνούν μέσα στο Πανεπιστήμιο, στα μεν Πανεπιστήμια της Ε.Ε. και της Βόρειας Αμερικής, τις μεν 75 ώρες τις περνούν στις αίθουσες διδασκαλίας, τις δε 25 ώρες στα εργαστήρια, ενώ στο εν λόγω Τμήμα, τις 94 ώρες τις περνούν στις αίθουσες διδασκαλίας και μόνο 6 ώρες τις περνούν μέσα στα εργαστήρια.
• Σε όλες τις «Εξωτερικές Αξιολογήσεις» του Τμήματος του κ. DNA, που έχουν γίνει από Εξωτερικές Επιστημονικές Επιτροπές, που απαρτίζονται από 3 ή 4 καθηγητές του εξωτερικού και έναν του εσωτερικού, καταλήγουν ομόφωνα στο συμπέρασμα ότι, το πρώτο και πιο σοβαρό μειονέκτημα του Τμήματος στο οποίο υπηρετεί ο κ. DNA, είναι η εξαιρετικά περιορισμένη εργαστηριακή εκπαίδευση των φοιτητών, ιδιαίτερα στα μαθήματα κορμού.

Αν είναι δυνατόν να συμβαίνουν τέτοια απαράδεκτα πράγματα μέσα σε ένα Πανεπιστήμιο. Και εν τούτοις συμβαίνουν επί μία εξαετία, εν γνώσει όλων: Καθηγητών, φοιτητών, Πρυτανείας, Συγκλήτου, Υπουργών (πρώην και νυν) και Πρωθυπουργού.

(κ) Πειθαρχική δίωξη από τον Πρύτανη

Σαν να μην έφθαναν τα πιο πάνω, συνέβη και αυτό: Ο τότε Πρύτανης, τον Φεβρουάριο του 2005, έστειλε τον κ. DNA στο Πειθαρχικό.

Η αιτία του πειθαρχικού ήταν το γεγονός ότι, όπως ήδη αναφέρθηκε στο Εδάφιο (η), ο κ. DNA αρνήθηκε να εκτελέσει μία ΠΡΟΔΗΛΩΣ παράνομη εντολή του Πρύτανη. Όμως, ο Πρύτανης, θεώρησε ότι βρήκε την «ευκαιρία» να χτυπήσει τον κ. DNA και... «πειθαρχικά»(!), ελπίζοντας σε ένα σοβαρό πλήγμα εις βάρος του, ίσως και την απόλυσή του από το Ίδρυμα, εκτός βέβαια από τα μεγάλα πλήγματα που επιφέρει μία πειθαρχική δίωξη στο ήθος και στην αξιοπρέπεια κάθε πειθαρχικά διωκόμενου καθηγητή, τόσο μπροστά στους φοιτητές του και συναδέλφους του, όσο και γενικότερα μέσα στην κοινωνία. Έτσι ο Πρύτανης τον έστειλε στο Πειθαρχικό, με βασικό κατηγορητήριο, το γεγονός ότι αρνήθηκε να παρανομήσει(!), και συγκεκριμένα, γιατί αρνήθηκε να καταστρατηγήσει, για τέταρτη κατά σειρά χρονιά, την επίμαχη διάταξη του Ε.Κ.Λ. του Ιδρύματος.

Ειρήσθω εν παρόδω, οι αντίπαλοι του κ. DNA έχουν υποπέσει σε πλείστα όσα παραπτώματα, πολύ πιο σοβαρά από αυτό που ανέφερα στο Εδάφιο (η). Αλλά ο Πρύτανης ουδέποτε τιμώρησε κανέναν, πόσο δε μάλλον να στείλει κάποιον από αυτούς στο Πειθαρχικό. Όμως, για τον κ. DNA, τόσο οι συνάδελφοί του στον Τομέα και στο Τμήμα, όσο και ο Πρύτανης, έκαναν κυριολεκτικά «την τρίχα τριχιά» προκειμένου να τον ενοχοποιήσουν και να τον χτυπήσουν όσο πιο ανελέητα μπορούσαν. Και τα κατάφεραν.

Ως Εισηγητής του Πενταμελούς Πειθαρχικού Συμβουλίου ορίστηκε ένας εκ των Αντιπροέδρων του Αρείου Πάγου. Τον Σεπτέμβριο του 2005, κοινοποιήθηκε η γραπτή εισήγησή του. Η εισήγηση αναγνωρίζει πλήρως την ορθότητα των απόψεων του κ. DNA, γεγονός που προφανώς αφήνει έκθετο τον Πρύτανη.
Με βάση την εν λόγω εισήγηση, οι εκτιμήσεις για το αποτέλεσμα του Πειθαρχικού, από πολύ σοβαρούς νομικούς κύκλους της Αθήνας, που γνωρίζουν πολύ καλά τα περί πειθαρχικών των καθηγητών ΑΕΙ, ήταν ως εξής: Το πιο πιθανό ήταν, ο κ. DNA να απαλλαγεί πλήρως. Όμως, αν ετιμωρείτο, η τιμωρία του θα ήταν μία επίπληξη, ή στέρηση μισθού δέκα ημερών.

Δυστυχώς όμως για τον κ. DNA τα πράγματα είχαν την ακόλουθη εξέλιξη: Αντικαταστάθηκε(!) ο πιο πάνω εισηγητής με νέο Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου. Ο νέος εισηγητής, δεν έκανε απολύτως καμμία εισήγηση(!). Ούτε ανέφερε τίποτα για την εισήγηση του αρχικού εισηγητή(!). Έτσι, το Πειθαρχικό ξεκίνησε τη δίκη, χωρίς καμμία απολύτως εισήγηση.

Προφανώς, η αλλαγή εισηγητή, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα και απορίες. Βέβαια, αν ο νέος εισηγητής υιοθετούσε την εισήγηση του προκατόχου του, δεν θα ετίθετο κανένα ερώτημα. Όμως, εφόσον ο νέος εισηγητής δεν υιοθετεί τη θέση του προκατόχου του, γεγονός που (όπως θα δείξουμε πιο κάτω) βλάπτει τον κατηγορούμενο, και παράλληλα «καλύπτει» τον Πρύτανη, τουλάχιστον ο κατηγορούμενος μπορεί να διερωτηθεί: Άραγε, γιατί άλλαξαν τον εισηγητή; Μήπως η απάντηση είναι, τόσο εύκολη, όσο είναι και στην ερώτηση που σε τέτοιες περιπτώσεις ο λαός μας κάνει, δηλ., «τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμύδια;».

Το Πειθαρχικό έγινε τον Φεβρουάριο του 2006. Και έγινε χωρίς να μπει στην νομική ουσία των θέσεων του κ. DNA, όπως δηλ. έκανε ο αρχικός Εισηγητής, γεγονός που απέβη εις βάρος του κ. DNA. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να του επιβληθεί μία πολύ μεγάλη τιμωρία. Συγκεκριμένα, η τιμωρία ήταν δύο μήνες προσωρινής παύσης, εκ των οποίων οι 45 ημέρες είναι γιατί αρνήθηκε να παρανομήσει και οι 15 ημέρες είναι γιατί άσκησε το αυτονόητο και αναφαίρετο δικαίωμά του στην κριτική και τον έλεγχο προς την διοίκηση του Πανεπιστημίου και προς κάποιον συνάδελφό του. Αλλά, κατά το δικαστήριο, οι εκφράσεις που χρησιμοποίησε «υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο ευπρέπειας». Εν τω μεταξύ, το θέμα προωθήθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, απ’ όπου αναμένεται και η τελεσίδικη απόφαση.

(λ) Νέος αποκλεισμός του από τη διδασκαλία μαθήματος της ειδικότητάς του

Ο αποκλεισμός του κ. DNA από τη διδασκαλία των μαθημάτων της ειδικότητάς του, δεν φαίνεται να έχει τελειωμό. Και αυτό διότι η ίδια περίπου κατάσταση, που κλιμακώθηκε κατά το ακαδ. έτος 2005-2006, συνεχίστηκε και για το ακαδ. έτος 2006-2007. Συγκεκριμένα, για το 2006-2007, οι Γενικές Συνελεύσεις του Τομέα και του Τμήματός του, του επέτρεψαν μεν να διδάξει στο μάθημα κορμού κατά το 1/3 (το εν λόγω μάθημα για το ακαδ. έτος 2006-2007 χωρίστηκε, από δύο, σε τρία φοιτητικά τμήματα), αλλά προέκυψε ένα νέο θέμα. Το θέμα αυτό αφορά την περίπτωση συναδέλφου, που αποχώρησε από την Υπηρεσία, λόγω ορίου ηλικίας. Ο συνάδελφος αυτός, είχε ακριβώς την ίδια ειδικότητα με τον κ. DNA. Έτσι ετέθη θέμα ποιός θα διδάξει τα μαθήματα που δίδασκε ο αποχωρών συνάδελφος, και ιδιαίτερα το υποχρεωτικά μάθημα της ροής (δηλ. της ειδικότητας), που είναι και το σπουδαιότερο.

Στη «μοιρασιά» επάνω, ο κ. DNA δεν πήρε κανένα(!) από τα μαθήματα του αποχωρήσαντος συναδέλφου. Το πολύ κακό είναι ότι, δεν πήρε ούτε το υποχρεωτικό μάθημα της ροής, που είναι το κατ’ εξοχήν μάθημα της ειδικότητάς του. Παρά τα αμέτρητα παρακάλια προς τη Γ.Σ. του Τομέα και στη συνέχεια προς τη Γ.Σ. του Τμήματος, το εν λόγω μάθημα ανατέθηκε σε άλλο συνάδελφο, η ειδικότητα του οποίου βρίσκεται περιφερειακά του μαθήματος, ενώ η ειδικότητα του κ. DNA είναι μέσα στην καρδιά του μαθήματος. Έτσι, για ένα ακόμα ακαδ. έτος, θα είναι εκπαιδευτικά παροπλισμένος, αφού θα διδάσκει το 1/3 του μαθήματος του κορμού και το κατ’ επιλογήν μάθημα του 9ου εξαμήνου, ενώ θα έπρεπε να διδάσκει, σε τουλάχιστον τριπλάσιο αριθμό φοιτητών στο Τμήμα του και οπωσδήποτε να διδάσκει το επίμαχο υποχρεωτικό μάθημα ροής.

(μ) Το αποκορύφωμα του διωγμού: Αποκλεισμός διανομής των συγγραμμάτων του στους φοιτητές του δικού του φοιτητικού κλιμακίου

Κατά το ακαδ. έτος 2006-2007, όπως ήδη αναφέραμε, το μάθημα κορμού της ειδικότητας του κ. DNA, χωρίστηκε σε τρία ισάριθμα κλιμάκια. Στο πρώτο φοιτητικό κλιμάκιο, διδάσκων ορίστηκε ο κ. DNA, ενώ στα άλλα δύο κλιμάκια ορίστηκαν δύο άλλοι καθηγητές. Όπως ήδη έχουμε αναφέρει, το γνωστικό αντικείμενο (δηλ. η ειδικότητα του κ. DNA) είναι 100% μέσα στην ύλη του μαθήματος, ενώ των άλλων δύο καθηγητών, του μεν ενός είναι περιφερειακό ως προς την ύλη του μαθήματος, του δε άλλου είναι μακράν του περιεχομένου της ύλης του μαθήματος.

Τον Ιούλιο του 2006, είχαν εγκριθεί τα συγγράμματα για δωρεάν διανομή στους φοιτητές, για το ακαδ. έτος 2006-2007, ως εξής: Στο φοιτητικό κλιμάκιο του κ. DNA, τα δυο δικά του συγγράμματα, ενώ στα δύο άλλα φοιτητικά κλιμάκια, ένα ξένο σύγγραμμα (σημειώστε ότι κανένας από τους δύο άλλους διδάσκοντες δεν έχει γράψει δικό του σύγγραμμα για το εν λόγω μάθημα).

Στις 11 Δεκεμβρίου 2006, η Γ.Σ. του Τομέα άλλαξε(!) γνώμη και (άκουσον, άκουσον) αποφάσισε να ανακαλέσει τη διανομή των συγγραμμάτων του κ. DNA από το δικό του φοιτητικό κλιμάκιο, και στη θέση των καταξιωμένων διεθνώς συγγραμμάτων του κ. DNA, ενέκρινε τη διανομή άλλου ξένου συγγράμματος.

Κατ’ αρχήν, η απόφαση αυτή του Τομέα είναι ΠΑΡΑΝΟΜΗ, διότι η ισχύουσα νομοθεσία προστατεύει τον συγγραφέα-καθηγητή ως εξής: Ο Τομέας και το Τμήμα του συγγραφέα-καθηγητή, υποχρεούνται να διανέμουν τα συγγράμματά του στους φοιτητές του, εκτός από μία περίπτωση: Αν τα συγγράμματά του δεν είναι επαρκή. Όμως, στην περίπτωσή μας κανένα μέλος του Τομέα ή του Τμήματος δεν αμφισβήτησε ποτέ την επάρκεια των συγγραμμάτων του κ. DNA, αφού, άλλωστε έχουν διεθνή κυκλοφορία και αναγνώριση.

Με πολύ απλά λόγια, αυτό που αποφάσισε η Γ.Σ. του Τομέα, είναι ότι επέβαλε σε έναν καθηγητή (εδώ στον κ. DNA), ΠΑΡΑ ΤΗ ΘΕΛΗΣΗ ΤΟΥ, να μην διδάσκει τους φοιτητές του από τα δικά του συγγράμματα, αλλά από ξένο σύγγραμμα.

Όμως, το σημαντικότερο σημείο της απόφασης του Τομέα, αφορά, όχι τόσο τη νομική πλευρά του θέματος, αλλά την ηθική πλευρά του θέματος. Από πλευράς ηθικής τάξεως, η απόφαση του Τομέα παραβιάζει κατάφορα την Αξιοκρατία, και προπαντός, την Ακαδημαϊκή ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ και ΗΘΙΚΗ.

Να το πούμε και αλλιώς. Από τα συγγράμματα του κ. DNA, διδάσκονται φοιτητές σε πολλά ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας, αλλά και σε πολλά Πανεπιστήμια του πλανήτη μας, από τις Η.Π.Α μέχρι το Αφγανιστάν και τις Ινδίες. Όμως, μέχρι χθες, στο Τμήμα του, από τα συγγράμματά του, διδάσκονται μόνο οι φοιτητές του δικού του φοιτητικού κλιμακίου, και όχι οι φοιτητές των άλλων δύο κλιμακίων. Δηλαδή, μέχρι χθες ο κ. DNA ζούσε μία άνευ προηγουμένου προσβολή, από τους συνδιδάσκοντες το μάθημα συναδέλφους του, οι οποίοι, αντί να τον τιμήσουν, ως επιτάσσει η παγκόσμια ακαδημαϊκή δεοντολογία, αλλά όπως επιτάσσει και η ισχύουσα ελληνική νομοθεσία, και να διανείμουν τα συγγράμματά του και στα δικά τους φοιτητικά κλιμάκια, διένειμαν και συνεχίζουν να διανέμουν ένα άλλο ξένο βιβλίο. Μάλιστα δε οι φοιτητές, το ξένο αυτό βιβλίο, το θεωρούν κατώτερο των συγγραμμάτων του κ. DNA.

Όμως, η απόφαση της Γ.Σ. του Τομέα στις 11 Δεκεμβρίου 2006, ξεπέρασε κάθε όριο προσβολής προς τον κ. DNA, αφού αποφάσισε να τον εξαναγκάσει να διδάξει τους φοιτητές του, όχι από τα δικά του συγγράμματα, αλλά από ένα ξένο σύγγραμμα. Παράλληλα, προφανώς εξαναγκάζουν τους φοιτητές του κλιμακίου του κ. DNA, να διαβάσουν, όχι από τα συγγράμματα του καθηγητή τους, αλλά από άλλο ξένο σύγγραμμα το οποίο και θεωρούν και κατώτερο.

Έχω τη γνώμη ότι πιο εξευτελιστική και πιο ταπεινωτική ενέργεια ενός Τομέα εις βάρος ενός καθηγητή του, δεν θα πρέπει να έχει καταγραφεί στα Πανεπιστημιακά χρονικά του πλανήτη μας. Είναι μία ενέργεια που γελοιοποιεί και εξευτελίζει στο έπακρο τον κ. DNA ως άνθρωπο, ως επιστήμονα και ως Ανώτατο Εκπαιδευτικό Λειτουργό, αλλά και την Παιδεία και τη χώρα μας γενικότερα, που φέρεται έρμαιο στην εκδικητικότητα και τα πάθη εκπαιδευτικών, που θα έπρεπε να γίνονται παράδειγμα προς μίμηση στους σπουδαστές και την κοινωνία.

Προφανώς, μία τέτοια ενέργεια έχει στόχο την πλήρη εξόντωση του κ. DNA, τόσο στον Τομέα της υγείας του, όσο και σε κάθε άλλο τομέα, όπως τον ηθικό, τον επαγγελματικό, τον κοινωνικό, τον οικογενειακό, κ.λ.π.

Όλα τα πιο πάνω θλιβερά γεγονότα για το Πανεπιστήμιο όπου υποφέρει ο κ. DNA, αλλά και για κάθε Πανεπιστήμιο, δημιουργούν πάρα πολλά ερωτηματικά. Αναφέρω τα πιο κάτω:

Γιατί ένας επίδοξος καθηγητής-συγγραφέας, μετά από μία τέτοια απόφαση, να θέλει να γράψει ένα καλό βιβλίο, αφού οι ίδιοι οι συνάδελφοί του, με ψηφοφορία(!), μπορούν να τον γελοιοποιήσουν(!) με το να του απαγορεύουν να διδάσκει τους ίδιους τους φοιτητές του από το δικό του σύγγραμμα;

Σκεφθείτε τους πολλούς και σημαντικούς Έλληνες επιστήμονες, που είναι καθηγητές σε Πανεπιστήμια του εξωτερικού, και που είναι πρόθυμοι να επιστρέψουν στην Ελλάδα και να διδάξουν σε Ελληνικά Πανεπιστήμια, για να βοηθήσουν την Ανώτατη Παιδεία στη χώρα μας, κάνοντας σημαντικές υποχωρήσεις, όπως π.χ. στον οικονομικό τομέα (μικρότεροι μισθοί), στον ερευνητικό τομέα (έλλειψη εργαστηριακής ερευνητικής υποδομής), κ.λ.π. Όμως, αν αυτοί οι καθηγητές πληροφορηθούν αυτά που αναφέρω στο παρόν έγγραφό μου, είναι περισσότερο από βέβαιο ότι, θα αλλάξουν γνώμη και δεν θα επιστρέψουν στην Πατρίδα μας, γεγονός που θα ζημιώσει αφάνταστα τη χώρα μας.

Γι’ αυτό, διερωτώμαι όπως νομίζω και όλοι μας: Η Ανώτατη Παιδεία μας, είναι ποτέ δυνατόν να «σηκώσει κεφάλι» και να αναβαθμιστεί, όταν εμείς οι ίδιοι οι καθηγητές προβαίνουμε σε τέτοιες πράξεις, που λειτουργούν ως μαχαιριές «κάτω από τη ζώνη» στο ίδιο το Πανεπιστήμιο που υπηρετούμε; Έχω τη γνώμη ότι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι μία. Π Ο Τ Ε !
Κλείνοντας, θα ήταν πολύ μεγάλη μου παράλειψη να μην σημειώσω ότι η απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 2006 αποτελεί το μεγαλύτερο μαύρο ρεκόρ που έχει καταγραφεί στα αρνητικά επιτεύγματα του Τομέα και δικαίως έχει τις μεγαλύτερες αξιώσεις, από όλα τα άλλα μαύρα ρεκόρ, να καταγραφεί στο βιβλίο Γκίνες.

(ν) Ο κ. DNA παθαίνει καρδιακή προσβολή

Την Παρασκευή, 15 Δεκεμβρίου 2006 (δηλ. λίγες ημέρες μετά την απαράδεκτη απόφαση της Γ.Σ. του Τομέα της 11ης Δεκεμβρίου 2006 να αποκλείσει τη διανομή των συγγραμμάτων του στο δικό του φοιτητικό κλιμάκιο), ο κ. DNA ήταν από το πρωί στο γραφείο του στο Πανεπιστήμιο, όπου έκανε γραφική εργασία. Περί τις μία το μεσημέρι ξαφνικά άρχισε να νιώθει πόνους στο στήθος. Οι πόνοι ήταν έντονοι και διαρκείς. Ο κ. DNA πήγε αμέσως στο ιατρικό τμήμα του Πανεπιστημίου, οπού αποφασίστηκε να κληθεί ασθενοφόρο, το οποίο τον μετέφερε σε καρδιολογική κλινική, όπου παρέμεινε για μία εβδομάδα. Εκεί του έγιναν οι απαραίτητες εξετάσεις (στεφανειογραφία και άλλες), όπου διαπιστώθηκαν τα εξής:

1. Υπέστη έμφραγμα, και συγκεκριμένα υπέστη οξύ ισχαιμικό στεφανιαίο έμφραγμα. Ως θεραπεία του εδόθη φαρμακευτική αγωγή εφόρου ζωής.

2. Φαίνεται ότι δεν την άντεξε η καρδιά του κ. DNA την απαράδεκτη απόφαση της Γ.Σ. του Τομέα της 11ης Δεκεμβρίου 2006, και έτσι, μετά από τέσσερις ημέρες, προκλήθηκε το καρδιακό επεισόδιο.

3. Η συνολική εικόνα της υγείας του είναι εξαιρετικά υποβαθμισμένη εξαιτίας του εχθρικού περιβάλλοντος και του μεγάλου και μακροχρόνιου μαρτυρίου που υφίσταται στο χώρο της δουλειάς του. Το γεγονός αυτό, τον κατατάσσει στην κατηγορία των ασθενών «υψηλού κινδύνου» (high risk). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τυχόν περαιτέρω επιδείνωση της υγείας του, τότε, από ασθενής «υψηλού κινδύνου», θα γίνει ασθενής «υψηλοτάτου κινδύνου» ή ακόμα μπορεί να προκαλέσει και το μοιραίο.

4. Η διαπίστωση 3 οδηγεί στο προφανές συμπέρασμα ότι αν η άκρως «στρεσογόνα» περιρρέουσα ατμόσφαιρα στο Πανεπιστήμιο συνεχίζει να είναι η ίδια, τότε ο κ. DNA γρήγορα θα πάει από το κακό στο χειρότερο, ίσως και στο πολύ χειρότερο, ίσως ακόμα και στο μοιραίο.

5. Η διαπίστωση 4 οδηγεί στο προφανές συμπέρασμα ότι η κατάσταση στο Πανεπιστήμιο θα πρέπει να αλλάξει άρδην και να παραμείνει για πάντα υπέρ του κ. DNA. Η ΕΥΘΥΝΗ για αυτήν την επιτακτική και τελείως απαραίτητη αλλαγή στο Πανεπιστήμιο υπέρ του κ. DNA βαραίνει εξολοκλήρου το Πανεπιστήμιο, και συγκεκριμένα τον Τομέα, το Τμήμα και την Πρυτανεία, ιδιαίτερα δε τον Τομέα.

6. Στην προσπάθεια να προστατευθεί η υγεία, θα έλεγα η ζωή του κ. DNA, θα πρέπει να συμβάλλουν και άλλοι φορείς, όπως το Υπουργείο Παιδείας, τα ΜΜΕ, κ.λ.π., ακόμα ίσως και ο Εισαγγελέας.

Τίθεται το εύλογο ερώτημα: Η απόφαση του Τομέα της 11ης Δεκεμβρίου 2006 ήταν ή δεν ήταν ένα άνευ προηγουμένου σκληρό χτύπημα προς τον κ. DNA, πολύ πιο σκληρό και απάνθρωπο από κάθε προηγούμενο που έχει δεχθεί στο παρελθόν, γεγονός που προκάλεσε το καρδιακό επεισόδιο; Μπορεί ή δεν μπορεί ένα νέο τέτοιο χτύπημα από τον Τομέα στον κ. DNA να προκαλέσει ακόμα και το μοιραίο; Προσωπικά εκτιμώ πως ναι. Γι’ αυτό, ειλικρινά, έχω μεγάλους φόβους μήπως η υπόθεση του κ. DNA έχει, πολύ σύντομα, ανάλογη θλιβερή κατάληξη, με εκείνη του αείμνηστου Στέλιου Αλεξανδρόπουλου.

II.2.3 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑ

(α) Αίτηση του γιου για εξέλιξη στη βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή

Τους τελευταίους μήνες υπήρξαν μερικές αναπάντεχες εξελίξεις, που έφεραν τα πάνω κάτω και άλλαξαν ριζικά την εικόνα της εν λόγω οικογενειοκρατίας. Αφορμή για τις εξελίξεις αυτές υπήρξε η αίτηση του γιου, για εξέλιξη στη βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή. Η αίτηση του γιου συζητήθηκε στον Τομέα στις 2/12/2005 και αποφασίστηκε ομόφωνα («τι έχεις Γιάννη, τι είχα πάντα») να γίνει η προκήρυξη με το περιεχόμενο της θέσης, ακριβώς όπως ήταν και στην περίπτωση της προκήρυξης για τη θέση του Λέκτορα, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες του κ. DNA, ο οποίος τελικά και μειοψήφισε. Το Τμήμα, στις 20/12/2005, έκανε ομόφωνα δεκτή, ως είχε, την εισήγηση του Τομέα και την προώθησε στη Σύγκλητο για τελική έγκριση.

Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να σημειώσουμε τα εξής: Κατά τη συζήτηση της αίτησης του γιου στον Τομέα, ο πατέρας απεχώρησε πριν αρχίσει η συζήτηση του θέματος, ενώ ο γιος παρέμεινε, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες του κ. DNA, ότι η συμμετοχή του γιου στη συζήτηση και ψηφοφορία για το εν λόγω θέμα, ήταν απαράδεκτη, τόσο από πλευράς ακαδημαϊκής δεοντολογίας και ηθικής τάξεως, όσο, ίσως, και από νομικής πλευράς. Αλλά το ότι παρέμεινε ο γιος στη συζήτηση και λήψη απόφασης για το θέμα του καθορισμού του γνωστικού αντικειμένου της θέσης, έμελλε να εξελιχθεί σε ένα άνευ προηγουμένου ατόπημα εις βάρος του γιου, αυτή τη φορά από τον ίδιο τον γιο.

Το ατόπημα του γιου, είχε ως εξής: Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, όταν γίνεται η προκήρυξη μιας θέσης για την εξέλιξη ενός μέλους ΔΕΠ στην επόμενη βαθμίδα, τότε επιτρέπεται η τροποποίηση του γνωστικού αντικειμένου της θέσης. Δηλαδή, στην προκειμένη περίπτωση, θα μπορούσε ο Τομέας να προκηρύξει τη θέση, χωρίς τα «φωτογραφικά» στοιχεία του γιου. Αν γινόταν αυτό, τότε η εξέλιξη του γιου, από τη θέση του Λέκτορα στη θέση του Επίκουρου Καθηγητή (αν φυσικά έπαιρνε τη θέση), θα είχε απαλλαγεί από τα «φωτογραφικά» στοιχεία που είχε η προκήρυξη για τη θέση του Λέκτορα (για τα οποία ευθύνεται ο πατέρας). Μάλιστα δε, ο κ. DNA, ζήτησε από τον γιο να πράξει ακριβώς αυτό, δηλ. να ζητήσει ο ίδιος ο γιος, να παραληφθούν τα «φωτογραφικά» στοιχεία, βάζοντας έτσι ένα τέλος σε όλα τα δυσμενή σχόλια που είχαν προκύψει εις βάρος του πατέρα του, αλλά και του ίδιου του γιου, που δέχθηκε να πάρει μία θέση Λέκτορα, ενώ γνώριζε πολύ καλά ότι η θέση αυτή ήταν μία «φωτογραφική» προκήρυξη για τον ίδιο που συνέταξε ο ίδιος ο πατέρας του.

Όμως, ο γιος, όχι μόνο δεν δέχθηκε να γίνει κάποια τροποποίηση, έτσι ώστε, να φύγουν τα φωτογραφικά στοιχεία από την προκήρυξη, αλλά υπεραμύνθηκε της αρχικής προκήρυξης με το «φωτογραφικό» περιεχόμενο που είχε διαμορφώσει ο πατέρας του. Με τη στάση του αυτή, ο γιος έδειξε ότι είναι εξίσου, αν όχι και περισσότερο σκληροπυρηνικός οικογενειοκράτης από τον πατέρα του. Αλλά, όπως απεδείχθη στη συνέχεια, αυτό ήταν ένα τραγικό λάθος του γιου, διότι έχασε μία θαυμάσια ευκαιρία να διορθώσει κάπως τα πράγματα, για δικό του καλό.

Βέβαια, είναι προφανές ότι δεν δέχτηκε την τροποποίηση, διότι ήθελε, όπως και ο πατέρας του, το γνωστικό αντικείμενο της θέσης να συνοδεύεται με το «φωτογραφικό» περιεχόμενο, επειδή έτσι θα ήταν σίγουρος ότι άνετα θα κέρδιζε την εξέλιξή του στην επόμενη βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή (όπως άνετα κέρδισε την εκλογή του στη θέση του Λέκτορα), αφού με τόσο «στενή φωτογραφική» προκήρυξη, ήταν αδύνατον να απειληθεί από άλλον υποψήφιο.

(β) Δύο ιστορικές αποφάσεις της Συγκλήτου

Όμως, ό,τι δεν κατάφερε να πετύχει ο κ. DNA στον Τομέα (και στη συνέχεια στο Τμήμα), δηλ. να πείσει τον ίδιο τον γιο, ή έστω τον Τομέα ή το Τμήμα, να αποσύρει το αναλυτικό περιεχόμενο των τριών σειρών, ήλθε να το κάνει το υπερκείμενο όργανο του Πανεπιστημίου, δηλ. η Σύγκλητος. Πράγματι, εξαιτίας των εγγράφων του κ. DNA και του γεγονότος ότι το εν λόγω σκάνδαλο της οικογενειοκρατίας είχε γίνει γνωστό σε όλο το Πανεπιστήμιο, η Σύγκλητος, τον Φεβρουάριο του 2006, ανέπεμψε το θέμα στο Τμήμα, προκειμένου η προκήρυξη να διατυπωθεί πιο «συνοπτικά» (θυμηθείτε ότι η αρχική προκήρυξη συνοδευόταν με αναλυτικό περιεχόμενο τριών σειρών με είκοσι και πλέον λέξεις!). Βέβαια, η αναπομπή αυτή είχε το σαφές νόημα ότι, από την προκήρυξη έπρεπε να αφαιρεθούν τα «φωτογραφικά» στοιχεία του γιου. Αυτό το νόημα το διατύπωσε η Σύγκλητος, κομψά και διακριτικά, με τη λέξη «συνοπτικά».

Μετά από αυτό, ο Τομέας επανεξέτασε το θέμα στην Γ.Σ. της 30ης Μαρτίου 2006 και κατέληξε σε μία νέα προκήρυξη, που η καταγραφή του περιεχομένου ήταν «συντομότερη» (ήταν δύο σειρές, αντί τρεις και με δεκατρείς λέξεις, αντί για είκοσι), αλλά τα «φωτογραφικά» στοιχεία του γιου έμειναν άθικτα(!). Απλώς έφυγαν μερικές περιττές λέξεις όπως συνηθίζεται στα τηλεγραφήματα ή τις αγγελίες(!). Η ουσία έμεινε η ίδια. Η απόφαση αυτή ελήφθη ομόφωνα από τον Τομέα, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες του κ. DNA, ο οποίος, για μία ακόμα φορά, μειοψήφισε. Το Τμήμα έκανε ομόφωνα δεκτή την «συνοπτική» αυτή διατύπωση της προκήρυξης και την προώθησε στη Σύγκλητο για τελική έγκριση.

Στην Γενική Συνέλευση της Συγκλήτου, στις 14 Ιουλίου 2006, συζητήθηκε το θέμα της «συνοπτικής» προκήρυξης και η Σύγκλητος, σχεδόν παμψηφί (το 90% της Συγκλήτου), αποφάσισε να αναπέμψει εκ νέου(!) το θέμα της προκήρυξης στο Τμήμα, για τους ίδιους ουσιαστικούς λόγους, που το είχε αναπέμψει την πρώτη φορά, τον Φεβρουάριο του 2006.

Οι πιο πάνω εξελίξεις, είναι εξαιρετικά εντυπωσιακές. Το πιο εντυπωσιακό σημείο είναι ότι, μετά από κοντά έξι χρόνια επικράτησης της οικογενειοκρατίας στο Ίδρυμα (Τομέας, Τμήμα, Σύγκλητος), έρχεται ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ η Σύγκλητος και αλλάζει στάση, όπου με τη νέα της αυτή στάση, δείχνει αποφασισμένη να έλθει σε ρήξη με τον Τομέα και το Τμήμα, αν δεν εγκαταλείψουν τη «φωτογραφική» διατύπωση της προκήρυξης και δεν διορθώσουν όλο αυτό το κακό, που γινόταν επί κοντά έξι χρόνια στο Ίδρυμα. Και για να φτάσει η Σύγκλητος να πάρει αυτή τη σθεναρή στάση, που τόσο πολύ εκθέτει ηθικά τον Τομέα και το Τμήμα, αποδεικνύει ότι η προκήρυξη είναι όντως πολύ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΑ «φωτογραφική». Και μπροστά στο διασυρμό του Πανεπιστημίου ολόκληρου, η Σύγκλητος προτίμησε να δυσαρεστήσει (θα έλεγα να εκθέσει και να προσβάλει) πολύ βαρειά, ένα Τμήμα ολόκληρο.

Έτσι, μετά από σχεδόν έξι χρόνια αγώνα, από τους τρεις κρίκους (Τομέας, Τμήμα, Σύγκλητος), ο ένας κρίκος ξέκοψε και υιοθέτησε τη στάση του κ. DNA. Έτσι, μετά από σχεδόν έξι χρόνια σκληρής μάχης κατά ενός πανίσχυρου και συμπαγούς τείχους (Τομέας, Τμήμα, Σύγκλητος), το τείχος άρχισε να υποχωρεί. Έτσι, μετά από σχεδόν έξι χρόνια αγώνα, το κάστρο της οικογενειοκρατίας «έπεσε», όπως έπεσε και το κάστρο της Βαστίλης στο Παρίσι, κατά την Γαλλική Επανάσταση του 1789, την ίδια ημερομηνία, στις 14 Ιουλίου.

Έτσι, μετά από σχεδόν έξι χρόνια αγώνα, ο αγώνας του κ. DNA δικαιώθηκε πανηγυρικά. Και δικαιώθηκε, όχι από δικαστήρια, αλλά από το ίδιο το Πανεπιστήμιο, και προπαντός, από το κορυφαίο διοικητικό όργανο του Πανεπιστημίου, που είναι η Σύγκλητος.

(γ) Η τρίτη, κατά σειρά, πρόταση του Τομέα και του Τμήματος για τη μορφή της προκήρυξης της θέσης στη βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή.

Η Γ.Σ. του Τομέα, που έγινε στις 8 Σεπτεμβρίου 2006, συζήτησε το θέμα της δεύτερης αναπομπής από τη Σύγκλητο του θέματος της προκήρυξης της θέσης στη βαθμίδα του Επίκουρου Καθηγητή και αποφάσισε ομόφωνα (ο κ. DNA δεν ήταν παρών στην Γ.Σ. του Τομέα), να προτείνει όπως, το περιεχόμενο της εν λόγω θέσης, διατυπωθεί με μόνο τρεις λέξεις, αλλά το αναλυτικό περιεχόμενο να ισχύει(!). Πιο συγκεκριμένα, ο Τομέας αποφάσισε μία «κεκαλυμμένη φωτογραφική» προκήρυξη, όπου, στο μεν ΦΕΚ θα εμφανίζονται μόνο τρεις λέξεις, αλλά στα Πρακτικά του Τμήματος, θα φαίνεται ότι αυτές οι τρεις λέξεις, καλύπτουν μόνο το αρχικό αναλυτικό περιεχόμενο. Η Γ.Σ. του Τμήματος, που έγινε στις 19 Σεπτεμβρίου 2006, ενέκρινε την πρόταση του Τομέα και την προώθησε στη Σύγκλητο για έγκριση.

Ο κ. DNA, ευθύς ως πληροφορήθηκε τα πιο πάνω γεγονότα, υπέβαλε έγγραφο προς την Πρυτανεία, με το οποίο κάνει γνωστό ότι η τρίτη κατά σειρά προκήρυξη που προτείνει ο Τομέας και το Τμήμα, είναι χειρότερη από τις δύο προηγούμενες, διότι είναι παραπλανητική, καθ’ ότι, άλλα λέει ο τίτλος με τις τρεις σειρές και άλλα εννοεί ο Τομέας και το Τμήμα. Και αυτό που εννοούν ο Τομέας και το Τμήμα, είναι το αναλυτικό περιεχόμενο των δύο προηγούμενων προκηρύξεων. Δηλαδή, και με την τρίτη προκήρυξη, η «φωτογραφική» διατύπωση, ουσιαστικά, παραμένει.

Κατά πληροφορίες, την 1η Δεκεμβρίου 2006, συζητήθηκε η εν λόγω τρίτη προκήρυξη στη Σύγκλητο. Αναμένουμε με αγωνία να μάθουμε τη θέση της Συγκλήτου.

(δ) Προσφυγή στη δικαιοσύνη

Στο παρόν εδάφιο θα κάνουμε μία πολύ σύντομη αναφορά στις ενέργειες του κ. DNA σε σχέση με τη δικαιοσύνη.

Ο κ. DNA, πεπεισμένος ότι η εν λόγω περίπτωση της οικογενειοκρατίας είναι κατά 99% θέμα ηθικής τάξεως και κατά 1% θέμα νομικής τάξεως, θεώρησε σκόπιμο να μην καταφύγει στη δικαιοσύνη. Όμως, προκειμένου, χάριν πληρότητας, να έχει καλύψει κάθε πλευρά του θέματος, αποφάσισε τελικά να καταφύγει και στη δικαιοσύνη.

Πράγματι, στις 17 Ιουλίου 2002 έκανε αίτηση ακύρωσης του διορισμού του γιου στη θέση Λέκτορα στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών (Τμήμα Η΄) με την απόφασή του Αριθμ. 401/2004, απέρριψε την εν λόγω αίτηση. Η απόρριψη βασίστηκε, κατά κύριο λόγο, στο έγγραφο που είχε στείλει στη Νομική Υπηρεσία ο τότε Διευθυντής του Τομέα [βλέπε Ενότητα ΙΙ.2.2, εδάφιο (δ)].

Μετά από αυτό, ο κ. DNA έκανε έφεση ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας στις 8 Σεπτεμβρίου 2004. Η εκδίκαση της έφεσης, μετά από πολλές αναβολές, έχει ορισθεί για την Άνοιξη του 2007.

Αν λάβουμε υπόψη μας, όλα όσα αναφέραμε στις τρεις προηγούμενες ενότητες (α), (β) και (γ), δείχνουν ότι ο κ. DNA θα πρέπει να δικαιωθεί και από τη δικαιοσύνη. Και θα πρέπει να δικαιωθεί, αν μη τι άλλο, αφού η ίδια η Σύγκλητος με τις αναπομπές του θέματος στο Τμήμα, καταδίκασε δύο φορές(!) τη φωτογραφική μορφή της προκήρυξης όπως ήταν το 2000 για τη θέση του Λέκτορα ως ηθικά απαράδεκτη. Είναι, νομίζω, βέβαιον ότι το ίδιο θα κάνει και το Συμβούλιο της Επικρατείας.

(ε) Η ομοτιμοποίηση του πατέρα

Ο πατέρας του γιου, συνταξιοδοτήθηκε από 1ης Σεπτεμβρίου 2006 λόγω ορίου ηλικίας. Η Γ.Σ. του Τομέα στις 8 Σεπτεμβρίου 2006 αποφάσισε να προτείνει την ομοτιμοποίηση του πατέρα. Στη συνέχεια, η Γ.Σ. του Τμήματος στις 19 Σεπτεμβρίου 2006 συμφώνησε με την πρόταση του Τομέα και προώθησε το θέμα της ομοτιμοποίησης του πατέρα στη Σύγκλητο για τελική έγκριση.

Ο κ. DNA υπέβαλε εγκαίρως έγγραφο προς τη Σύγκλητο, με το οποίο παρουσίασε αναλυτικά το έργο και τις ημέρες του πατέρα. Τα κύρια σημεία που βαρύνουν τον πατέρα, συνοψίζονται στα πιο κάτω:

1. Οι δύο αναπομπές του θέματος από τη Σύγκλητο στο Τμήμα, δείχνουν, πέρα από κάθε αμφιβολία, ότι ο πατέρας είναι ο ηθικός αυτουργός όλης αυτής της θλιβερής υπόθεσης που ταλανίζει το Τμήμα και το Ίδρυμα από το 2000 μέχρι σήμερα. Μάλιστα δε, οι αποδείξεις για την ενοχή του, δεν είναι απλώς ενδείξεις, αλλά είναι δυστυχώς ξεκάθαρες αποδείξεις, ότι όντως υπήρξε και παραμένει αμετανόητος ηθικός αυτουργός μιας πρόδηλης και εξαιρετικά προκλητικής περίπτωσης οικογενειοκρατίας, αδιαφορώντας τελείως για το μεγάλο κακό που η στάση του αυτή κάνει στο Πανεπιστήμιο. Κοντολογίς, ο πατέρας συνελήφθη «επ’ αυτοφόρω», διαπράττοντας το εξαιρετικά σοβαρό αδίκημα της οικογενειοκρατίας.

2. Η συμπεριφορά του πατέρα, φέρνει στο προσκήνιο το κορυφαίο γνώρισμα του πανεπιστημιακού δασκάλου, που είναι το δημοκρατικό ήθος. Διότι, μεταξύ των άλλων, τίθονται τα εξής ερωτήματα: Ένας πανεπιστημιακός δάσκαλος, έχει δημοκρατικό ήθος όταν γίνεται ηθικός αυτουργός μιας προκλητικότατης περίπτωσης οικογενειοκρατίας; Έχει δημοκρατικό ήθος, όταν, ως Διευθυντής του Τομέα του, καλύπτει εξόχως αντιεκπαιδευτικές πράξεις μελών ΔΕΠ του Τομέα; Έχει δημοκρατικό ήθος, όταν, ως Διευθυντής του Τομέα του, καταδικάζει σε αχρηστία ένα υπερσύγχρονο προπτυχιακό εργαστήριο, που τόσο ανάγκη το έχουν οι φοιτητές μας και για το οποίο πλήρωσε, από το υστέρημά του, ο ελληνικός λαός, τρία εκατομμύρια ευρώ;

3. Κάθε πανεπιστημιακός δάσκαλος πληρώνεται, πρωτίστως, για να διδάσκει με το ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ του τους φοιτητές του, ήθος και εντιμότητα, και δευτερευόντως να διδάσκει τριγωνομετρία, ηλεκτρονικά, χημεία και μπετόν. Ο πατέρας, έδειξε ένα πλούσιο έργο διδασκαλίας αναξιοκρατίας στους φοιτητές, με τη γνωστή σκοπιμότητα να τακτοποιήσει το γιο του σε καθηγητική θέση. Ως εκ τούτου, προκύπτει το εύλογο ερώτημα: Μήπως η στάση αυτή του πατέρα κάνει αφάνταστα μεγάλο κακό στους φοιτητές μας, γιατί διαφθείρει τα ήθη τους, εκτρέφοντας τη διαπλοκή και τη διαφθορά; Μήπως η στάση του αυτή, τον κατατάσσει, χωρίς καμμία αμφιβολία, στην κατηγορία των διαφθορέων των ηθών των νέων μας;

Στη Συνεδρίαση της Συγκλήτου την 1η Δεκεμβρίου 2006, κατά πληροφορίες, συζητήθηκε η εν λόγω ομοτιμοποίηση του πατέρα. Άραγε η Σύγκλητος απέρριψε ή ενέκρινε την ομοτιμοποίηση του πατέρα; Αν την απέρριψε, τότε αυτό, κατά τη γνώμη μας είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Αντίθετα, αν την ενέκρινε, τότε αυτό θα είναι ένα βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση, και θα είναι προς μεγάλη απογοήτευση πολλών. Και η απογοήτευση αυτή θα προέρχεται από την εξής διαπίστωση: Όταν ένα Πανεπιστήμιο δεν τιμωρεί, αλλά επιβραβεύει εκείνους τους καθηγητές που κάνουν, φανερά και απροκάλυπτα, τόσο μεγάλο κακό στο Πανεπιστήμιο, τότε η Ανώτατη Παιδεία μας είναι καταδικασμένη να φυτοζωεί. Το χειρότερο είναι ότι, όχι απλώς θα φυτοζωεί, αλλά θα φυτοζωεί μέσα στη διαπλοκή και στη διαφθορά.

Όλα τα πιο πάνω δείχνουν ότι ο αγώνας του κ. DNA δεν τέλειωσε. Κάθε άλλο. Όμως, αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι ως φαίνεται άρχισε (έστω ως ένα μικρό βαθμό), η αντίστροφη πορεία των πραγμάτων. Όμως, διατηρούμε τις επιφυλάξεις μας και τους φόβους μας, και αυτό το διατυπώνουμε με όλο το σεβασμό που έχουμε προς τη Σύγκλητο, αλλά επειδή έχουν δει πολλά τα μάτια μας, φοβούμαστε μήπως υπάρξει κάποια «υποτροπή» της αντίστροφης πορείας και εξ’ αυτού, υπάρξει κάποια μορφή κουκουλώματος ή μισο-κουκουλώματος του θέματος.

ΙΙ.2.4 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

(α) Η οικογενειοκρατία αποτελεί ένα από τα καρκινώματα της Πανεπιστημιακής Κοινότητας

Όπως είναι γνωστό, ο καρκίνος είναι μία ασθένεια που συνήθως ξεκινά σε κάποια περιοχή του ανθρωπίνου σώματος, όπου με το χρόνο τα καρκινογόνα κύτταρα πολλαπλασιάζονται και εξαπλώνονται και σε άλλες περιοχές και όργανα του σώματος. Ο ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης της ασθένειας του καρκίνου, είναι η πρόληψη, και συγκεκριμένα, ο εντοπισμός τυχόν εστίας ή εστιών καρκίνου, όσο γίνεται σε πιο αρχικό στάδιο. Στην περίπτωση αυτή, είτε αφαιρείται ο «όγκος» με χειρουργική επέμβαση, ή όταν η αφαίρεση δεν είναι δυνατή (όπως π.χ. στο πάγκρεας), τότε γίνεται κάποια θεραπεία, όπως χημειοθεραπεία, θεραπεία με ακτινοβολία, κ.λ.π.

Τηρουμένων των αναλογιών, όταν εμφανιστεί, έστω ένας πολύ μικρός όγκος καρκίνου σε ένα άλλο «σώμα», όπως είναι η Πανεπιστημιακή Κοινότητα, τότε θα πρέπει πάραυτα να αφαιρεθεί. Διότι αν δεν αφαιρεθεί, ο όγκος θα μεγαλώσει, θα διαδοθεί και σε άλλα σημεία της Πανεπιστημιακής Κοινότητας, με αποτέλεσμα η ασθένεια να μεγαλώσει και να υποβαθμίσει σοβαρά την υγεία του Πανεπιστημίου, ακόμα και να επιφέρει το θάνατό του.

Η Πανεπιστημιακή Κοινότητα απειλείται από πολλές μορφές καρκίνου. Μια τέτοια μορφή καρκίνου, είναι και η οικογενειοκρατία.

Σε κάθε σοβαρό Πανεπιστήμιο, λαμβάνονται αυστηρότατα προληπτικά μέτρα, έτσι ώστε, αν παρ’ ελπίδα εμφανιστεί έστω και ένα «σύμπτωμα» οικογενειοκρατίας, τότε οι ηθικοί αυτουργοί, και όχι μόνο, τίθενται πάραυτα εκτός Πανεπιστημιακής Κοινότητας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Πανεπιστήμιο προφυλάσσεται από αυτή την καταραμένη μορφή καρκίνου, που λέγεται οικογενειοκρατία.

Στην περίπτωση της παρούσης οικογενειοκρατίας, έχουμε δύο ηθικούς αυτουργούς: Τον πατέρα και τον γιο. Άρα σύμφωνα με τα πιο πάνω, πατέρας και γιος θα πρέπει, πάραυτα, να απομακρυνθούν από το Πανεπιστήμιο. Όμως, τόσο ο Τομέας, όσο και το Τμήμα, αντί να προβούν στην απομάκρυνση των δύο ηθικών αυτουργών, κάνουν ακριβώς το αντίθετο. Ειδικά για τον πατέρα, όπως ήδη αναφέραμε, πρότειναν την ομοτιμοποίησή του.

Με δυο λόγια, αντί να τιμωρήσουμε τον πατέρα, τον επιβραβεύουμε(!) με το να τον προτείνουμε να γίνει ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου.

Ως εκ περισσού αναφέρω, για μία ακόμη φορά, ότι η εκ μέρους του κ. DNA προτεινόμενη μη ομοτιμοποίηση του πατέρα, δεν έχει στόχο να γίνει σκληρός ή δυσάρεστος προς τον πατέρα ή την οικογένειά του. Τον μόνο στόχο που έχει, είναι να απαλλάξει τον οργανισμό, που λέγεται «Πανεπιστήμιο», από τα θανατηφόρα καρκινικά κύτταρα της οικογενειοκρατίας.

Τονίζουμε στον υπερθετικό βαθμό ότι, φαινόμενα όπως αυτά της οικογενειοκρατίας, είναι οι αγκυλώσεις και τα βαρίδια που κρατάνε τα Πανεπιστήμιά μας γειωμένα, στη μετριότητα (αν όχι στην υπομετριότητα), στη διαπλοκή και στη διαφθορά, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο, να μην μπορέσει ποτέ να απογειωθεί και να πετύχει τον πολυπόθητο στόχο της αναβάθμισής του.

Επομένως, κατά τη γνώμη μας, η Σύγκλητος έχει να διαλέξει ένα από τα δύο: Την υποβάθμιση ή την αναβάθμιση του Ιδρύματος. Προφανώς, αν έχει επιλέξει την ομοτιμοποίηση, σημαίνει ότι συντάσσεται με την υποβάθμιση. Αντίθετα, αν έχει επιλέξει την μη ομοτιμοποίηση σημαίνει ότι συντάσσεται με την αναβάθμιση. Σημαίνει ότι συμπαραστέκεται στη μεγάλη εθνική μας προσπάθεια να αναβαθμίσουμε την Ανώτατη Παιδεία μας.

(β) Τελικά σχόλια

Όλα τα πιο πάνω θλιβερά γεγονότα, πρέπει να μας οδηγήσουν στο δρόμο, που νομίζω ότι πρέπει να είναι και μονόδρομος για όλους τους πανεπιστημιακούς δασκάλους. Ο δρόμος αυτός είναι ο δρόμος της συστράτευσης στον αγώνα κατά των αδίστακτων συναδέλφων μας, που στο βωμό των προσωπικών τους συμφερόντων, ποδοπατούν τα πάντα, όπως για παράδειγμα, προκειμένου να «τακτοποιήσουν» τα παιδιά τους σε καθηγητικές θέσεις στο Πανεπιστήμιο από την «πίσω» πόρτα (στην προκειμένη περίπτωση, έγινε από την «μπροστινή» πόρτα), ποδοπατούν την αξιοκρατία, ενώ τα παιδιά των φτωχών οικογενειών, μάταια περιμένουν την ευκαιρία να πάρουν μια τέτοια θέση με την αξία τους και με το σπαθί τους. Με τέτοιες ενέργειες, αμαυρώνουν και υποβαθμίζουν το πιο σημαντικό κοινωνικό λειτούργημα, που είναι η Παιδεία. Ένα λειτούργημα, το οποίο έχουν ορκιστεί να υπηρετούν με αφοσίωση και εντιμότητα.

Όμως, κάθε αντίσταση στα συμφέροντα των ολίγων αδίστακτων, πληρώνεται πολύ ακριβά. Αυτός που θα σηκώσει κεφάλι και θα αντισταθεί στα σχέδιά τους, θα απομονωθεί, θα πολεμηθεί, θα ζημιωθεί, θα εξευτελισθεί και θα εξοντωθεί βιολογικά, ηθικά, ψυχολογικά, επαγγελματικά, κοινωνικά, οικονομικά, οικογενειακά, κ.λ.π. Τέτοιος και ακόμα χειρότερος ήταν ο πόλεμος που έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν στον κ. DNA. Ως εκ τούτου, μήπως μπορούμε να πούμε ότι οι διοικούντες το Πανεπιστήμιο (Πρύτανης, Σύγκλητος, Πρόεδρος και Γ.Σ. Τμήματος, Δ/ντής και Γ.Σ. του Τομέα, κ.λ.π.) καθίστανται ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ για κάθε αρνητική εξέλιξη στην υγεία του κ. DNA;

Ειδικότερα, από ψυχολογικής πλευράς, ο κ. DNA έχει υποφέρει αφάνταστα, γιατί είναι εξαιρετικά ψυχοφθόρο να είσαι μόνος εναντίον όλων, να σε απορρίπτουν όλοι οι συνάδελφοί σου επί έξι ολόκληρα χρόνια και εσύ να μην κάνεις πίσω. Από πλευράς ηθικής εξόντωσης, εδώ έχουμε την περίπτωση κακοποίησης ενός καθηγητή από τους συναδέλφους του επί έξι χρόνια, που το μέγεθος αυτής της ηθικής κακοποίησης, φθάνει σε θεόρατα ύψη. Από πλευράς επαγγελματικής ισοπέδωσης και εξευτελισμού, έχουν καταφέρει να τον καταντήσουν σχεδόν ανύπαρκτο(!) από το λειτούργημά του ως Ανώτατου Εκπαιδευτικού Λειτουργού. Για του λόγου το αληθές, ενδεικτικά σας υπενθυμίζουμε τα πιο κάτω:

• Του έχουν απαγορεύσει να διδάξει εργαστηριακές ασκήσεις στο μάθημα κορμού, γεγονός που ακυρώνει τουλάχιστον πέντε χρόνια σκληρής δουλειάς από τη ζωή του για τη συγκρότηση του εργαστηρίου.
• Του έχουν απαγορεύσει τη διανομή των συγγραμμάτων του στο μάθημα κορμού, ακόμα και στο δικό του φοιτητικό κλιμάκιο, γεγονός που ακυρώνει ένα έργο ζωής, διότι η συγγραφή των εν λόγω συγγραμμάτων κράτησε όντως μία ολόκληρη ζωή.
• Του έχουν απαγορεύσει τη διδασκαλία μαθημάτων της ειδικοτητάς του στο Τμήμα του, φθάνοντας στο σημείο να διδάσκει σε μόνο οκτώ φοιτητές και όχι γύρω στον αναμενόμενο αριθμό των 500 φοιτητών, γεγονός που ακυρώνει την υπόστασή του ως πανεπιστημιακού δασκάλου που έχει εκλεγεί να διδάσκει τα μαθήματα της ειδικότητάς του στο Τμήμα του.

Άφησα τελευταίο και σπουδαιότερο, το ότι, εξαιτίας όλων αυτών των δεινών, τα οποία (όπως ήταν ανθρώπινο) τα μετέφερε στο σπίτι του, στην οικογένειά του, τα πιο αγαπημένα πρόσωπα στη ζωή του, η γυναίκα του και ο γιος του, πέρασαν και να συνεχίζουν να περνούν αυτά τα έξι χρόνια ένα σκέτο μαρτύριο και έζησαν μέσα σε μία σκέτη κόλαση.

Στα πιο πάνω αξίζει να προστεθεί το γεγονός ότι σε άλλη καταγγελία του κ. DNA που είχε κάνει για κάποιο άλλο πολύ σοβαρό σκάνδαλο στο Τμήμα του κατά το έτος 1997, έφθασαν στο σημείο να του στέλνουν ανώνυμες απειλητικές επιστολές, να κάνουν ανώνυμα τηλέφωνα στην γυναίκα του και να την απειλούν και να την υβρίζουν με ακατονόμαστες βωμολογίες.

Ως εκ περισσού, σημειώνεται ότι η αποπνικτική ατμόσφαιρα μέσα στην οποία ζει ο συγκεκριμένος καθηγητής, είναι τελείως απωθητική, είναι τελείως αρνητική, για έναν επιστήμονα ώστε να μπορεί να κάνει επιστημονικό έργο (έρευνα, συγγραφή συγγραμμάτων, διδασκαλία μαθημάτων, καθοδήγηση διπλωματικών εργασιών και διδακτορικών διατριβών, κ.λ.π.). Παρά ταύτα, όπως ήδη αναφέραμε, στον ερευνητικό τομέα, είναι μεταξύ των πέντε πρώτων μελών ΔΕΠ στο Τμήμα του, ενώ στον συγγραφικό τομέα, είναι ο πρώτος στο Τμήμα του και μεταξύ των πρώτων σε όλα τα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας. Προφανώς, οι επιστημονικές του επιδόσεις, θα ήταν κατά πολύ καλύτερες, αν τα πράγματα ήταν όπως έπρεπε να είναι και όπως είναι σε όλα τα σοβαρά ΑΕΙ της Δύσης.

Εν κατακλείδι, ως συνολικό συμπέρασμα, μπορούμε να πούμε ότι: Καθηγητές που κάνουν τόσο κακό στα Πανεπιστήμιά μας, πρέπει να υφίσταται την ίδια τιμωρία με εκείνη που υφίσταται στα Πανεπιστήμια της Δύσης, δηλ. να αποβάλονται πάραυτα από το Πανεπιστήμιο. Και σ’ αυτό πρέπει να συμβάλει η Διοίκηση του Πανεπιστημίου σε όλα τα επίπεδα (Τομέας, Τμήμα και Σύγκλητος), χωρίς κανένα δισταγμό και επιείκεια, διότι το Πανεπιστήμιο δεν είναι περιουσία των καθηγητών, για να τη διαφεντεύουν, όπως αυτοί θέλουν, δηλ. συντεχνιακά, αλλά είναι περιουσία του λαού μας και ανάλογα οφείλουν να πράττουν. Και αυτό που οφείλουν να πράττουν, είναι να καθαρίζουν, μέχρι τελευταίας ρανίδας το σάπιο, να εξυγιαίνουν και να αναβαθμίζουν, επί καθημερινής βάσεως, το Πανεπιστήμιο. Κοντολογίς, αυτό που πρέπει να πράξουν για το συγκεκριμένο παράδειγμα που παρουσιάζουμε, είναι να απομακρύνουν, εδώ και τώρα, τους δύο ηθικούς αυτουργούς, δηλ. τον πατέρα και τον γιο, από το Πανεπιστήμιο.

ΙΙ.3. ΤΡΙΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ: ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ

Ο τρόπος αξιολόγησης του ερευνητικού έργου των καθηγητών, που παρουσιάσαμε στην Ενότητα Β.3.3 του κυρίως εγγράφου, βασίζεται στα πιο κάτω κριτήρια H-Factor, M-Factor και P-Factor.

(α) Ορισμός κριτηρίων H-Factor, M-Factor και P-Factor

Τα πιο κάτω τρία κριτήρια, αναφέρονται στην αξιολόγηση επιστημόνων, με βάση το δημοσιευμένο ερευνητικό τους έργο.

1.Το κριτήριο H-Factor

Το κριτήριο H-Factor έχει ως εξής: Από το Web of Science του διαδικτύου, προσδιορίζουμε τον αριθμό των αναφορών για κάθε εργασία (δημοσίευση) ενός συγκεκριμένου επιστήμονα και στη συνέχεια, κατατάσσουμε τις εργασίες του, κατά φθίνουσα σειρά αριθμού αναφορών. Μετά από αυτό, αριθμούμε τις εργασίες κατά αύξοντα αριθμό, όπου το 1 είναι η εργασία με τις περισσότερες αναφορές. Τότε, ο «βαθμός» του H-Factor για τον συγκεκριμένο επιστήμονα, είναι εκείνος ο αύξοντας αριθμός της αρίθμησης που κάναμε στις εργασίες του, όπου ο αριθμός των αναφορών της εργασίας που αντιστοιχεί σε αυτόν τον αύξοντα αριθμό, να είναι ίσος ή μεγαλύτερος από τον αύξοντα αριθμό. Για να γίνουν τα πιο πάνω πιο κατανοητά δίνουμε μερικά παραδείγματα στον Πίνακα 1 που ακολουθεί, όπου ο επιστήμων Ε έχει H-Factor 5, o E έχει 9, ο E έχει 15, ο E έχει 7 και ο E έχει 13.

2. Το κριτήριο Μ-Factor

Το κριτήριο Μ-Factor είναι ο μέσος όρος των αναφορών των πρώτων πενήντα δημοσιεύσεων, που έχουν τις περισσότερες αναφορές (ο αριθμός πενήντα θα μπορούσε να είναι μικρότερος ή μεγαλύτερος, αλλά νομίζω ότι το «πενήντα» είναι μία καλή επιλογή).

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ
α/α Ε1 Ε2 Ε3 Ε4 Ε5
1 40 70 121 16 97
2 25 63 96 15 82
3 15 62 85 14 65
4 8 49 76 12 48
5 4 45 59 11 42
6 3 40 48 8 40
7 2 25 37 7 38
8 1 20 34 7 33
9   12 33 6 29
10   6 30 4 25
11   4 25   22
12     23   16
13     20   13
14     18   13
15     12   13
16     11   9
17     7    
18          
19          
20          

Πίνακας 1. Παραδείγματα προσδιορισμού του H-Factor.


3. Το κριτήριο P-Factor

Τα δύο πιο πάνω κριτήρια, μπορούν να διαφέρουν, ως ένα σημαντικό βαθμό, για κάθε καθηγητή. Για παράδειγμα, ας πάρουμε δέκα καθηγητές που έχουν το ίδιο H-Factor, π.χ. το 10, αλλά έχουν διαφορετικό άθροισμα αναφορών στις πρώτες πενήντα εργασίες τους, όπως 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900 και 1000. Τότε, αν βρούμε τον μέσο όρο των αναφορών, διαιρώντας δια του πενήντα, θα έχουμε τα εξής δέκα σκορ του Μ-Factor, αντίστοιχα: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18 και 20. Αυτό δείχνει ότι μόνο ο καθηγητής με τις 500 αναφορές έχει το ίδιο ακριβώς σκορ με τα δύο κριτήρια H-Factor και M-Factor, διότι και τα δύο κριτήρια δίνουν σκορ 10. Για τους άλλους εννέα καθηγητές, είναι φανερό ότι δεν συμπίπτουν τα σκορ των δύο κριτηρίων. Η παρατήρηση αυτή μας οδήγησε στην εισαγωγή ενός νέου κριτηρίου, προκειμένου η σύγκριση να είναι πιο δίκαιη. Το κριτήριο αυτό ονομάσαμε P-Factor.

Το κριτήριο P-Factor, ορίζεται ως ο μέσος όρος των κριτηρίων H-Factor και M-Factor.

(β) Εφαρμογή των κριτηρίων H-Factor, M-Factor και P-Factor

Τα πιο πάνω τρία κριτήρια, H-Factor, M-Factor και P-Factor, εφαρμόστηκαν στους καθηγητές πρώτης βαθμίδας των Τμημάτων ΗΜΜΥ των τριών Πολυτεχνείων ΜΙΤ, GIT και ΕΜΠ. Το πρώτο βήμα της εν λόγω εφαρμογής, ήταν ο προσδιορισμός των απαιτούμενων στοιχείων από το Web of Science του διαδικτύου και στη συνέχεια, η επεξεργασία των στοιχείων αυτών.

Για το σκοπό αυτό, για κάθε έναν από τους καθηγητές και των τριών Πολυτεχνείων, καταγράψαμε το ερευνητικό του έργο. Για να γίνει αυτό πιο κατανοητό, στον Πίνακα 2 που ακολουθεί, παρουσιάζουμε ένα τέτοιο παράδειγμα, όπου το ερευνητικό έργο αφορά τον υπογράφοντα (αποφεύγουμε να δώσουμε το ερευνητικό έργο άλλων καθηγητών, μήπως αυτό θεωρηθεί ως καταστρατήγηση του απορρήτου).

Τέλος, με βάση το ερευνητικό έργο κάθε καθηγητή, κατασκευάσαμε τα διαγράμματα που εκθέτουμε στα Σχήματα 2 έως 7 της Ενότητας Β.3.3 του δεύτερου κεφαλαίου του κυρίως εγγράφου.

ΙΙ.4. ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΕΚΘΕΤΩ ΑΛΗΘΕΙΕΣ Ή ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΕΣ ΥΠΕΡΒΟΛΕΣ;

Έχω την αίσθηση ότι θα υπάρξουν μερικοί, ίσως και πολλοί, που θα πουν ότι αυτά που λέω είναι ανακρίβειες, είναι υπερβολές, ότι είναι μία κακόβουλη προσπάθεια να εκτεθούν και να απαξιωθούν οι καθηγητές, ότι είναι γραμμένα από έναν εμπαθή καθηγητή κατά των συναδέλφων του, κ.λ.π., κ.λ.π. και ότι όλα όσα λέω δεν έχουν καμμία σχέση με την πραγματικότητα και ως εκ τούτου, δεν πρέπει να τους δώσουμε ιδιαίτερη, ίσως και καμμία, προσοχή και σημασία. Έχω την αίσθηση ότι θα υπάρξουν πολλοί που θα προσπαθήσουν να επιστρατεύσουν διάφορα επιχειρήματα, προκειμένου, τόσο να «χτυπήσουν» τον υπογράφοντα, όσο και προπαντός, να μειώσουν και να υποβαθμίσουν τη σημασία αυτών που επισημαίνω για την Ανώτατη Παιδεία μας.

Θέλω ειλικρινά να τους πω, ότι μακάρι όλα αυτά που λέω να ήσαν ανακρίβειες και υπερβολές. Θα μου έδινε μεγάλη ανακούφιση και χαρά, αν κάποιος ή κάποιοι, θα μπορούσαν να τα ανατρέψουν. Έχω όμως την άποψη ότι, όσο και να προσπαθήσουν, δυστυχώς, θα αποτύχουν. Εκ προοιμίου

α/α Citations Cited Author Cited Work
1 101 PARASK J FRANKLIN I
2 55 Parask INT J CONTROL
3 43 PARASK INT J SYST SCI
4 32 PARASK INT J SYST SCI
5 26 PARASK P I ELECTR ENG
6 25 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
7 23 PARASK IEE PROC-D
8 22 Parask INT J CONTROL
9 21 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
10 20 Parask IEEE T CIRCUITS SYST
11 19 PARASK P I ELECTR ENG
12 18 PARASK INT J CONTROL
13 17 Parask IEEE T CIRCUITS SYST
14 16 Parask IEEE T AUTOMAT CONTR
15 16 PARASK INT J CONTROL
16 15 Parask IEEE T AUTOMAT CONTR
17 15 PARASK INT J SYST SCI
18 15 PARASK J FRANKLIN I
19 14 PARASK IEE PROC-D
20 14 PARASK IEEE T CIRCUITS SYST
21 14 PARASK INT J SYST SCI
22 13 Parask IEEE T CIRCUITS SYST
23 13 PARASK INT J CONTROL
24 12 PARASK AUTOMATICA
25 12 PARASK IEE PROC-G
26 12 PARASK IEEE T AUTOMATIC CON
27 11 PARASK AUTOMATICA
28 11 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
29 11 Parask INT J CONTROL
30 11 PARASK INT J CONTROL
31 11 PARASK INT J SYST SCI
32 11 PARASK INT J SYST SCI
33 10 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
34 10 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
35 9 Parask J FRANKLIN I
36 9 Parask IEEE T AUTOMAT CONTR
37 9 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
38 9 PARASK J FRANKLIN I
39 8 PARASK INT J CONTROL
40 8 PARASK J FRANKLIN I
41 8 Parask J FRANKLIN I
42 7 PARASK IEEE T CIRCUITS SYST
43 7 Parask INT J CONTROL
α/α Citations Cited Author Cited Work
44 7 Parask J OPTIMIZ THEORY APP
45 6 PARASK AUTOMATICA
46 6 PARASK DIGITAL CONTROL SYST
47 6 PARASK IEE PROC-D
48 6 PARASK IEEE T AUTOMAT CONTR
49 6 Parask INT J CIRC THEOR APP
50 6 Parask J OPTIMIZ THEORY APP


H-FACTOR: S=SUM OF CITATIONS OF ALL ABOVE 50 PAPERS M-FACTOR: P-FACTOR: Σύνολο
Δημ/σεων:
H=15 806 M=(S/50)=
(806/50)=16.12 P=1/2(H+M)=15.6 254

Πίνακας 2. Παράδειγμα, όπου παρουσιάζουμε τις πρώτες καλύτερες εργασίες ενός επιστήμονα κατά φθίνοντα αριθμό αναφορών. Στο τέλος του Πίνακα δίδονται τα Η, Μ και P-Factor, το σύνολο των αναφορών και το σύνολο των δημοσιεύσεων του εν λόγω επιστήμονα.


δέχομαι ότι θα καταφέρουν κάπως να μειώσουν το μέγεθος και τις εντυπώσεις που δημιουργούν όλα αυτά που αναφέρω στο παρόν έγγραφό μου. Αλλά η μείωση αυτή, αν υπάρξει, έχω την ταπεινή άποψη, ότι θα είναι πολύ αδύναμη για να ανατρέψει το βασικό πόρισμα στο οποίο καταλήγω σε αυτό το έγγραφο, αναφορικά με το «τίς πταίει για την υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας».

Και το βασικό πόρισμα είναι τούτο: Ότι το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την υποβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας μας, το φέρουν οι καθηγητές της.

Τελικά, είναι πολύ πιθανό να επικρατήσουν οι εξής δύο απόψεις:

• Η άποψη αρκετών καθηγητών, που θα λέει: Πολλά είναι τα αίτια της υποβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας. Ένα από αυτά τα πολλά αίτια είναι και οι καθηγητές της.
• Η άποψη του υπογράφοντος, που λέει: Πολλά είναι τα αίτια της υποβάθμισης της Ανώτατης Παιδείας. Εκείνο το αίτιο που έχει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης της υποβάθμισης, είναι οι καθηγητές της.

Η γνώμη μου είναι ότι, η πρώτη άποψη δεν προσφέρει καλές υπηρεσίες στην εθνική μας προσπάθεια, γιατί υποβαθμίζει τη βασική αιτία του κακού. Όμως και οι δύο απόψεις, έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Ο κοινός αυτός παρονομαστής είναι ότι, όπως και να έχουν τα πράγματα, οι καθηγητές δεν απαλλάσσονται σε τίποτα, ούτε κατά κεραίαν, από τις υποχρεώσεις τους προς την Ανώτατη Παιδεία. Δηλ. άσχετα πως εκτιμά ο καθένας μας «το ποσοστό του κακού», που έχουμε κάνει εμείς οι καθηγητές στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, αυτό που πρέπει κατεπειγόντως να κάνουμε, είναι να ξεκόψουμε από όλες τις κακές μας συνήθειες και να αφοσιωθούμε αποκλειστικά και ολοκληρωτικά, στις υποχρεώσεις και στο καθήκον του σωστού Πανεπιστημιακού δασκάλου.

Τέλος, θέλω να πιστεύω ότι έχει γίνει πασιφανές σε κάθε αναγνώστη, ότι το έγγραφό μου αυτό, σε καμμία περίπτωση δεν έχει στόχο να αδικήσει ή να μειώσει ή να συκοφαντήσει τους καθηγητές, αλλά να τους προτρέψει να αφοσιωθούν ολοκληρωτικά στο καθήκον τους, δηλ. στο Πανεπιστήμιο.

ΜΕΡΟΣ IΙΙ


ΠΩΣ ΘΑ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΤΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΜΑΣ


Οι προτάσεις μας για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας, ομαδοποιούνται σε τρεις ενότητες, όπως πιο κάτω:

IΙΙ.1. ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΠΟ «ΜΕΣΑ»: Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΠΑΝΤΟΣ ΤΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ

(α) Η βασική μας πρόταση

Η βασική μας πρόταση για την αναβάθμιση της Ανώτατης Παιδείας, συνοψίζεται στις πιο κάτω δύο παραγράφους, που ήδη έχουμε εκθέσει σε προηγούμενα εδάφια του εγγράφου μας, και για έμφαση τις επαναλαμβάνουμε και στο παρόν εδάφιο και είναι οι εξής:

Η ενδεδειγμένη λύση για τη μεγάλη αλλαγή στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ είναι, καθηγητές και φοιτητές, να βάλουν ένα τέλος στην αδράνειά τους και να μπουν όλοι μαζί, στη μάχη για την αναβάθμισή τους. Έτσι θα καταφέρουμε να αναβαθμίσουμε τα Πανεπιστήμιά μας, από «μέσα», εμείς οι ίδιοι. Διότι, το γνωρίζουμε όλοι μας πολύ καλά, ότι άλλος τρόπος για να αναβαθμίσουμε ουσιαστικά το Πανεπιστήμιο, από το να αναβαθμιστούμε από «μέσα» εμείς οι ίδιοι, καθηγητές και φοιτητές, δεν υπάρχει!

Για να έχει επιτυχία η επιχειρούμενη αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, θα πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, η Πανεπιστημιακή Κοινότητα να καταλάβει ότι, είναι ο δικός της κακός εαυτός που οδήγησε στην υποβάθμισή τους και είναι προφανές ότι, ένας είναι ο δρόμος για την αναβάθμιση των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ: Να αποδεχθεί η ίδια η Πανεπιστημιακή Κοινότητα, καθηγητές και φοιτητές μαζί, ότι μόνο αυτοί έχουν την δυνατότητα να τα αναβαθμίσουν. Να αποδεχθεί τον όρο ότι η ανοχή της Πανεπιστημιακής Κοινότητας στη διαπλοκή και τη διαφθορά, πρέπει να είναι ΜΗΔΕΝΙΚΗ, κόβοντας μια για πάντα τον ομφάλιο λώρο που τους συνδέει με κάθε ενέργεια που υποβαθμίζει το Πανεπιστήμιο. Άλλος δρόμος για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, από το να βελτιώσει το ίδιο το Πανεπιστήμιο τον κακό του εαυτό, δεν υπάρχει.

Στις πιο πάνω δύο παραγράφους, προσθέτουμε και τούτο: Για να ελπίζουμε στα σοβαρά ότι οι καθηγητές θα αναβαθμιστούν, θα πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να πεισθούν ότι, είναι όντως αυτοί που φταίνε και ότι η αναβάθμιση μπορεί να γίνει μόνο εφόσον εμείς οι καθηγητές βελτιωθούμε σημαντικά.

Όλα τα πιο πάνω είναι η «εκ των ων ουκ άνευ» (sine qua non) προϋπόθεση, για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας.

Με λίγα λόγια και σταράτα, θέλουμε να πούμε ότι, αν παρ’ ελπίδα αυτό δεν γίνει, τότε κάθε άλλη προσπάθεια για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, θα είναι αναποτελεσματική. Αν παρ’ ελπίδα οι καθηγητές δεν αναγνωρίσουν το λάθος τους και δεν προστρέξουν, από εδώ και εμπρός, να βοηθήσουν την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας και δεν αναλάβουν τις ευθύνες τους και δεν αφοσιωθούν στο έργο τους, όπως κάνουν όλοι οι συνάδελφοί μας στα Πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής, τότε το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι καταδικασμένο σε μόνιμη υποβάθμιση. Αν παρ’ ελπίδα οι καθηγητές δεν σταματήσουν να κακοποιούν το Πανεπιστήμιο, τότε ίσως το μόνο όπλο που μένει στην Πολιτεία, είναι να εφαρμόσει Δρακόντειους κατασταλτικούς νόμους. Αλλά ένα τέτοιο μέτρο, αν και μπορεί να φέρει αποτελέσματα, θα πρέπει να θεωρηθεί ως το έσχατο μέσο, το οποίο, προσωπικά, εύχομαι να μην χρειαστεί ποτέ να εφαρμοσθεί.

Έχοντας εξασφαλίσει από πλευράς καθηγητών την πιο πάνω «εκ των ων ουκ άνευ» προϋπόθεση για την αναβάθμιση των Πανεπιστημίων μας, τότε μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι, όπως λέει και ο λαός μας, «έχουμε βάλει το νερό στο αυλάκι». Και έχοντας βάλει το νερό στο αυλάκι, κάθε βοήθεια από την Πολιτεία θα πιάσει τόπο.

Στα πιο πάνω, προσθέτουμε ότι, για να αναβαθμιστούν τα Πανεπιστήμια πρέπει, επίσης να αποκατασταθεί η πραγματική δημοκρατική ζωή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Πρέπει ν’ αναπτυχθεί ο προοδευτικός λόγος. Πρέπει να επιβραβεύεται η διανοητική τόλμη. Πρέπει δάσκαλοι και φοιτητές, να ανταποκριθούν στο ύψος της αποστολής τους και της ευθύνης τους και να ακτινοβολούν ευπρέπεια και ανθρωπιά. Πρέπει διδάσκοντες και διδασκόμενοι, να κάνουν το χρέος τους. Να γίνουν άνθρωποι, όχι μόνο των λόγων, αλλά κυρίως των έργων. Αν χρειαστεί (και είναι βέβαιον ότι χρειάζεται), πρέπει να υπερβούν τον εαυτό τους, για να φτιάξουνε όλοι μαζί ένα Πανεπιστήμιο, που θα αναδεικνύει ελεύθερους (και όχι αχυρένιους) ανθρώπους.
(β) Η υλοποίηση της πρότασής μας

Και τώρα ερχόμαστε στο εύλογο και πολύ σημαντικό ερώτημα, που είναι το εξής: Και με ποιό τρόπο θα αποδεχθούν οι καθηγητές τα λάθη τους και προπαντός, με ποιό τρόπο θα προθυμοποιηθούν να αλλάξουν στάση και να αφοσιωθούν στα καθήκοντά τους, συνδέοντας τον εαυτό τους με έναν νέο ομφάλιο λώρο, τον ομφάλιο λώρο που κάθε ενέργεια του καθηγητή θα οδηγεί στην αναβάθμιση και ποτέ στην υποβάθμιση του Πανεπιστημίου;

Αυτό το ερώτημα έχει απάντηση, αλλά η υλοποίησή της είναι πολύ δύσκολη. Και η απάντηση αυτή έχει πολλές πτυχές. Αναφέρουμε την πιο σημαντική: Να ασκηθεί έλεγχος και πίεση, με την καλή έννοια των όρων, προς τους καθηγητές, από κάθε κατεύθυνση (πολιτεία, κοινωνία, φοιτητές, κ.λ.π.), έτσι ώστε, να κάνουν πράξη την ολοκληρωτική αφοσίωσή τους στο Πανεπιστήμιο, στο βαθμό, που αν χρειαστεί (και είναι βέβαιον ότι χρειάζεται), να υπερβούν τον εαυτό τους, έτσι ώστε, εμείς οι καθηγητές, να κάνουμε πράξη εκείνο που είναι υποχρέωσή μας, δηλ. να κάνουμε το ελληνικό Πανεπιστήμιο ισάξιο των καλύτερων της Ευρώπης και το καμάρι της χώρας μας.

Αναλύοντας την πιο πάνω απάντηση λίγο περισσότερο, σημειώνουμε ότι, προκειμένου να έχουμε καλή υγεία, εφαρμόζουμε, παράλληλα, δύο τακτικές: Την πρόληψη και την καταστολή. Με την πρόληψη, παίρνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να μην αρρωστήσουμε. Αλλά επειδή κάποτε θα αρρωστήσουμε, εφαρμόζουμε την καταστολή, δηλ. τη θεραπεία, για να γιατρευτούμε από την αρρώστια. Κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να αντιμετωπίζουμε και το θέμα του υψηλού επιπέδου των Πανεπιστημίων μας. Δηλαδή, θα πρέπει, παράλληλα, να εφαρμόζουμε την πρόληψη και την καταστολή. Όταν όμως τα πράγματα ξεφύγουν πολύ από τον έλεγχο, είτε αυτό αφορά την υγεία, είτε αφορά την Παιδεία, διότι έχει εμφανισθεί μία εξαιρετικά επικίνδυνη «ασθένεια», η οποία έχει σοβαρά υποβαθμίσει το επίπεδο της Παιδείας, τότε το όπλο της καταστολής θα είναι, αναπόφευκτα, σκληρό και επώδυνο, θα είναι επαναστατικό και ανατρεπτικό (με την καλή έννοια των όρων), θα είναι απαιτητικό σε οικονομικές, ψυχικές, πνευματικές και άλλες θυσίες. Άλλος τρόπος για να θεραπεύσεις μία πολύ βαρειά και επικίνδυνη αρρώστια, όπως π.χ. αυτή της γάγγραινας, δυστυχώς, δεν υπάρχει.

Τα πιο πάνω, μας δείχνουν καθαρά ότι ο δρόμος για την ταχεία αναβάθμιση της Παιδείας μας περνάει, τελείως αναπόφευκτα, μέσα από σκληρά μέτρα καταστολής. Σε αυτό τον δύσκολο και ανηφορικό δρόμο, πρέπει να βοηθήσουμε όλοι. Και όταν λέμε όλοι, εννοούμε όλοι: Καθηγητές, Φοιτητές, Υπουργείο, Κυβέρνηση, οικογένεια, κοινωνία, ΜΜΕ, κ.λ.π., κ.λ.π. Στον αγώνα αυτό, δεν πρέπει να λείψει κανείς. Γιατί ο αγώνας αυτός είναι πανεθνικός και αφορά την ραχοκοκαλιά της κοινωνίας μας, που είναι η Παιδεία μας. Στον αγώνα αυτό, δεν περισσεύει κανείς. Γιατί η Παιδεία είναι ένα θέμα που αφορά όλους μας. Ουδείς εξαιρείται.

IΙΙ.2. ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Για τις υποχρεώσεις της Πολιτείας προς την Ανώτατη Παιδεία, δεν θα πω πολλά, διότι είναι γνωστές σε όλους μας. Θέλω όμως να τονίσω ότι, στον μακρύ κατάλογο των αιτίων της υποβάθμισης της πραγματικής Παιδείας, εξέχουσα θέση κατέχει η Πολιτεία. Είναι γνωστές οι μεγάλες αδυναμίες, τα λάθη και η υποκρισία των εκάστοτε υπευθύνων, αλλά και ο οικονομικός στραγγαλισμός της Παιδείας από την Πολιτεία. Και το χειρότερο είναι ότι, για πολλά σοβαρά θέματα της Παιδείας οι εκάστοτε υπουργοί ενδιαφέρονται πρωτίστως για το πολιτικό κόστος και δευτερευόντως για την Παιδεία. Το γεγονός αυτό αποσυντόνισε και υποβάθμισε την Παιδεία ανεπανόρθωτα για δεκαετίες ολόκληρες. Μη γελιόμαστε. Ποιοτική Παιδεία χωρίς τη σοβαρή και υπεύθυνη συνδρομή της Πολιτείας, ιδιαίτερα στο θέμα της οικονομικής υποστήριξης, δεν μπορεί να υπάρξει. Γι’ αυτό προτείνουμε την άμεση αύξηση της χρηματοδότησης των ΑΕΙ.

IΙΙ.3. ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ

Ο νέος Νόμος Πλαίσιο, σε πολύ γενικές γραμμές, θα πρέπει να έχει την εξής στρατηγική:

• Ως προς τα μέλη ΔΕΠ, και κυρίως ως προς τους καθηγητές, ο νέος Νόμος πλαίσιο να είναι εξαιρετικά αυστηρός, με στόχο να θεραπεύσει τα ΑΕΙ μας, το συντομότερο δυνατόν, από την πιο σοβαρή ασθένεια που υποφέρουν και που μονολεκτικά ονομάσαμε «γάγγραινα».
• Ως προς τους φοιτητές, να κινηθεί με κλιμακούμενη αυστηρότητα, ανάλογα με τα επιμέρους θέματα. Για παράδειγμα, στα θέματα της μείωσης των ποσοστών της συμμετοχής των φοιτητών στις εκλογές Προέδρων και Πρυτάνεων, των «αιώνιων φοιτητών» και στα ν/2+1, η αυστηρότητα να είναι ολίγον μειωμένη. Αντίθετα, σε θέματα όπως αυτό της αντιγραφής των φοιτητών στις εξετάσεις και ότι σε περιόδους καταλήψεων, τα ΑΕΙ πρέπει να μένουν ανοιχτά, δηλ. να εκλείψει το φαινόμενο όπου οι φοιτητές καταλαμβάνουν κτίρια του Πανεπιστημίου και δεν επιτρέπουν στα μέλη ΔΕΠ να πάνε στα γραφεία τους και στα εργαστήριά τους, η αυστηρότητα να είναι αυξημένη, έως πολύ αυξημένη.


IΙΙ.4 ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Το θέμα της Ανθρωπιστικής Παιδείας στα Πανεπιστήμιά μας, είναι ένα θέμα πρώτης προτεραιότητας. Τις απόψεις μου για το εν λόγω θέμα, σας τις έχω αναφέρει ήδη από τον Ιανουάριο του 2006 (έγγραφό μου, με Αριθμ. Πρωτ. Γραφείου Υπουργού 360/17-1-2006 και με τίτλο «Έλλειμμα Ανθρωπιστικής Παιδείας στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας». Στη συνέχεια παρουσιάζουμε το κείμενο του εν λόγω εγγράφου μου, για μία εκ νέου ενημέρωσή σας.

Θέμα: ΄Ελλειμμα Ανθρωπιστικής Παιδείας στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας μας

Όπως όλοι μας γνωρίζουμε, η Παιδεία αποτελεί την προμετωπίδα πολιτισμού και ανάπτυξης κάθε χώρας, το κορυφαίο εφόδιο στήριξης του Ανθρώπου, που τον εντάσσει στην χορεία του πνεύματος και των αξιών, δημιουργώντας τον ενσυνείδητο Πολίτη τής προσφοράς και του κοινωνικού αγώνα. Η πρόοδος, η νοοτροπία και το μέλλον κάθε Πολιτείας, καθρεφτίζονται στην Παιδεία που λαμβάνουν οι Πολίτες της.

Το ένα σκέλος της Παιδείας είναι η εκπαίδευση, σε συγκεκριμένα επιστημονικά και επαγγελματικά αντικείμενα. Το άλλο σκέλος είναι η καλλιέργεια της ψυχής και του πνεύματος, κυρίως μέσω μαθημάτων, αλλά και άλλων δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων ανθρωπιστικού χαρακτήρα, που ενισχύουν τις αντιστάσεις στη φθορά και τη διαφθορά, τονώνουν την κοινωνική συνοχή και διατηρούν ανοιχτούς τους ορίζοντες στην ουσιαστική πρόοδο και εξέλιξη, απορυθμίζοντας και ακυρώνοντας ενέργειες και λογικές σήψης και παρακμής.

Στην Ελλάδα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, θα περίμενε κανείς ότι η συνολική μας προσπάθεια στον τομέα της Παιδείας θα ήταν μοιρασμένη εξίσου, ή περίπου εξίσου και στα δύο σκέλη. Παρατηρείται δυστυχώς εδώ και χρόνια, το φαινόμενο υπερκάλυψης της Παιδείας με τον μανδύα της εκπαίδευσης, σε τέτοιο σημείο που έχει ως αποτέλεσμα οι νέοι που φοιτούν στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας, στα Ιδρύματα δηλαδή που προετοιμάζουν τους νέους για να στελεχώσουν την Πολιτεία σε όλες της τις δραστηριότητες, να στερούνται των ωφελημάτων της ανθρωπιστικής παιδείας, η οποία μηδενικά σχεδόν, εμφανίζεται στα προγράμματα σπουδών τους (με εξαίρεση τις Φιλοσοφικές, Θεολογικές και άλλες παρόμοιες Σχολές).

Αν όμως τα Πανεπιστήμια, κατά την άσκηση του ρόλου τους, ενδιαφέρονται να προετοιμάσουν στελέχη μόνο με επιστημονική και τεχνολογική κατάρτιση, τότε στερούν την κοινωνία από την ελπίδα της προόδου, μια κοινωνία μάλιστα, που δεν φείδεται κόπων και εξόδων για να σπουδάσει τα παιδιά της, ευελπιστώντας σε ένα καλύτερο αύριο.

Είναι προφανές ότι μια Πολιτεία, που φροντίζει τα επιστημονικά της στελέχη να γνωρίζουν μόνο τριγωνομετρία, λογιστικά και ηλεκτρονικά, στερεί τους νέους της από την δυνατότητα κριτικής πρόσβασης και θήτευσης στην νοοτροπία του έντιμου, δίκαιου, δημοκρατικού και ανθρωπιστικού βίου. Χωρίς ανθρωπιστική παιδεία, αφήνει τον καθένα να βιώσει και ν’ αναδείξει μόνος του τις πανανθρώπινες αξίες, μέσα σ’ ένα κοινωνικό περιβάλλον που ήδη είναι θερμοκήπιο διαπλοκής, διαφθοράς, καιροσκοπισμού και ατομικού συμφέροντος. Κάτω απ’ τις κοινωνικές αυτές συνθήκες ζωής, οι συνειδήσεις σαρώνονται, γιατί κανείς δεν φρόντισε να τις σταθεροποιήσει μέσω της Παιδείας.

Θεωρώντας ότι το κενό στην ανθρωπιστική Παιδεία πρέπει να αντιμετωπιστεί, προβήκαμε σε έρευνα για το τι συμβαίνει στα Πολυτεχνεία της χώρας και τι στα αντίστοιχα Πολυτεχνειακά Ιδρύματα της Δυτικής Ευρώπης και της Βορείου Αμερικής. Επελέγησαν οι Πολυτεχνικές Σχολές, διότι οι ειδικότητες μηχανικού δεν περιλαμβάνουν στα μαθήματα κορμού ανθρωπιστικά μαθήματα (όπως εξάλλου δεν περιλαμβάνουν και άλλες Σχολές, όπως π.χ. οι Γεωπονικές, οι Οικονομικές, κ.λ.π.).

Η έρευνά μας, παρά το δειγματοληπτικό χαρακτήρα της, καταλήγει, με πολύ καλή προσέγγιση, στο εξής συμπέρασμα: Ότι τα Πολυτεχνεία της Βόρειας Αμερικής και της Δυτικής Ευρώπης, αντιλαβάνονται τις ευθύνες των μηχανικών στις σύγχρονες τεχνολογικές κοινωνίες, όχι μόνο σε επιστημονικό, αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο. Έχουν εντάξει, ως εκ τούτου, στα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών τους (Π.Π.Σ.) ως υποχρεωτικά μαθήματα, μια σειρά μαθημάτων ανθρωπιστικού περιεχομένου και χαρακτήρα. Στα μαθήματα αυτά περιλαμβάνονται μαθήματα επιστημονικής και επαγγελματικής δεοντολογίας και ηθικής, καθώς και μαθήματα που στόχο έχουν να εμπεδώσουν και να σταθμίσουν οι φοιτητές τις κοινωνικές επιπτώσεις της εφαρμογής της σύγχρονης επιστήμης και της τεχνολογίας. Επί πλέον, τα προγράμματα σπουδών, περιλαμβάνουν μαθήματα τα οποία διευρύνουν τους ορίζοντες των φοιτητών και τους προσφέρουν πολύπλευρη ανθρωπιστική καλλιέργεια, ώστε οι μηχανικοί, να μην είναι πρόσωπα ακρωτηριασμένα πνευματικά κι αποκομμένα από τη μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά του ανθρώπου, διαθέτοντας μόνο τεχνικές γνώσεις. Τέτοιου είδους μαθήματα αφορούν την φιλοσοφία, την κοινωνιολογία, την ψυχολογία, τις καλές τέχνες, την αισθητική, τις πολιτικές επιστήμες κ.λ.π. (δεν αφορούν μαθήματα όπως διοίκησης επιχειρήσεων, δικαίου, οικονομικών, ρητορικής, ξένων γλωσσών, κ.λ.π.). Με τον τρόπο αυτό, παρέχεται στους φοιτητές, ένα βάθρο ανάτασης για την περαιτέρω πνευματική τους καλλιέργεια και πολιτιστική ένταξη. Μάλιστα, τα ίδια τα Πολυτεχνεία, ευνοούν με προσθήκη στα Π.Π.Σ., πλην των υποχρεωτικών μαθημάτων ανθρωπιστικής παιδείας, και μαθημάτων που προσφέρονται κατ΄ επιλογήν.

Η έρευνα απέδειξε ότι, τα Αμερικάνικα Πολυτεχνεία περιλαμβάνουν στα προγράμματα σπουδών τους ως υποχρεωτικά μαθήματα ανθρωπιστικού χαρακτήρα το 15% με 17% των μαθημάτων τους Το ποσοστό αυτό αυξάνεται έως και 30% με τα κατ΄ επιλογήν μαθήματα ανθρωπιστικού χαρακτήρα. Στον Καναδά, τα ποσοστά στα υποχρεωτικά μαθήματα, εμφανίζονται μικρότερα, γύρω στο 10%. Στην Ευρώπη δεν υπάρχει κοινή πολιτική. Τα σκήπτρα φαίνεται ότι κρατούν η Ιταλία, η Αγγλία και η Γαλλία, όπου τα ποσοστά σε υποχρεωτικά μαθήματα είναι της τάξης του 6%. Η Ελλάδα, διατηρεί, αν όχι την τελευταία, μια από τις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης, με ποσοστό υποχρεωτικών μόλις 1.5% (βλέπε επισυναπτόμενο πίνακα).

Από πλευράς ποιότητας μαθημάτων, αξίζει να αναφέρουμε ότι στην Βόρεια Αμερική και στην Δυτική Ευρώπη, δίνουν πολύ μεγάλη σημασία στα μαθήματα ανθρωπιστικού χαρακτήρα. Δηλαδή, δεν συμβαίνει αυτό που συμβαίνει στη χώρα μας όπου, δεν φθάνει που διδάσκονται ελάχιστα έως καθόλου τέτοια μαθήματα, έχει δημιουργηθεί η πολύ λανθασμένη εντύπωση στους φοιτητές μας ότι πρόκειται για μαθήματα τριτευούσης σημασίας. Σε αντιδιαστολή με αυτά που κάνουμε στην Ελλάδα, αναφέρουμε ως τυπικό παράδειγμα το ΜΙΤ, όπου οι φοιτητές παίρνουν τα ανθρωπιστικά τους μαθήματα από το παρακείμενο Πανεπιστήμιο του Harvard. Αυτό σημαίνει ότι ένας φοιτητής του ΜΙΤ που θα πάρει, για παράδειγμα, ένα μάθημα φιλοσοφίας, θα το πάρει στη Φιλοσοφική Σχολή του Harvard(!), όπου οι συμμαθητές του θα είναι οι φοιτητές του Harvard που σπουδάζουν φιλοσοφία!

Επίσης, σημειώνεται ότι στις Σχολές Τεχνολογικών Εφαρμογών (ΣΤΕΦ) των ΑΤΕΙ, που είναι αντίστοιχες με τις Πολυτεχνικές Σχολές των ΑΕΙ, στα μαθήματα Δ.Ο.Ν.Α. (= Διοικητικά, Οικονομικά, Νομικά, Ανθρωπιστικά), σε περίπου τα μισά Τμήματα, δεν έχει εισαχθεί ακόμα ούτε ένα «Ανθρωπιστικό» μάθημα.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σας αναφέρω μία μικρή, αλλά νομίζω πολύ χρήσιμη εμπειρία μου σχετικά με την διδασκαλία μαθημάτων ανθρωπιστικού χαρακτήρα στο ΕΜΠ. Διαπιστώνοντας το, κατά τη γνώμη μου, μεγάλο έλλειμμα ανθρωπιστικής παιδείας που έχει το ΕΜΠ, αποφάσισα να πάρω την πρωτοβουλία και να βοηθήσω, με τις πολύ μικρές μου δυνάμεις, για να βελτιωθούν, έστω και λίγο, τα πράγματα. Προϊόν αυτής της πρωτοβουλίας ήταν η συγκρότηση του μαθήματος «Επιστήμη και Άνθρωπος», το οποίο διδάσκω στη Σχολή μου, στο 8ο εξάμηνο, από το ακαδ. έτος 2001-2002, ως ελεύθερο κατ’ επιλογήν μάθημα. Η ανταπόκριση των φοιτητών υπήρξε απρόσμενη, αφού κάθε χρόνο ο αριθμός των φοιτητών που παρακολουθεί το μάθημα μεγαλώνει εντυπωσιακά. Μάλιστα δε, το μάθημα άρεσε τόσο πολύ στους φοιτητές που συγκέντρωσαν υπογραφές και υπέβαλλαν έγγραφο προς τον κ. Πρύτανη του ΕΜΠ προτείνοντας όπως το μάθημα αυτό να διδάσκεται σε όλες τις Σχολές του ΕΜΠ. Αποτέλεσμα της ενέργειας αυτής ήταν να υιοθετήσει το μάθημα η Σχολή Μηχανολόγων, αρχής γενομένης από το τρέχον ακαδ. έτος, ενώ άλλες Σχολές προτίθενται να το υιοθετήσουν από το νέο ακαδ. έτος.

Στο εν λόγω μάθημα διδάσκονται οι βασικές έννοιες και αρχές της Επιστημονικής και Επαγγελματικής Δεοντολογίας και Ηθικής, με την ευρεία έννοια των όρων (όπως εξ’ άλλου δηλώνει και ο τίτλος του συγγράμματός μου: «ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Επαγγελματική Δεοντολογία για Επιστήμονες και Τεχνικούς»). Προφανώς, οι γνώσεις αυτές είναι τελείως απαραίτητες για κάθε επιστήμονα και τεχνικό προκειμένου να μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις που θα αντιμετωπίσει, τόσο στη δουλειά του, όσο και προπαντός ως άνθρωπος. Γι’ αυτό, η πιο πάνω εμπειρία μου, με έχει οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι ένα τέτοιο μάθημα θα πρέπει να είναι «εν εκ των ων ουκ άνευ» σε κάθε Π.Π.Σ. όλων των Τμημάτων των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, όπου είναι βέβαιον ότι υπάρχουν επιστήμονες που θα το καλύψουν από πλευράς διδασκαλίας και συγγραμμάτων.

Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η έλλειψη ανθρωπιστικής παιδείας στα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, ίσως δίνει απάντηση στην έξαρση των φαινομένων διαπλοκής και διαφθοράς που παρατηρούνται στη χώρα μας, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που να κατατασσόμαστε πρώτοι στην διαπλοκή και διαφθορά στην Ευρώπη και μεταξύ των πρώτων σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι, νομίζω, γεγονός ότι η Ελλάδα έχει γεμίσει από επιστήμονες, αλλά έχει ερημώσει από Ανθρώπους. Άλλωστε, πέραν κάθε αμφιβολίας, γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες της σήψης και της επικράτησης του μετρίου και του σαθρού, ενώ η διανόηση δεν μπορεί να βλαστήσει αποκλειόμενη παντελώς από το κοινωνικό γίγνεσθαι.

Με δεδομένα αυτά, η εισαγωγή στα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ περισσοτέρων υποχρεωτικών μαθημάτων ανθρωπιστικού χαρακτήρα, θεωρώ ότι αποτελεί αναγκαιότητα και καταλύτη για αναστροφή του κλίματος που επικρατεί στη χώρα.

Ένα τέτοιο εγχείρημα δεν εμφανίζει ιδιαίτερες δυσκολίες, διότι δεν εμπίπτει στις στενές αρμοδιότητες του Υπουργού Παιδείας, ούτε επιβαρύνει οικονομικά τον δημόσιο Προϋπολογισμό. Αφορά, ως δικαίωμα, καθήκον και υποχρέωση μόνο τους καθηγητές των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, αυτούς που κατά νόμο έχουν την ευθύνη κατάρτισης των προγραμμάτων σπουδών. Εναπόκειται κατ΄ αποκλειστικότητα στην δική τους βούληση, τον δικό τους προβληματισμό και σχεδιασμό, σχετικά με το τι πολίτες οφείλουμε να παραδίδουμε στην Κοινωνία. Εξαρτάται από τη δική τους κουλτούρα να κατανοήσουν την μεγάλη σημασία που έχουν τα ανθρωπιστικά μαθήματα για τους φοιτητές και κατ΄ επέκταση για την κοινωνία.

Τέλος, είναι οι καθηγητές και μόνον αυτοί, που πρέπει να απαντήσουν στο ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν οι καθηγητές των καλύτερων Πανεπιστημίων του πλανήτη, όπως είναι π.χ. του ΜΙΤ, του κορυφαίου Πολυτεχνείου στον κόσμο, που εδρεύει στην Μέκκα του καπιταλισμού, να έχουν αποφασίσει το 22% του συνόλου των προπτυχιακών μαθημάτων να είναι μαθήματα ανθρωπιστικής παιδείας και μάλιστα υποχρεωτικά για τους φοιτητές, ενώ στο Ε.Μ.Πολυτεχνείο, που εδρεύει στην χώρα που γέννησε τις πανανθρώπινες αξίες, το ποσοστό των υποχρεωτικών μαθημάτων ανθρωπιστικής παιδείας να είναι μόλις 1.5%;

Για την διαφθορά που μαστίζει τη χώρα, δικαιούται να παραπονεθεί κάποιος όταν έχει κάνει το καθήκον του για να την αποτρέψει, προσφέροντας αγωγή ψυχής. Εμείς οι καθηγητές των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ πριν απ’ όλους οφείλουμε να αναρωτηθούμε: Κάναμε το καθήκον μας; Δημιουργήσαμε τις αναγκαίες πνευματικές συνθήκες για αποτροπή του κοινωνικού κινδύνου; Φτιάξαμε πολίτες με όραμα για το αύριο; Φροντίσαμε να τους δείξουμε το φως, ή τους αφήνουμε να παλεύουν χωρίς εφόδια ψυχής στο σκοτάδι, ακυρώνοντας το κοινωνικό αύριο;

Κυρία Υπουργέ
Σας παρακαλώ θερμά, αλλά και κάθε έναν ξεχωριστά από τους παραλήπτες της επιστολής μου αυτής, αν συμμερίζεστε τα ανωτέρω, να πρωτοστατήσετε, καθένας από την θέση του και με τον τρόπο του, για τη γρήγορη εφαρμογή τους, έτσι ώστε, το συντομότερο δυνατόν, να αναβαθμιστούν, τόσο ποιοτικά, όσο και ποσοτικά, τα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών των ΑΕΙ και ΑΤΕΙ με μαθήματα και συγγράμματα υψηλού επιπέδου στον πρώτης σημασίας τομέα της Παιδείας μας, που είναι η ανθρωπιστική Παιδεία. Στην προσπάθειά σας αυτή θα με βρείτε εσείς, και κάθε παραλήπτης της παρούσης, πρόθυμο για κάθε συνεργασία.

Με τιμή
Παρασκευάς Ν. Παρασκευόπουλος, Καθηγητής ΕΜΠ

IΙΙ.5 ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

Έχω τη γνώμη ότι το Ελληνικό Πανεπιστήμιο χρειάζεται κάποιες αλλαγές, έτσι ώστε, να έλθει σε μεγαλύτερη «επαφή» με την κοινωνία, με στόχο την αύξηση της κοινωνικής του προσφοράς σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερα κοινωνικά στρώματα. Ένα παράδειγμα, που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, είναι και η καθιέρωση του Πανεπιστημίου των Εφήβων (κατά τα πρότυπα της «Βουλής των Εφήβων»).

Την ιδέα της καθιέρωσης του Πανεπιστημίου των Εφήβων σας την έχω προτείνει από τον Σεπτέμβριο του 2004 (έγγραφό μου με Αριθμ. Πρωτ. Γραφείου Υπουργού 6417/20-9-2004). Υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου σας, εξέτασαν την πρότασή μου αυτή και με ενημέρωσαν ότι τη βρήκαν πολύ ενδιαφέρουσα και εξαιρετικά χρήσιμη και για έναν επιπλέον λόγο. Ότι θα συμβάλει στην αποκέντρωση των φοιτητών που κατάγονται από την επαρχία, να παραμείνουν στον τόπο τους και να σπουδάζουν στα Πανεπιστήμια της περιοχής τους και όχι να επιζητούν να σπουδάζουν σε Πανεπιστήμια στις μεγαλουπόλεις (έγγραφο Υπουργείου Παιδείας 112917/Γ7/12-10-04, υπογράφει ο Δ/ντής κ. Κ.Ι. Σαραντόπουλος).

Μία χρήσιμη άποψη για την επιτυχή εφαρμογή του Πανεπιστημίου των Εφήβων, είναι να μην εφαρμοστεί ταυτόχρονα σε όλα τα ΑΕΙ και ΑΤΕΙ της χώρας, αλλά σταδιακά. Ειδικότερα, προτείνουμε όπως εφαρμοσθεί πιλοτικά τον πρώτο χρόνο, σε δύο Πανεπιστήμια, όπως π.χ. το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Πανεπιστήμιο Κρήτης. Από την πιλοτική αυτή εφαρμογή, θα φανούν οι τυχόν δυσκολίες, έτσι ώστε, την επόμενη χρονιά, που θα προστεθούν άλλα δύο νέα Πανεπιστήμια (π.χ. της Πελοποννήσου και του Αιγαίου), τα λάθη να είναι λιγότερα.

Η εν λόγω πρότασή μου για την καθιέρωση του Πανεπιστημίου των Εφήβων είδε, για πρώτη φορά, το φως της δημοσιότητας στην Εφημερίδα το Βήμα, στις 23 Σεπτεμβρίου 2000, με τίτλο «Το Πανεπιστήμιο των… Εφήβων». Στη συνέχεια παρουσιάζουμε το κείμενο του δημοσιεύματος αυτού, για μία εκ νέου ενημέρωσή σας.

«Ένα θέμα που έχει μεγάλη σχέση με τις εισαγωγικές εξετάσεις στα ΑΕΙ και ΤΕΙ είναι ο επαγγελματικός προσανατολισμός. Το θέμα του επαγγελματικού προσανατολισμού είναι ένα πολύ ευαίσθητο και πολύ σημαντικό θέμα και πρέπει από πολύ νωρίς να το φροντίζουν οι γονείς, τα σχολεία και, γενικά, η πολιτεία. Η επιτυχία στην επιλογή του σωστού επαγγέλματος είναι από τους πρώτους παράγοντες για το «ευ ζην» του ανθρώπου. Αντίθετα, η αποτυχία στην επιλογή του σωστού επαγγέλματος μπορεί να επηρεάσει αρνητικά όλη μας τη ζωή.
Παράλληλα με τις αξιέπαινες προσπάθειες που γίνονται εκ μέρους του υπουργείου Παιδείας και των καθηγητών των γυμνασίων και των λυκείων πάνω στο θέμα του επαγγελματικού προσανατολισμού, προτείνουμε να συμπληρωθεί η ενημέρωση των μαθητών λυκείου με την καθιέρωση ενός άλλου άξονα δραστηριότητας, με τίτλο το «Πανεπιστήμιο των Εφήβων» (προφανώς από το «η Βουλή των Εφήβων») ή πανεπιστήμιο για τους έφηβους ή, απλώς, επίσκεψη μαθητών λυκείου στα ΑΕΙ και ΤΕΙ ή ημέρες ανώτερης παιδείας ή όπως αλλιώς θέλετε.

Η βασική ιδέα του «Πανεπιστημίου των Εφήβων» είναι συνοπτικά η εξής: κάθε χρόνο, όλα τα ΑΕΙ και ΤΕΙ για μερικές ημέρες να είναι ανοιχτά για τους μαθητές όλων των λυκείων της χώρας. Τις ημέρες αυτές οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να επισκεφτούν ένα τμήμα της προτίμησής τους και να ζήσουν μία ολόκληρη ημέρα μέσα στο τμήμα αυτό. Εκεί θα τους γίνει ξενάγηση, θα τους γίνει ενημέρωση για την επιστήμη και τις εφαρμογές της που υπηρετεί το συγκεκριμένο τμήμα, για το πρόγραμμα σπουδών, για τις διάφορες επί μέρους εξειδικεύσεις του τμήματος, για τις παρούσες και μελλοντικές εξελίξεις της επιστήμης του τμήματος, για τις προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης των πτυχιούχων του τμήματος κτλ. Με αυτόν τον τρόπο ο μαθητής θα έχει μία ζωντανή επαφή με αυτό που θέλει να σπουδάσει και δεν θα βασίζεται μόνο στις περιγραφές από βιβλία, από φυλλάδια και από σεμινάρια. Το καταλαβαίνουμε όλοι μας ότι τίποτε δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη φυσική επαφή του μαθητή με το τμήμα της προτίμησής του από οποιονδήποτε άλλο τρόπο ενημέρωσής του, όσο τέλειος και αν είναι αυτός ο τρόπος. Μία ολόκληρη ημέρα, μέσα σε ίδρυμα ανώτερης εκπαίδευσης, σε τμήμα πρώτης προτίμησης, συζήτηση και απαντήσεις σε απορίες από καθηγητές του τμήματος θα είναι για κάθε μαθητή μια αξέχαστη εμπειρία, αλλά προπαντός θα είναι μια εμπειρία που φρονώ ότι θα τον βοηθήσει σημαντικά (θα έλεγα τα μέγιστα) στην απόφασή του για το τι τελικά θέλει να σπουδάσει.

Η επίσκεψη στο τμήμα της προτίμησης του μαθητή καλό θα είναι να πραγματοποιείται όσο γίνεται πιο αργά, για να είναι πιο ώριμος και κατασταλαγμένος για αυτό που νομίζει ότι προτιμά περισσότερο να σπουδάσει. Από την άλλη μεριά, αν προκύψουν προβληματισμοί από την επίσκεψη, για να τους διαλευκάνει, θα πρέπει να έχει εύλογο χρονικό διάστημα μπροστά του. Με βάση το σκεπτικό αυτό, φαίνεται ότι η χρυσή τομή είναι η επίσκεψη να γίνεται από τους μαθητές της Β΄ Λυκείου.

Πόσες και ποιες θα είναι οι ημέρες επίσκεψης; Είναι φανερό ότι, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των μαθητών, μία ημέρα δεν αρκεί για να εξυπηρετήσει όλους τους μαθητές. Θα απαιτηθούν μερικές ημέρες. Για αυτό, προτείνουμε να καθιερωθεί μία ολόκληρη εβδομάδα του «Πανεπιστημίου των Εφήβων». Η εβδομάδα αυτή μπορεί να είναι π.χ. τον Μάιο μήνα ή αμέσως μετά τις πανελλήνιες προαγωγικές εξετάσεις του Ιουνίου.

Τα λύκεια κάθε περιφέρειας της χώρας θα ομαδοποιούνται σε πέντε ίσες ομάδες. Η κάθε ομάδα θα επισκέπτεται τα ιδρύματα μέσα σε μία συγκεκριμένη ημέρα. Αυτό συνεπάγεται ότι όλοι οι μαθητές της Β΄ τάξης ενός λυκείου θα πραγματοποιούν τις επισκέψεις τους μέσα σε μία ημέρα και, επομένως, θα χάσουν τα μαθήματα μόνο μιας ημέρας. Αν το τμήμα ενδιαφέροντος ενός μαθητή δεν υπάρχει σε ίδρυμα της περιφέρειά του, να επισκέπτεται το τμήμα στο ίδρυμα που είναι το κοντινότερο στην περιφέρειά του.

Η φιλοξενία των ΑΕΙ και ΤΕΙ θα είναι οργανωμένη σε ημερήσια βάση και θα επαναλαμβάνεται κάθε ημέρα για όσες ημέρες κρατήσουν οι επισκέψεις. Φυσικά, το κάθε τμήμα θα αναπτύξει τις δικές του πρωτοβουλίες φιλοξενίας, έτσι ώστε η επίσκεψη να είναι ενδιαφέρουσα, ευχάριστη, ενημερωτική, χρήσιμη και αποτελεσματική. Θα είναι μια ευκαιρία για το κάθε τμήμα να δείξει προς τα έξω τον καλύτερό του εαυτό.

Το «Πανεπιστήμιο των Εφήβων», για να υλοποιηθεί, πρέπει να συμφωνήσουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη: το Υπουργείο Παιδείας, τα ΑΕΙ και ΤΕΙ, τα λύκεια και, πάνω από όλα, οι ίδιοι οι μαθητές. Αν όλοι συμφωνήσουν, τότε είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει μια χιονοστιβάδα από ιδέες οι οποίες θα συμβάλουν στο να ξεπεραστούν οι δυσκολίες, να τελειοποιηθούν τα οργανωτικά θέματα και να εξασφαλισθεί η κατά το δυνατόν επιτυχής διεξαγωγή των επισκέψεων.

Στα τελευταία δύο χρόνια του λυκείου, και προπαντός στην περίοδο γύρω από τις πανελλήνιες απολυτήριες εξετάσεις, το εκπαιδευτικό μας σύστημα δείχνει στα παιδιά και στους γονείς το πιο σκληρό του πρόσωπο (εντατικό διάβασμα, μεγάλη αγωνία, μεγάλες απογοητεύσεις, κτλ.). Το «Πανεπιστήμιο των Εφήβων», εκτός του ότι θα συμβάλει σημαντικά στην επαγγελματική κατάρτιση των φοιτητών, που θα είναι και η κύρια αποστολή του, ταυτόχρονα θα φέρει στο προσκήνιο όλους τους εμπλεκόμενους (υπουργείο, καθηγητές ΑΕΙ, ΤΕΙ και λυκείου, καθώς και μαθητές λυκείου) σε μία ανθρώπινη συνεργασία η οποία στόχο θα έχει τη συμπαράσταση σε κάποιους που την έχουν πολύ μεγάλη ανάγκη: στα παιδιά μας. Θα αναπτυχθεί, έτσι, για πρώτη φορά ένας ανθρώπινος-εκπαιδευτικός ιστός μεταξύ Δευτεροβάθμιας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Αυτός ο ιστός θα αναδείξει κι θα σφυρηλατήσει μια συνεργασία με απήχηση, βάθος και πλάτος, που θα καλύπτει όλη την κοινωνία μας. Η εκπαίδευση θα δείξει ένα άλλο πρόσωπο σε όλους μας: θα είναι το πρόσωπο της συνεργασίας, της αλληλεγγύης και της ανθρωπιάς.
Το «Πανεπιστήμιο των Εφήβων» είναι μια ιδέα που θα βοηθήσει τους νέους μας σε ένα θέμα που για αυτούς είναι πρωταρχικής σημασίας: να είναι πιο σίγουροι για το δρόμο τον οποίο θα πάρουν σε ένα από τα πιο κρίσιμα σταυροδρόμια της ζωής τους. Αξίζουν αυτή τη βοήθεια. Εξάλλου το ξέρουμε όλοι μας πολύ καλά ότι κάθε καλό που προσφέρει η κοινωνία στους νέους της θα το πάρει πίσω στο πολλαπλάσιο από τους ίδιους στο μέλλον».